Tag archive

Fèlicette

Ζώα – Οι πρώτοι ταξιδιώτες του Διαστήματος

in Astronomy by

Στο χρονικό της κατάκτησης του Διαστήματος, ο άνθρωπος πριν στείλει τον εαυτό του στο Διάστημα, έστειλε μια πληθώρα από πειραματόζωα για ερευνητικούς σκοπούς. Είτε ταξίδεψαν ως προπομποί επανδρωμένων πτήσεων, είτε παρέμειναν απλά για καιρό στο διάστημα, τελικά δεν είχαν όλα ένα ευτυχισμένο τέλος.

Οι πρώτοι γνωστοί οργανισμοί που ταξίδεψαν στο διάστημα ήταν κοινές μύγες. Οι μικροσκοπικοί αυτοί αστροναύτες τοποθετήθηκαν μέσα σε ένα πύραυλο V2, μαζί με λίγους σπόρους καλαμποκιού και εκτοξεύτηκαν από τις ΗΠΑ τον Ιούλιο του 1946 για μια υποτροχιακή πτήση suborbital flight, θεωρείται η πτήση που φτάνει περίπου 100χλμ από την επιφάνεια της θάλασσας και το σκάφος επιστρέφει πίσω – δεν ξεφεύγει της βαρύτητας, ούτε μπαίνει σε τροχιά). Σκοπός της αποστολής ήταν να εξετάσουν την έκθεση στις ακτινοβολίες σε πολύ μεγάλα υψόμετρα. Ο πύραυλος έφτασε τα 109 χιλιόμετρα μέσα σε 3 λεπτά και 10 δευτερόλεπτα και οι μύγες επέστρεψαν σώες και αβλαβείς.

Ο Αλμπερτ Β’ προετοιμαζεται για την πτηση του.     Image Credit: universetoday.com

Το 1948 έντυσαν αστροναύτη μια μαϊμού που την ονόμασαν Άλμπερτ, η οποία δυστυχώς πέθανε από ασφυξία πριν να φτάσει ο πύραυλος στα 100 χιλιόμετρα ύψος. Την αμέσως επόμενη χρονιά ξαναέστειλαν μια μαϊμού, τον Άλμπερτ Β’, που έφτασε μέχρι τα 134 χιλιόμετρα. Και αυτός δυστυχώς απεβίωσε όταν δεν λειτούργησε το αλεξίπτωτο κατά την επιστροφή. Η πρώτη λοιπόν μαϊμού, που κατάφερε να επιστρέψει ζωντανή ήταν ο Άλμπερτ Στ’, το 1951. Πέθανε όμως και αυτός δύο ώρες μετά την προσγείωση.

Στην άλλη πλευρά της Γης, οι Σοβιετικοί προτίμησαν να στείλουν σκύλους στις πρώτες τους απόπειρες, τα αποκαλούμενα Soviet Space Dogs. Οι σκύλοι φορούσαν στολές σταθεροποίησης της πίεσης με κράνος σε σχήμα φυσαλίδας από ακρυλικό γυαλί (PMMA). Πιο αναλυτικά:

  • Την περίοδο 1951 έως 1956 πραγματοποιήθηκαν 15 επιστημονικές υποτροχιακές πτήσεις με σκύλους με R-1 πυραύλους.
  • Την περίοδο 1957 έως 1960 πραγματοποιήθηκαν 11 πτήσεις με σκύλους με R-2A πυραύλους σε ύψος περίπου 200 χλμ.
  • Το 1958 πραγματοποιήθηκαν 3 πτήσεις με σκύλους με R-5A σε ύψος περίπου 450 χλμ.
Σκυλοι – αστροναυτες. Απο τα αριστερα προς τα δεξια: Μπελκα, Ζβιοζντοτσκα, Τσερνουσκα και Στρελκα.     Image Credit: gr.rbth.com

Οι Dezik και Tsygan ήταν οι πρώτοι σκύλοι που τέθηκαν σε υποτροχιακή πτήση (110 χλμ) στις 22 Ιουλίου 1951 και γύρισαν πίσω με ασφάλεια. Έπειτα ακολούθησαν οι Lisa και Ryzhik, που πέταξαν σε ύψος 100 χλμ. στις 02 Ιουνίου 1954. Τη σκυτάλη πήραν οι Smelaya, Malyshka και ZIB, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν οι Otvazhnaya και Snezhinka, μαζί με ένα λαγό (Marfusha), στις 2 Ιουλίου 1959. Οι Albina και Tsyganka, που ακολούθησαν, έφθασαν σε ύψος μόλις 85 χλμ. Οι υποτροχιακές ρωσικές πτήσεις με σκύλους έκλεισαν με 2 ακόμα αποστολές (Bars και Lisichka στις 28 Ιουλίου 1960, και Damka και Krasavka στις 22 Δεκεμβρίου 1960).

Μνημειο στη Λαικα.    Image Credit: eoellas.org

Παρόλα αυτά, στην ιστορία έμεινε γνωστή σε όλους η Laika, που αποτέλεσε το πρώτο σκύλο που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, στις 03 Νοεμβρίου 1957. Είχε όμως άδοξο τέλος, αφού πέθανε ενώ βρισκόταν σε τροχιά από άγχος και εξαιτίας της μεγάλης θερμοκρασίας. Τη Laika ακολούθησαν στον κύκλο των τροχιακών πτήσεων 8 ακόμα σκύλοι. Οι Belka και Strelka πέρασαν μια μέρα στο διάστημα, στις 19 Αυγούστου 1960, πριν επιστρέψουν πίσω με ασφάλεια. Έπειτα οι Pchyolka and Mushka πέρασαν και αυτοί μια μέρα στο διάστημα μαζί με άλλα ζώα, φυτά και έντομα, στις 01 Δεκεμβρίου 1960. Τον κύκλο έκλεισαν ο Chernushka (09 Μαρτίου 1961), ο Zvyozdochka (25 Μαρτίου 1961) και οι Veterok and Ugolyok (22 Φεβρουαρίου 1966).

Postcard με επιγραφη.    Image Credit: purr-n-fur.org.uk

Εκτός από τους σκύλους, δε θα έλειπαν ούτε οι γάτες από τον ανθρώπινο πειραματισμό. Μπορεί οι Αμερικανοί και οι Ρώσοι να μην τις προτίμησαν, όμως οι Γάλλοι τίμησαν το είδος, στέλνοντας στις 24 Οκτωβρίου 1963 μια γάτα με το όνομα Fèlicette, σε μια μίνι-εκδρομή 15 λεπτών σε υποτροχιακή πτήση. Η γάτα επέζησε και αφού επέστρεψε, μελετήθηκε από Γάλλους επιστήμονες στο Κέντρο Εκπαίδευσης Αεροπορίας και Ιατρικών Ερευνών (CERMA), για να δουν αν ο εγκέφαλός της επηρεάστηκε από το ταξίδι.

Τα ταξίδια ζώων στο διάστημα συνεχίζονται ακόμη και σήμερα αλλά πολύ πιο σπάνια και εξυπηρετούν πολύ ιδιαίτερους και συγκεκριμένους σκοπούς. Σχεδόν πριν τέσσερα χρόνια (Φεβρουάριος του 2013), ερευνητές από το Ιράν ανακοίνωσαν ότι έστειλαν επιτυχώς μία γκρίζα μαϊμού, τον Πίσγαμ. Ολοκληρώνοντας την ανασκόπησή μας, τον Απρίλιο του 2014, Ρώσοι επιστήμονες εκτόξευσαν την κάψουλα Bion-M απ’ το κοσμοδρόμιο Μπαϊκονούρ του Καζακστάν, μεταφέροντας στο διάστημα ποντίκια, σαύρες, γερβίλους (τρωκτικά της Μογγολίας), ψάρια και βακτήρια. Αφού επέστρεψε η κάψουλα ύστερα από ένα μήνα (Η διαστημική κάψουλα ήταν σε τροχιά γύρω από τη Γη για 30 ημέρες σε απόσταση 574 χλμ), διαπιστώθηκε πως όλοι οι γερβίλοι απεβίωσαν, όπως επίσης και τα περισσότερα ποντίκια. Επιβίωσαν μόνο κάποιες σαύρες, όπως και μερικά άλλα απ’ τα προαναφερθέντα είδη. Σκοπός της αποστολής ήταν να μελετήσουν οι επιστήμονες πως επιδρά η έλλειψη βαρύτητας στα ζώα και όπως επισημαίνουν, παρά τις απώλειες, τα αποτελέσματα ήταν ικανοποιητικά.

Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά, αφού υπάρχουν οικονομικότερες και πιο πρακτικές λύσεις για τα πειράματα αυτά. Ίσως η επόμενη φορά που αντίστοιχα κατοικίδια βρεθούν στο δρόμο προς το Διάστημα, να είναι κατά την προσπάθεια αποίκησης κάποιου πλανήτη. Αυτή η εποχή μπορεί να φαντάζει μακριά ακόμα, αλλά σίγουρα κάποια στιγμή πρέπει να γίνει πραγματικότητα, αν θέλουμε να διαιωνίσουμε το είδος μας.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “wikipedia.org”
  • universetoday.com  άρθρο  “WHO WAS THE FIRST MONKEY TO GO INTO SPACE?”
  • gr.rbth.com  άρθρο  “Οι τετράποδοι ήρωες του διαστήματος”
  • gizmodo.com  άρθρο  “How Cats (and Other Good Animals) Helped Pave the Way For Human Spaceflight”
  • wikipedia.org  άρθρο  “Soviet Space Dogs”
Go to Top