Tag archive

solar spot

Οι πρωτιές στο Ηλιακό μας Σύστημα

in Astronomy by

Παρόλο που το Ηλιακό μας Σύστημα αποτελεί τη “γειτονιά” μας στις όχθες ενός αχανούς Σύμπαντος, μόνο σχετικά πρόσφατα είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε τις κινήσεις και τις συμπεριφορές των σωμάτων που το αποτελούν. Σε αυτό έπαιξε καθοριστικό ρόλο η χρήση διαστημοσυσκευών, που προσέγγισαν ακόμη και τους πιο απομακρυσμένους πλανήτες. Και η ανάλυση των δεδομένων μας έδειξε την ποικιλομορφία που συμαντάμε ακόμα και εντός του συστήματος μας.

Εύκολα λοιπόν, μπορούμε να δημιουργήσουμε μια λίστα με τα ρεκόρ στο Ηλιακό μας Σύστημα. Ρεκόρ που ισχύουν μόνο στην κοντινή γειτονιά μας, αφού η μελέτη περαιτέρω άστρων και εξωπλανητών μας δείχνει πως τα ρεκόρ είναι για να καταρρίπτονται.

Ο Ολυμπος του Αρη ξεχωριζει ακομη και απο το Διαστημα.      Image Credit: annesastronomynews.com
  • Το μεγαλύτερο όρος και ηφαίστειο του Ηλιακού μας Συστήματος βρίσκεται στον Άρη και ονομάζεται Όρος Όλυμπος. Είναι ανενεργό σήμερα και αποτελεί επίσης το πιο ψηλό γνωστό βουνό στο Ηλιακό Σύστημα. Το πλάτωμα της κορυφής βρίσκεται σε υψόμετρο 26 χιλιομέτρων πάνω από το μέσο επίπεδο της επιφάνειας του Άρη, σχεδόν τρεις φορές το υψόμετρο του Έβερεστ (8.848 μέτρα). Αν βρισκόταν στη Γη, η βάση του θα κάλυπτε όλο τον ελληνικό ηπειρωτικό χώρο μαζί με το Αιγαίο.

 

  • Το μεγαλύτερο γνωστό ηφαίστειο πάγου (γνωστά ως κρυοηφαίστεια, αντί για λιωμένους βράχους εκτοξεύουν πάγο, αμμωνία και μεθάνιο) ανακαλύφθηκε από το διαστημικό σκάφος «Cassini», που εξερεύνησε τον Κρόνο και τα φεγγάρια του. Βρίσκεται στο δορυφόρο του Κρόνου, τον Τιτάνα και μάλιστα νότια του ισημερινού του Τιτάνα, σε μια έρημο με αμμόλοφους την οποία οι επιστήμονες έχουν ονομάσει Sotra Facula. Εχει ύψος 1.500 μέτρων και η διαμόρφωση του τοπίου γύρω από αυτό σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι παρόμοια με εκείνη του ηφαιστείου Αίτνα στην Ιταλία και του ηφαιστείου Λάκι στην Ισλανδία.
Ηφαιστεια παγου υπαρχουν και σε αλλους κοσμους, οπως στον αστεροειδη Δημητρα (Αχουνα Μονς), το οποιο εκτιμαται οτι δημιουργηθηκε σχετικα προσφατα, πριν απο περιπου 200 εκατομμυρια χρονια.                                                                              Image Credit: sciencemanblog.blogspot.com
  • Τη μεγαλύτερη σε έκταση οροσειρά την εντοπίζουμε στον φυσικό δορυφόρο της Γης, τη Σελήνη. Ονομάζεται Κολδιέρες και βρίσκεται στα όρια της Ανατολικής Θάλασσας (Mare Orientale). Το μήκος της είναι 1.500 χλμ, σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερη από αυτή των Απεννίνων (600 χλμ) και του Καυκάσου (520 χλμ).

 

  • Η μεγαλύτερη χαράδρα που έχουμε παρατηρήσει, βρίσκεται στον κόκκινο πλανήτη (Άρη). Πιο συγκεκριμένα, εντοπίζεται στην κοιλάδα του Μάρινερ (Valles Marineris μτφ. κοιλάδα του ναύτη). Η τεράστια αυτή χαράδρα εκτείνεται σε μήκος 4.500 χλμ, με μέγιστο πλάτος 600 χλμ και μέγιστο βάθος 7 χλμ. Αν βρισκόταν στη Γη, θα εκτεινόταν από την Πορτογαλία μέχρι τα Ουράλια όρη.

 

  • Η μεγαλύτερη κοιλάδα με κρατήρες βρίσκεται επίσης στον Άρη και ονομάζεται “Ελλάς“. Η διάμετρός της φθάνει τα 2.000 χλμ. Η Ελλάς (Hellas) είναι μία τεράστια πεδιάδα και κυκλική-ελλειπτική λεκάνη από πρόσκρουση αστεροειδούς που βρίσκεται στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη `Αρη. Ο πυθμένας της λεκάνης βρίσκεται 7152 μ. κάτω από το μέσο επίπεδο της αρειανής επιφανείας, 3000 μ. βαθύτερα δηλαδή, από ό,τι η παρόμοια Λεκάνη Νοτίου Πόλου της Σελήνης (Άιτκεν).

 

  • Ο μεγαλύτερος κρατήρας που δημιουργήθηκε από πρόσκρουση με αστεροειδή βρίσκεται στη Σελήνη. Πρόκειται για την τεράστια λεκάνη Αϊτκέν που έχει διάμετρο 2.500 χλμ, βάθος 3 χλμ και εντοπίζεται στον Νότιο Πόλο της.
Η Ιω βγαζει 100 φορες περισσοτερη λαβα απο ολα τα ηφαιστεια της Γης μαζι, κι αυτο απο μια επιφανεια με εκταση μολις το 1/12 του μεγεθους της Γης. Image Credit: physics4u.wordpress.com
  • Το πιο δραστήριο γεωλογικά σώμα στο ηλιακό μας σύστημα είναι η Ιω (ένας από τους 4 δορυφόρους του Δία που ανακάλυψε ο Γαλιλαίος). Βρίσκεται «αιχμαλωτισμένη» σε μια «βαρυτική παγίδα» ανάμεσα στον Δία και στους γειτονικούς της δορυφόρους, Ευρώπη, Γανυμήδη και Καλλιστώ, που την έλκουν υπό διαφορετικές συνεχώς γωνίες. Μέσα σε αυτές τις παλιρροϊκές δυνάμεις, η επιφάνεια του εδάφους της Ιούς ανεβοκατεβαίνει συνεχώς.

 

  • Ο μεγαλύτερος πλανήτης στη γειτονιά μας είναι με διαφορά ο Δίας. Πήρε το όνομά του από τον πατέρα των θεών εξαιτίας του μεγέθους του. Είναι τόσο μεγάλος που θα μπορούσε να περιλάβει στο εσωτερικό του όλους τους άλλους πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος. Η μάζα του είναι 318 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα της Γης, και 2,5 φορές μεγαλύτερη του συνόλου των πλανητών και δορυφόρων. Αυτός ο αέριος γίγαντας αποτελείται κυρίως από υδρογόνο, με το ένα τέταρτο της μάζας να είναι ήλιο.

 

  • Τη μεγαλύτερη ημέρα πλανήτη (δηλαδή διάρκεια μίας πλήρους περιστροφής γύρω από τον άξονα του) στο Ηλιακό σύστημα, την παρατηρούμε στην αργόστροφη Αφροδίτη. Μια ημέρα της ισοδυναμεί με 243,16 γήινες ημέρες. Σε αντίθεση, τη μικρότερη ημέρα κατέχει ο ταχύστροφος Δίας, που ολοκληρώνει μία πλήρη περιστροφή περί του άξονά του σε 9 ώρες, 50 λεπτά και 30 δευτερόλεπτα γήινου χρόνου.

 

  • Το μεγαλύτερο έτος πλανήτη (η διάρκεια μιας πλήρους περιφοράς γύρω από τον Ήλιο) στο Ηλιακό σύστημα κατέχει ο πλέον απομακρυσμένος πλανήτης Ποσειδώνας. Ολοκληρώνει μια περιφορα κάθε 164,8 γήινα χρόνια. Αντίθετα τη μικρότερη διάρκεια περιφοράς περί τον Ήλιο (το μικρότερο έτος) κατέχει ο Ερμής, που την ολοκληρώνει σε 87,97 γήινες ημέρες. Βέβαια αυτό συμβαίνει από το γεγονός ότι ο Ερμής απέχει από τον Ήλιο μόλις 57,9 εκατ. χλμ, σε αντίθεση με τον Ποσειδώνα που απέχει 4,5 δισεκατ. χλμ.

 

  • Τη μεγαλύτερη ταχύτητα περιφοράς γύρω από τον Ήλιο την κατέχει ο “φτεροπόδαρος” Ερμής, με μέση ταχύτητά 172.332 χλμ την ώρα. Σε αντίθεση, τη μικρότερη ταχύτητα περιφοράς την έχει ο Ποσειδώνας με μέση ταχύτητα 19.548 χλμ την ώρα.
Η σκια και τα δαχτυλιδια του Κρονου. Η φωτογραφια τραβηχτηκε στο οπτικο φασμα απο τη διαστημοσυσκευη Cassini στις 22 Οκτωβριου 2013.                           Image Credit: jpl.nasa.gov
  • Οι περισσότεροι δακτύλιοι περιφερομένων υλικών βρίσκονται στον Κρόνο. Υπολογίζονται σε 10.000 διαφορετικούς που περικλείουν τον πλανήτη. Αποτελούνται από μικρά σώματα σκόνης, πάγου και βράχων μεγέθους μέχρι λεωφορείου. Αρχίζουν από το επίπεδο των νεφών του Κρόνου και φθάνουν σε απόσταση μέχρι 275.000 χλμ μακριά. Συγκριτικά μοιάζουν με πίτα διαμέτρου 1.400 μέτρων και πάχους 5 χιλιοστών. Αν θεωρηθούν αυτά δορυφόροι τότε ο Κρόνος κατέχει τους περισσότερους. Ωστόσο ο Κρόνος δεν είναι ο μοναδικός πλανήτης με δακτυλίους.

 

  • Τους περισσότερους δορυφόρους κατέχει πάλι ο Δίας, γύρω από τον οποίο περιστρέφονται τουλάχιστον 67 φεγγάρια, συμπεριλαμβανομένων των τεσσάρων μεγάλων φεγγαριών του Γαλιλαίου (όπως ονομάζονται τα φεγγάρια που ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά από τον Γαλιλαίο το 1610).

 

  • Τη θέση του μεγαλύτερου δορυφόρου στο ηλιακό σύστημά κατέχει ο Γανυμήδης, που είναι ο πιο ογκώδης, φωτεινός και μεγαλύτερος φυσικός δορυφόρος του πλανήτη Δία, με διάμετρο 5.268 χιλιόμετρα. Είναι ένας από τους 4 δορυφόρους που ανακάλυψε ο Γαλιλαίος, καθώς έιναι τόσο μεγάλος που έχει διάμετρο μεγαλύτερη από τον πλανήτη Ερμή και τον πλανήτη νάνο Πλούτωνα.

 

  • Τη μακροβιότερη γνωστή καταιγίδα την έχουμε παρατηρήσει και πάλι στον Δία. Ονομάζεται Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα και αποτελεί μια τεράστια στροβιλιζόμενη θύελλα, έναν αντικυκλώνα υψηλών πιέσεων στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη, που είναι γνωστό ότι υπήρχε τουλάχιστον από τον 17ο αιώνα, οπότε και παρατηρήθηκε για πρώτη φορά με τηλεσκόπιο. Με βάση εικόνες που πήρε το διαστημικό τηλεσκόπιο «Hubble», υπολογίστηκε πως η κηλίδα έχει πλέον διάμετρο σχεδόν 16.500 χιλιομέτρων, έναντι περίπου 12.700 χιλιομέτρων της διαμέτρου της Γης. Πάντως στα τέλη του 19ου αιώνα, η κηλίδα εκτιμάτο ότι είχε διάμετρο σχεδόν 41.000 χιλιομέτρων (αρκετά μεγάλη για να χωρέσει τρεις πλανήτες σαν τη Γη).
Ενας μονιμος αντικυκλωνας που βρισκεται 22 μοιρες νοτια του ισημερινου του Δια. Καλυπτει περιπου το 1% της επιφανειας του Δια, και φαινεται να μετατοπιζεται αργα. Image Credit: xalazi.gr
  • Οι ισχυρότεροι άνεμοι που έχουν παρατηρηθεί στο Ηλιακό σύστημα είναι αυτοί που συμβαίνουν στον πλανήτη Ποσειδώνα, η ταχύτητα των οποίων φθάνει τα 2.200 χλμ. την ώρα. Κάτι ανάλογο θα ρήμαζε κυριολεκτικά τη ζωή πάνω στη Γη.

 

  • Αν και η Αφροδίτη βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση από τον ήλιο σε σχέση με τον Ερμή, ωστόσο η μέση θερμοκρασία της βρίσκεται γύρω στους 460 βαθμούς Κελσίου, καθιστώντας την το θερμότερο πλανήτη του Ηλιακού συστήματος. Η θερμοκρασία αυτή παραμένει σταθερή, ανεξάρτητα από το σημείο του πλανήτη στο οποίο βρίσκεστε και ανεξαρτήτως μέρας η νύχτας. Οφείλεται στα αέρια της ατμόσφαιρας, που δημιουργούν ένα ακραίο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αντίθετα, η χαμηλότερη θερμοκρασία επιφάνειας καταγράφεται στο δορυφόρο του Ποσειδώνα, τον Τρίτωνα, καθιστώντας τον ως το ψυχρότερο σώμα στο Ηλιακό μας Σύστημα.  Η θερμοκρασία επιφάνειάς του φθάνει τους -235 βαθμούς Κελσίου.

 

  • Τη μεγαλύτερη διαφορά θερμοκρασίας την έχουμε καταγράψει στον Ερμή. Ο Ερμής βρίσκεται κοντύτερα στον Ήλιο από κάθε άλλο πλανήτη, με αποτέλεσμα την ημέρα φθάνει τους 427 βαθμούς Κελσίου ενώ κατά την νύκτα κατέρχεται στους -183 βαθμούς Κελσίου. Η διαφορά αγγίζει τους 610 βαθμούς Κελσίου.
Ανακαλυφθηκε τυχαια την Πρωτοχρονια του 1801 (την πρωτη νυχτα του αιωνα) απο τον Τζουζεπε Πιατζι, στο αστεροσκοπειο του Παλερμο της Σικελιας. Image Credit: businessinsider.com
  • Ο μεγαλύτερος αστεροειδής και πρώτος που ανακαλύφθηκε, είναι ο 1 Δήμητρα με διάμετρο 952,4 χιλιόμετρα. Έχει μάζα περίπου ίση με το 40% όλων των αστεροειδών της Κύριας Ζώνης και υπολογίζεται ότι είναι γύρω στο 3-4% της μάζας της Σελήνης. Συνήθως οι αστεροειδείς έχουν ακανόνιστο σχήμα που μοιάζει με πατάτα, οι μεγαλύτεροι όμως έχουν σφαιρικό ή ελλειπτικό σχήμα, καθώς η βαρύτητα που δημιουργεί η μάζα τους στην επιφάνειά τους υπερισχύει. Οι αστεροειδείς της Κύριας ζώνης αποτελούνται κυρίως από πυριτικούς βράχους και μέταλλα, όμως η Δήμητρα αποτελεί εξαίρεση, καθώς ένα μεγάλο μέρος της είναι πάγος νερού.

 

  • Ο συχνότερος κομήτης (δηλαδή με συντομότερη περίοδο εμφάνισης) είναι ο κομήτης Ένκε, που ανακαλύφθηκε το 1786 και που επισκέπτεται το Ηλιακό σύστημα ανελλιπώς κάθε 3,31 χρόνια. Μάλιστα ο κομήτης αυτός είναι και ο πρώτος που παρατηρήθηκε με ραντάρ το 1980.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image   “wikipedia.org”
  • nasa.gov
  • jpl.nasa.gov
  • wikipedia.org

Ηλιακή Δραστηριότητα στο Maximum

in Astronomy by

Αν έχετε γυαλιά παρατήρησης ηλίου, ή ακόμα καλύτερα τηλεσκόπιο, τότε αυτή είναι η καλύτερη περίοδος να παρατηρήσετε τον Ήλιο. Θα δείτε δύο μεγάλες σκοτεινές περιοχές στο ορατό μας. Αυτά τα τεράστια ηλιακά σημεία είναι περιοχές έντονων και περίπλοκων μαγνητικών πεδίων όπου πραγματοποιούνται τεράστιες εκρήξεις και ονομάζονται Ηλιακές Κηλίδες.

 

Τι είναι οι Ηλιακές Κηλίδες και οι Ηλιακές Εκλάμψεις και πώς δημιουργούνται;

Οι ηλιακές κηλίδες όπως προαναφέραμε, είναι μικρές μαύρες περιοχές στην επιφάνεια του ήλιου. Αποτελούν παροδικά φαινόμενα που εμφανίζονται στη φωτόσφαιρα και θεωρούνται οι περισσότερο εντυπωσιακοί και ενδιαφέροντες σχηματισμοί της.

Ο λόγος που οι ηλιακές κηλίδες φαίνονται μαύρες, είναι η χαμηλή θερμοκρασία τους σε σχέση με τη θερμοκρασία της φωτόσφαιρας που τις περιβάλει (υπολογίζεται ότι η θερμοκρασία της σκιάς είναι περίπου 4100 οΚ, ενώ της φωτόσφαιρας είναι περίπου 5800 οΚ). Αν μία ηλιακή κηλίδα μπορούσε να παρατηρηθεί απομονωμένη από την περιβάλλουσα φωτόσφαιρα, θα ήταν φωτεινότερη από το νήμα ενός αναμμένου λαμπτήρα πυρακτώσεως.

Ο αριθμός των κηλίδων στην επιφάνεια αυξάνεται γρήγορα και μετά μειώνεται με βραδύτερο ρυθμό κάθε περίπου 11 χρόνια. Αυτή η περιοδικότητα, την οποία ακολουθεί η γενικότερη ηλιακή δραστηριότητα, αποκαλείται «ενδεκαετής ηλιακός κύκλος» ή «ενδεκαετής κύκλος της ηλιακής δραστηριότητας». Οι κηλίδες είναι σπάνιες όταν ο ‘Ήλιος βρίσκεται στο ελάχιστό του. Τότε συμβαίνουν πολύ λίγες ηλιακές εκλάμψεις. Όταν όμως ο ‘Ήλιος φτάνει προς το μέγιστό του, οι εκλάμψεις όλο και αυξάνονται μαζί με τις κηλίδες.

 

Ο ενδεκαετης κυκλος της Ηλιακης δραστηριοτητας. Image Credit: nasa.gov

 

Το προηγούμενο απόγειό (ηλιακό μέγιστο – η περίοδος με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα εντός του κύκλου) του ήταν το 2012 όπου υπήρξε τεράστια στεμματική εκπομπή μάζας, φαινόμενο που απορρέει των δυνατών εκλάμψεων. Σήμερα, εν έτη 2017, το αστέρι μας βρίσκεται στο ηλιακό του ελάχιστο (η περίοδος όπου έχει τη μικρότερη δραστηριότητα).

Oι κηλίδες είναι τα ορατά αντίστοιχα σωλήνων μαγνητικής ροής και χαρακτηρίζονται από υψηλό ποσοστό μαγνητικής ενέργειας. Πρόσφατες παρατηρήσεις από τη διαστημοσυσκευή SOHO δείχνουν ότι κάτω από την κηλίδα υπάρχει ισχυρό καθοδικό ρεύμα που σχηματίζει μία δίνη, η οποία συγκεντρώνει το μαγνητικό πεδίο (σαν να είναι ένα ανάλογο των γήινων κυκλώνων).

Ο μέσος χρόνος ζωής μιας ηλιακής κηλίδας είναι περίπου δύο εβδομάδες. Μέσα σε αυτό το διάστημα συμβαίνουν απότομες εκρήξεις, οι ηλιακές εκλάμψεις, όταν η έντονη δραστηριότητα στο εσωτερικό του Ηλίου διαταράσσει τα μαγνητικά του πεδία. Χτυπούν τη Γη μόνο όταν γίνονται στη μεριά του Ήλιου που βλέπει προς αυτήν. Οι εκρήξεις αυτές εξαπολύουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και λαμπρότητας, ενώ τα ηλιακά ενεργειακά σωματίδια που απελευθερώνονται, επηρεάζουν τη Γη με φαινόμενα του διαστημικού καιρού (ηλιακές καταιγίδες, στεμματικές εκπομπές μάζας, γεωμαγνητικές καταιγίδες, σέλας). Παρόλα αυτά, στην πλειοψηφία τους δεν διαπερνούν τη γήινη ατμόσφαιρα ώστε να είναι επικίνδυνες για εμάς.

Καθως ο ηλιακος ανεμος (ρευμα φορτισμενων σωματιδιων που εκτοξευεται απο την ανωτερη ατμοσφαιρα ενος αστρου και αποτελειται κυριως απο ηλεκτρονια και πρωτονια) φθανει στη Γη, εκτρεπεται απο το μαγνητικο της πεδιο. Ωστοσο σημαντικο μερος τους εισχωρει στη γηινη μαγνητοσφαιρα, οπου διεγειρουν ατομα οξυγονου και αζωτου. Με την επανοδο στην αρχικη τους κατασταση, αυτα τα ατομα εκπεμπουν την περισσεια ενεργειας με τη μορφη φωτος. Το χρωμα του φωτος εξαρταται απο το ειδος του ατομου που διεγειρεται και απο την ενεργειακη διαφορα των στοιβαδων διεγερσης και ηρεμιας των ηλεκτρονιων του ατομου.

 

Οι εκλάμψεις κατηγοριοποιούνται, ανάλογα με την ισχύ της ενέργειάς τους:

Κατηγορία

W/m2 ανάμεσα σε 1 και 8 Άνγκστρομς (Ångströms)

Α

<10-7

B

≥10-7 <10-6

C

≥10-6 <10-5

M

≥10-5 <10-4

X

≥10-4

Ένας λογάριθμος καθορίζει το μέγεθος μιας ηλιακής έκλαμψης και ειδικότερα το πλάτος που μετριέται σε Άνγκστρομς (μονάδα μήκους ίση με ένα δεκάκις χιλιοστό του μικρού (μικρόν) και συμβολίζεται με το σουηδικό γράμμα Å ~ 1Å = 1 * 10-10m).

Οι ακτίνες Χ και η υπεριώδη ακτινοβολία που διαφεύγει από τις ηλιακές εκλάμψεις μπορεί να επηρεάσει την ιονόσφαιρα της Γης και να δημιουργήσει επιπλοκές σε συστήματα με εκπομπές σημάτων που καλύπτουν μήκη κυμάτων όλου του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Για το λόγο αυτό, υπάρχουν ανησυχίες από την πρόσφατη δραστηριότητα του Ήλιου, διότι δεν περίμενε κανείς αυτή τη μεγάλη δραστηριότητα από τον ήλιο τη δεδομένη στιγμή. Ο τελευταίος κύκλος, ο οποίος κορυφώθηκε το 2014, ήταν αρκετά μικρός και υπήρξαν λίγες μεγάλες γεωμαγνητικές καταιγίδες. Τώρα που βρισκόμαστε κοντά στο ηλιακό ελάχιστο, όλοι θα ανέμεναν μια ήσυχη περίοδο. Παρόλα αυτά η δραστηριότητά του είναι τόσο έντονη, που ανήκει στην κατηγορία X.

Πιο συγκεκριμένα:

Στις 4 Σεπτεμβρίου, ο ήλιος άρχισε να εκτοξεύει ύλη από τη μάζα του με στόχο τη Γη. Η έκλαμψη αυτή (ταξινομημένη ως M) ξέσπασε περίπου στις 18:30 UTC.

Η έντονη δραστηριότητα συνέχισε και την επόμενη ημέρα. Ο ηλιακός άνεμος από την δραστηριότητα της προηγούμενης ημέρας έφθασε στη Γη, όπου πιθανόν επηρέασε τις ραδιοεπικοινωνίες καθώς και την υγεία των δορυφορικών συστημάτων.

Στις 6 Σεπτεμβρίου, ο ήλιος παρήγαγε δύο μαζικές εκλάμψεις X-κατηγορίας. Η NASA ανακοίνωσε ότι η μία ήταν η πιο ισχυρή τουλάχιστον από το 2008.

Image Credit: nasa.gov

Την επόμενη μέρα, τα ίδια ηλιακά σημεία (ηλιακές κηλίδες) συνέχισαν να παράγουν περισσότερες ηλιακές εκλάμψεις. Χρειάστηκε περίπου μία ώρα για τα ηλιακά ενεργειακά σωματίδια ώστε να φτάσουν στη Γη. Αυτά τα πρωτόνια είναι απίστευτα γρήγορα. Μπορούν να επηρεάσουν τα συστήματα επικοινωνίας, συνήθως στις πολικές περιοχές όπου είναι πιο πιθανό να εισέλθουν στην ατμόσφαιρα της Γης. Όπως και με όλες τις αυξήσεις της ακτινοβολίας στο διάστημα, μπορούν επίσης να επηρεάσουν τα δορυφορικά συστήματα και την υγεία των αστροναυτών.

Στις πρωινές ώρες της 7ης Σεπτεμβρίου στις Η.Π.Α., το πρώτο κομμάτι μάζας που εκτινάχθηκε από τον ήλιο τρεις ημέρες νωρίτερα, έφτασε στη Γη. Λόγω του τρόπου με τον οποίο το μαγνητικό του πεδίο ευθυγραμμίστηκε με τη Γη, παράγει μόνο μια μικρή γεωμαγνητική καταιγίδα.

Όλη αυτή η ηλιακή δραστηριότητα έχει ήδη προκαλέσει μερικές καταιγίδες ακτινοβολίας στις περιοχές μεγάλου γεωγραφικού πλάτους της Γης, οι οποίες εξασθένησαν τη ραδιοεπικοινωνία σε ορισμένες συχνότητες. Οι καταιγίδες ακτινοβολίας μπορούν επίσης να αναγκάσουν τις πτήσεις στις πολικές περιοχές να ανακατευθύνουν για να αποφευχθούν οι αυξημένες εκθέσεις ακτινοβολίας για τους επιβάτες και πιθανή απώλεια συστημάτων επικοινωνίας και πλοήγησης για τα αεροσκάφη σε αυτές τις διαδρομές.

Με τη σύγκρουση της απότομης εκτοξευμένης μάζας από αυτή την έκλαμψη κλάσης Χ με τη Γη, έρχονται και άλλες επιπτώσεις. Οι γεωμαγνητικές καταιγίδες, όπως αυτή που βρίσκεται σε εξέλιξη, είναι γνωστό ότι καταστρέφουν μια σειρά δορυφορικών και επίγειων τεχνολογιών επικοινωνίας, καθώς και ηλεκτρικά δίκτυα, GPS / GNSS, καθώς και τις προβλέψεις τροχιάς των δορυφόρων και των διαστημικών συντριμμιών. Είναι επίσης πολύ πιθανό να παράγει εκθαμβωτική δραστηριότητα σέλας (aurora) τόσο μακρύτερα όσο η βόρεια ΗΠΑ και η Ευρώπη στο βόρειο ημισφαίριο και τόσο βόρεια, όσο είναι η νότια Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία στο νότιο ημισφαίριο.

 

Image Credit: giphy.com

Δεν κατανοούμε πλήρως τα πάντα που συμβαίνουν. Όμως, η δραστηριότητα κατά τις τελευταίες ημέρες, όταν ο ήλιος πρέπει να βρίσκεται εντός της πιο ήρεμης περιόδου του, μας δείχνει ότι είναι δυνατά σημαντικά διαστημικά καιρικά φαινόμενα σε οποιοδήποτε στάδιο του ηλιακού κύκλου 11 ετών.

Μπορείτε να μας βοηθήσετε να μελετήσουμε αυτήν και άλλες ηλιακές καταιγίδες ως επιστήμονας-πολίτη (citizen science). Εγγραφείτε στο aurorasaurus.org και ενημερώστε μας αν παρατηρήσετε aurora με αυτό το γεγονός. Το aurorasaurus αποτελεί ένα citizen science site, όπου ο καθένας από εμάς μπορεί να προσφέρει στην επιστήμη, αναφέροντας τις δικές του παρατηρήσεις του σέλας.

Πηγές:

  • Article’s Image  “sciencemag.org”
  • theconversation.com  άρθρο  “Massive sunspots and huge solar flares mean unexpected space weather for Earth”
  • newsweek.com  άρθρο  “MASSIVE SUNSPOTS AND SOLAR FLARES: THE SUN HAS GONE WRONG AND SCIENTISTS DON’T KNOW WHY”
  • space.com  άρθρο  “Solar Flares May Affect Earth, But the Space Station Will Be Just Fine”
  • mirror.co.uk  άρθρο  “Best way to see Northern Lights in the UK after Sun unleashes strongest solar flare in a DECADE”
  • birminghammail.co.uk  άρθρο  “This is why stunning aurora views have been visible across UK”
  • slashgear.com  άρθρο  “Solar flares may bring stunning auroras for the rest of the week”
  • bgr.com  άρθρο  “The sun is acting pretty strange right now”
  • astronomia.gr
  • wikipedia.org
Go to Top