Tag archive

Supermoon

Υπερμήνη Νοεμβρίου και Beaver Moon

in Astronomy by

Ο αιώνιος συνοδός της Γης, η Σελήνη, έχει αυτό το μήνα την τιμητική της.

Την επόμενη εβδομάδα, οι περισσότεροι άνθρωποι αναμένεται να στρέψουν πολλάκις το βλέμμα τους στο νυχτερινό ουρανό αναμένοντας και αποθανατίζοντας με κάθε μέσο το υπέρλαμπρο φεγγάρι. Είτε γνωρίζοντας, είτε αγνοώντας την ιστορία της δημιουργίας του, τα συναισθήματα που μας δημιουργεί η θέα του είναι απερίγραπτα. Κι όμως ύστερα από τόσα χρόνια παρατήρησης του οι γνώμες για το πως δημιουργήθηκε διχάζονται.

Η κυριαρχούσα άποψη θέλει την πρωτο-Γη να έρχεται σε μια εκπληκτική σύγκρουση με έναν πλανήτη στο μέγεθος του Άρη, που πλέον δεν υπάρχει, καθώς δεν επέζησε της σύκρουσης. Τα συντρίμια και το υλικό που εκσφενδονίστηκαν στο διάστημα, εγκλωβίστηκαν από τη βαρύτητα της Γης. Όσα βρίσκονταν εντός μιας οριακής απόστασης έπεσαν πίσω στη Γη. Τα υπόλοιπα λοιπόν που βρέθηκαν εκτός της ακτίνας αυτής, άρχισαν να περιστρέφονται γύρω από τη Γη και ενσωματώθηκαν τελικά σε ένα αντικείμενο σχηματίζοντας το γνωστό σε όλους μας  Φεγγάρι. Το οποίο είναι παλλιροιακά κλειδωμένο με τη Γη, κάτι το οποίο μας επιτρέπει να βλέπουμε πάντα μόνο τη μία πλευρά του.

Impact
Εικονογραφια της βιαιης συγκρουσης της Γης με τη εναν πλανητη στο μεγεθος του Αρη

Ένα φεγγάρι που τότε βρισκόταν σε πολύ μικρότερη απόσταση από ότι τώρα και φαίνοταν στον ουρανό πολύ μεγαλύτερο. Αυτό αποτέλεσε τη μεγαλύτερη ασπίδα της Γης ενάντια στους αστεροειδείς κατά τις πρώτες περιόδους δημιουργίας και σχηματισμού του ηλιακού μας συστήματος. Η συνεισφορά του όμως δε σταμάτησε εκεί. Έδωσε επίσης το έναυσμα για τη δημιουργία ζωής και έκτοτε επηρεάζει τη ζωή πάνω στη Γη, όπως επηρεάζει τα νερά δημιουργώντας είτε παλίρροια, είτε άμπωτη. Όλη η ζωή άλλωστε από νερό αποτελείτε κατά το μεγαλύτερο ποσοστό.

moons-orbit2
Η τροχια της Σεληνης

Όποια ιστορία όμως και να φέρει το Φεγγάρι μας, δεν αλλάζει το ότι την ερχόμενη δευτέρα έχουμε τη μεγαλύτερη Υπερπανσέληνο εδώ και περίπου 70 χρόνια. Και ο ορός Υπερπανσέληνος οφείλεται φυσικά στο ότι η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη γη δεν είναι κυκλική αλλά ελλειπτική, με μέση εκκεντρότητα 0,0549. Άρα και η απόσταση της δεν είναι σταθερή αλλά κυμαίνεται από 364.397 χιλιόμετρα περίπου στο περίγειο (πλησιέστερο σημείο), μέχρι και 406.731 χιλιόμετρα περίπου στο απόγειο (το πιο απομακρυσμένο σημείο).

Όταν λοιπόν έχουμε πανσέληνο και το φεγγάρι βρίσκεται στο κοντινό σημείο της τροχιάς, την ονομάζουμε Υπερπανσέληνο ή Υπερμήνη. Όμως ανάλογα με το πόσο κοντά βρίσκεται στην τροχιά,  φαντάζει μεγαλύτερη ή μικρότερη στο νυχτερινό ουρανό. Η συγκεκριμένη του Νοεμβρίου ειναι η μεγαλύτερη από το 1948 και σίγουρα δεν θα δούμε ισάξια της μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου του 2034. Οπότε μην το χάσετε γιατί σίγουρα θα είναι το μεγαλύτερο φεγγάρι που έχετε δει στη ζωή σας.

Η Πανσέληνος του Νοεμβρίου ονομάζεται επίσης και “Beaver Moon“. Ο λόγος είναι διότι φτάνει η εποχή του έτους όπου οι θηρευτές γούνας θα κυνηγήσουν κάστορες.

Πώς και πότε είναι καλύτερα να απολαύσουμε το Φεγγάρι;

Ο καλύτερος τρόπος για να το απολαύσουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο, είναι να το παρατηρήσουμε την ώρα που θα ανατέλλει και θα το έχουμε στον ορίζοντά μας. Όταν βρίσκεται σε αυτό το σημείο της ουράνιας σφαίρας, φαντάζει πολύ μεγαλύτερο και εκθαμβωτικότερο.

Αν διαμένουμε στην Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική, θα βρίσκεται πιο κοντά μας το βράδυ της 13ης Νοεμβρίου. Η ακριβής όμως ώρα κατά την οποία θα συμβεί πλήρης φώτιση του Σεληνιακού δίσκου θα είναι 1:52 p.m. UTC (15.52 μμ ώρα Ελλάδος) στις 14 Νοεμβρίου.

full-moon-november-14-2016
Οι ζωνες μερας και νυχτας της Γης, την στιγμη που θα εχουμε πληρη Υπερπανσεληνο “2016 November 14 at 13:52 UTC”
Όποιος όμως βρίσκεται στο US West Coast θα την παρατηρήσει τέλεια στις 5:52 a.m. PST, καθώς ο Ήλιος δεν θα ανατήλει σε αυτήν την περιοχή πριν τις 6:25 a.m. PST. Οι παρατηρητές τώρα στην Ασία θα έχουν την ευκαιρία να το απολαύσουν φουλ στις 9:52 p.m. ώρα Hong Kong. Απ’ όπου ό,ως και αν το παρατηρήσουμε, οι διαφορές θα είναι συγκριτικά μικρές.

 

Πηγές:
  • http://edition.cnn.com  άρθρο  “Supermoon November 14 2016”
  • http://www.space.com  άρθρο “Supermoon guide”
  • http://earthsky.org  άρθρο “When to watch the closest Supermoon”
  • http://www.universetoday.com  άρθρο “Moon orbit”
  • http://www.bbc.com  άρθρο “How to see the biggest Moon in alsmost 70 years”
  • http://www.dailykos.com  άρθρο “This week in science: is it the end or just the beginning?”

Η Υπερμήνη και το Φεγγάρι του Κυνηγού

in Astronomy by

 

Ένα φαινόμενο σχετικά σπάνιο.

Το Σαββατοκύριακο που πέρασε, όλοι μας είχαμε τη δυνατότητα να απολαύσουμε ένα μοναδικό Φεγγάρι. Όποιος έστρεψε το βλέμμα του στον νυχτερινό ουρανό θα παρατήρησε μια πανσέληνο μεγαλύτερη απ’ ότι συνήθως. Ένα φαινόμενο όχι και τόσο οικείο στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.

Ο λόγος γίνεται γιατί απολαύσαμε μια Υπερπανσέληνο. Το φεγγάρι ήταν φαινομενικά μεγαλύτερο από τις υπόλοιπες πανσελήνους, γιατί η απόστασή του ήταν αρκετά μικρότερη. Πιο συγκεκριμένα, η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη είναι μια έλλειψη, με αποτέλεσμα η απόσταση Γης-Σελήνης να μην είναι σταθερή.

Moon's orbit
Moon’s orbit

Όταν η Σελήνη βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο της τροχιάς τη, λέμε πως βρίσκεται στο απόγειο, ενώ όταν βρίσκεται στο πιο κοντινό σημείο της τροχιάς της, λέμε πως βρίσκεται στο περίγειο. Το περίγειο βρίσκεται περίπου 30,000 μίλια κοντύτερα από το απόγειο, μόλις στα 222.365 μίλια από τη Γη, με εμφανές αποτέλεσμα στο μέγεθος της Πανσελήνου. Την Πανσέληνο που βρίσκεται στο περίγειο, την ονομάζουμε Υπερπανσέληνο.

Η Υπερπανσέληνος όμως που χαρήκαμε αυτές τις μέρες, είναι εμπλουτισμένη και με άλλο ένα πλεονέχτημα, που την κάνει ακόμα σπανιότερη. Τη συγκεκριμένη την ονομάζουμε και «Φεγγάρι του Κυνηγού». Γιατί ενώ το φεγγάρι ανατέλλει περίπου 50 λεπτά αργότερα κάθε μέρα, τον Οκτώβριο ανατέλλει μόλις 30 λεπτά αργότερα, με αποτέλεσμα να φωτίζεται περισσότερη ώρα η Γη μέσα σε αυτό το 24ωρο απ’ ότι άλλες μέρες. Το πλεονέχτημα για τους κυνηγούς όλων των εποχών, ονομάτισε τη συγκεκριμένη Υπερπανσέληνο.

Ο άνθρωπος που πάντα είχε το βλέμμα του στη Σελήνη, γνώριζε τις διαφορετικές Πανσελήνους, πιστεύοντας πως είναι οιωνοί είτε καλών είτε καταστροφικών γεγονότων, ανάλογα με το χρώμα και το μέγεθος τους. Από τότε που τον βοηθούσε στο νυχτερινό κυνήγι έως και σήμερα που πλέον ζει σε φωτισμένες μεγαλουπόλεις, ποτέ δε σταμάτησε να την παρατηρεί και να τη θαυμάζει. Η επιστήμη πλέον τον βοήθησε να γνωρίσει ότι τον επηρρεάζει τόσο άμεσα με τη βαρύτητά της, όσο και έμμεσα με τα συναισθήματα που δημιουργεί η θέα της Πανσελήνου. Έτσι πάντα θα υπάρχει αυτή η ιδιαίτερη σύνδεση. Ποτέ δε θα σβήσει το ενδιαφέρον μας για το κοντινότερο κοσμικό αντικείμενο. Η ζωή ξεκίνησε με την επιρροή του και εξελίσσεται κάτω από αυτήν. Η Σελήνη θα συνεχίσει τις βόλτες της γύρω από τον Γαλάζιο πλανήτη και θα μας προσφέρει αξέχαστες συγκινήσεις.

Η επόμενη συνάντηση μας με μια Υπρεπανσέληνο δε θα αργήσει, γι’ αυτό αν τη χάσατε το προηγούμενο διήμερο, μπορείτε να την ξαναπολαύσετε στις 14 Νοεμβρίου και στις 14 Δεκεμβρίου.  Από τις τρεις Υπερπανσελήνους που θα χαρούμε φέτος, αυτή του Νοεμβρίου θα είναι η εκθαμβωτικότερη, καθώς το Φεγγάρι θα βρίσκεται στο κοντινότερο σημείο. Συγκεκριμένα στις 14 Νοεμβρίου η απόσταση Γης-Σελήνης θα είναι η μικρότερη που έχει σημειωθεί μέσα στον 21ο αιώνα και ανάλογή της αναμένουμε να έχουμε πάλι το 2034.

Go to Top