Tag archive

asteroid

8 Αστεροειδείς που ξεχωρίζουν

in Astronomy by

Οι περισσότεροι αστεροειδείς εντοπίζονται στον δακτύλιο της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών, που βρίσκεται στο διάστημα μεταξύ του Άρη και του Δία. Άλλοι στροβιλίζονται σε στενότερους κύκλους (πιο κοντά στον Ήλιο από τη Γη), ενώ ένας μεγάλος αριθμός από αυτούς μοιράζεται τις τροχιές των πλανητών.

Δεν είναι όμως όλοι οι αστεροειδείς σε σταθερές τροχιές. Πολλές τροχιές κλυδωνίζονται όταν πλησιάσουν κάποιον πλανήτη στην πορεία τους. Σαν αποτέλεσμα έχουμε συγκρούσεις και άρα δημιουργία νέων “βράχων” (κομμάτια παλαιότερων αστεροειδών) που κινούνται σε εντελώς τρελές και επικίνδυνες τροχιές.

Παρακάτω παρουσιάζουμε οκτώ από τους πιο περίεργους αστεροειδείς που ξεχωρίσαμε. Κάποιοι παρουσιάζουν ενδιαφέρον λόγω σχήματος, άλλοι λόγω μεγέθους, άλλοι λόγω τροχιάς και άλλοι λόγω πιθανής προέλευσης. Όλοι έχουν κάτι το μοναδικό, κάτι που τους κάνει να ξεχωρίζουν ανάμεσα σε χιλιάδες άλλα παρόμοια αντικείμενα.

 

Ceres «The Dwarf Planet»

Ceres «The Dwarf Planet».   Image Credit: taringa.net

Η Δήμητρα (Ceres), είναι ο μεγαλύτερος αστεροειδής του Ηλιακού μας Συστήματος, και αυτός είναι και ο λόγος που ανακαλύφθηκε πρώτος. Αποτελεί περίπου το ένα τρίτο της μάζας της ζώνης αστεροειδών και είναι ο μόνος αστεροειδής που έχει την βαρυτική δύναμη να τραβήξει τον εαυτό του σε σφαίρα.

Εξαιτίας αυτής της στρογγυλοποίησης, η Δήμητρα θεωρείται επίσης και «νάνος πλανήτης», μια ονομασία που μοιράζεται με τέσσερα άλλα αντικείμενα στο Ηλιακό μας Σύστημα, συμπεριλαμβανομένου του Πλούτωνα. Το σχήμα του είναι σχεδόν σφαιρικό, ελαφρώς πεπλατυσμένο, με μέγιστη διάμετρο 975 χιλιόμετρα και ελάχιστη 909 χιλιόμετρα.

Βρίσκεται μέσα στην Κύρια Ζώνη Αστεροειδών και από φασματοσκοπικές παρατηρήσεις ξέρουμε ότι η Δήμητρα αποτελείται κατά ένα μεγάλο ποσοστό από πάγο νερού, που σε ποσότητα είναι ίσως περισσότερο απ’ όσο το σύνολο του γλυκού νερού που υπάρχει στη Γη.

 

Baptistina «The mother of the dinosaur killer»

Baptistina «The mother of the dinosaur killer».   Image Credit: airsassociation.org

Η Βαπτιστίνη (Baptistina) έχει δώσει το όνομα της σε μιας από τις νεότερες οικογένειες αστεροειδών. Οι οικογένειες των αστεροειδών είναι σμήνη αντικειμένων που έχουν κοινά τροχιακά χαρακτηριστικά και συχνά παίρνουν το όνομά τους από το πιο εξέχον μέλος τους.

Σύμφωνα με τα μοντέλα των υπολογιστών, η Βαπτιστίνα και το σμήνος της γεννήθηκαν πριν από περίπου 160 εκατομμύρια χρόνια, ύστερα από μία σύγκρουση ανάμεσα σε ένα σώμα μήκους 60 χιλιομέτρων και ένα άλλο αντικείμενο διαμέτρου περίπου 170 χιλιομέτρων. Αυτός ο κατακλυσμός δημιούργησε εκατοντάδες μεγάλα αντικείμενα, μερικά από τα οποία ακολούθησαν στη συνέχεια μια πορεία σύγκρουσης με τη Γη.

Ένα ή περισσότερα από αυτά τα βραχώδεις θραύσματα αναδιοργάνωσαν στον πλανήτη μας πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια και βοήθησαν στην εξαφάνιση των Δεινοσαύρων. Η σύγκρουση άφησε πίσω της τον κρατήρα Chicxulub, που είναι τώρα θαμμένος στη χερσόνησο Γιουκατάν, στον Κόλπο του Μεξικού.

 

Kleopatra «A metal dog bone with moons»

Kleopatra «A metal dog bone with moons».   Image Credit: nssdc.gsfc.nasa.gov

Η 216 Κλεοπάτρα (216 Kleopatra) είναι ένας μεγάλος αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών. Ανακαλύφθηκε το 1880 από τον Αυστριακό αστρονόμο Γιόχαν Παλίζα και έλαβε το όνομά της από τη γνωστή βασίλισσα της Αιγύπτου.

Ο μεταλικός αυτός αστεροειδής έχει ένα ασυνήθιστο δίλοβο σχήμα (που θυμίζει κόκκαλο σκύλου) και αποτελεί έναν από τους λίγους αστεροειδής που έχουν δορυφόρους (άλλοι 3 ακόμα αστεροειδείς έχουν δορυφόρους). Η κλεοπάτρα έχει 2 δορυφόρους, τον Alexhelios και τον Cleoselene.

 

Hektor «The biggest Trojan»

Hektor «The biggest Trojan».   Image Credit: nssdc.gsfc.nasa.gov

Ο αστεροειδής 624 Έκτωρ (624 Hektor) είναι ο αστεροειδής με αύξοντα αριθμό ανακαλύψεως 624 και ο μεγαλύτερος όλων των αστεροειδών της Τρωικής Ομάδας. Όπως και η Kleopatra, έτσι και αυτός είναι πολύ επιμήκης, με διαστάσεις μήκους και πλάτους περίπου 370 και 200 χιλιόμετρα αντίστοιχα και αποτελεί ένα από τα πιο «μακρόστενα» σώματα του μεγέθους του στο Ηλιακό μας Σύστημα. Έχει επίσης ένα δορυφόρο σε απόστα 1000 χιλιομέτρων.

Σε αντίθεση με την Κλεοπάτρα, ωστόσο, ο Hektor δεν βρίσκεται στην κύρια ζώνη των αστεροειδών. Αντίθετα, το σκοτεινό, κοκκινωπό σώμα κυριαρχεί ως ο μεγαλύτερος αστεροειδής των Τρώων που έχει κολλήσει στην τροχιά του Δία.

Η ονομασία του προέρχεται από τον ομώνυμο Τρώα ήρωα, μολονότι ο αστεροειδής αποτελεί «ηγούμενο» μέλος της Τρωικής Ομάδας. Αυτό έγινε επειδή υπήρξε ένας από τους πρώτους «τρωικούς» αστεροειδείς που ανακαλύφθηκαν, οπότε δεν είχε εφαρμοσθεί ακόμα ο συγκεκριμένος άτυπος κανόνας «Ελλήνων-Τρώων» της ονοματοδοσίας.

 

Themis «Icy giver of life?»

Themis «Icy giver of life?».   Image Credit: indianapublicmedia.org

H 24 Θέμις (24 Themis) είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστεροειδείς της Κύριας Ζώνης και έχει αύξοντα αριθμό ανακαλύψεως 24. Ξεχωρίζει ως ο πρώτος και μοναδικός αστεροειδής γνωστός μέχρι στιγμής για να έχει πάγο στην επιφάνεια του.

Το 2009, οι παρατηρήσεις στο υπέρυθρο φως επιβεβαίωσαν την παρουσία αυτού του πάγου, καθώς και μόρια που περιέχουν άνθρακα ή οργανικά μόρια. Αυτά τα χαρακτηριστικά κάνουν τη Θέμις και παρόμοια με αυτην σώματα, καλούς υποψηφίους για να έχουν παραδώσει νερό και άνθρακα (μερικά από τα συστατικά της ζωής) στην επιφάνεια της νεαρής, ζεστής και αποξηραμένης Γης πριν από περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια.

Η Θέμις αποτελεί το μεγαλύτερο μέλος της ομώνυμης οικογένειας αστεροειδών («Οικογένεια της Θέμιδος» ή «Θεμίστεια»). Η μέση διάμετρος της Θέμιδος είναι 198 χιλιόμετρα, γι’ αυτό την κατατάσσουν ανάμεσα στους 16 μεγαλύτερους αστεροειδείς της Κύριας Ζώνης.

 

Toutatis «A tumbling dumbbell»

Toutatis «A tumbling dumbbell».   Image Credit: lk.astronautilus.pl

Ο 4179 Toutatis είναι ένα αντικείμενο της Κύριας Ζώνης με χαοτική τροχιά. Πήρε το όνομά του από το θεό των Κελτών «Toutatis» και είναι ένας από τους πιο περίεργους αστεροειδείς.

Εκτελεί απρόβλεπτες κίνησεις εξαιτίας εν μέρει από την ίδια τη φύση του σώματος, που αποτελείται από δύο σώματα που μόλις βρίσκονται σε επαφή μεταξύ τους, αλλά και από τις επιρροές τόσο της Γήινης, όσο και της βαρύτητας του Δία.

Είναι πολύ γνωστός εξαιτίας των κοντινών περασμάτων από τη Γη. Όμως εξαιτίας των απρόβλεπτων κινήσεων, που όπως είπαμε εκτελεί, είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί η πορεία του μετά από αιώνες και το κατά πόσο πρέπει να μας ανησυχεί.

 

Apophis «The alleged Doomsday rock»

Apophis «The alleged Doomsday rock».   Image Credit: pics-about-space.com

Ο Τούτατης έχει κάνει κάποια στενή ξυρίσματα στη Γη και πέρασε σε απόσταση1.000.000 μιλίων (1.61 εκατομμύρια χιλιόμετρα) από τη Γη το 2004 (περίπου τέσσερις αποστάσεις από το φεγγάρι). Ωστόσο, μερικά βράχια έχουν κάνει πολύ πιο κοντινά περάσματα και αυτό είναι κάτι που ανησυχεί περισσότερο τους αστρονόμους.

Ένα τέτοιο επικίνδυνο σώμα είναι και ο 99942 Άποφις (99942 Apophis). Ανακαλύφθηκε το 2004 και είναι ένας αστεροειδής της κοντινής γειτονιάς της Γης (NEO – Near Earth Objects). Οι πρώτες εκτιμήσεις από τη ΝΑΣΑ έδειχναν ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα σύγκρουσης του αστεροειδούς αυτού με τη Γη (ή τη Σελήνη) το 2029 (1 προς 40 ή 4 στην κλίμακα Τορίνο, που αποτελεί κλίμακα 10 βαθμίδων και δείχνει την πιθανότητα σύγκρουσης αντικειμένων με τη Γη), με αποτέλεσμα να γίνει ευρύτερα γνωστός. Ωστόσο νέες εκτιμήσεις σχεδόν εκμηδένισαν τις πιθανότητες (4 προς 1.000.000).

Ο Άποφις είναι ένας αστεροειδής που ανήκει στην ομάδα των αστεροειδών Ατών, έχει διάμετρο περίπου 320 μέτρα και υπολογίζεται πως η μάζα του είναι 46.000.000 τόνοι. Άποφις είναι το ελληνικό όνομα μίας αρχαίας αιγυπτιακής θεότητας που προσπαθούσε να βυθίσει τον κόσμο στο σκότος καταστρέφοντας τον Ήλιο κατά την περίοδο της νύχτας.

 

Chariklo «The smaller ringed world»

Chariklo «The smaller ringed world».   Image Credit: news.appstate.edu

Ο 10199 Χαρικλώ (10199 Chariklo), ο οποίος ανακαλύφθηκε μέσω του προγράμματος “Spacewatch” στις 15 Φεβρουαρίου του 1997, πήρε το όνομά του από την Ναϊάδα νύμφη Χαρικλώ, σύζυγο του Χείρωνα και κόρη του Απόλλωνα. Το σώμα ανήκει στους Κενταύρους (ασταθή, κατά την τροχιά τους, ουράνια σώματα, με τροχιές μεταξύ του Δία και του Ποσειδώνα).

Παρόλο που η διάμετρος του υπολογίζεται πως είναι μόλις 258 χιλιόμετρα, υπάρχουν γύρω του δύο δακτύλιοι. Το πάχος τους είναι 7 και 3 χιλιόμετρα και απέχουν μεταξύ τους 9 χιλιόμετρα, καθιστώντας τον, το μικρότερο γνωστό κόσμο με δακτυλίους. Η υπέρυθρη ανάλυση της Χαρικλώ εντόπισε πάγο από νερό στην επιφάνεια της.

 

 

Πηγές:

  • article’s image  “cnn.com”
  • airsassociation.org άρθρο  “The 7 Strangest Asteroids: Weird Space Rocks in Our Solar System”
  • wikipedia.org

10199 Χαρικλώ – Ο πιο μικρός γνωστός κόσμος με δακτυλίους

in Astronomy by

Οι δακτύλιοι αποτελούν φυσικά εργαστήρια στα οποία μελετάμε δυναμικές διεργασίες ανάλογες με αυτές που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια του σχηματισμού πλανητικών συστημάτων και γαλαξιών. Συνήθως είναι συντρίμμια κάποιων συγκρούσεων ή κομμάτια από διαλυμένα φεγγάρια, τα οποία εξαιτίας παλιρροϊκών δυνάμεων κατέρρευσαν. Οι κόσμοι όμως που φιλοξενούν τέτοια δαχτυλίδια στο Ηλιακό μας Σύστημα, μετρώνται με τα δάχτυλα του ενός χεριού.

Μέχρι το 1977, οι αστρονόμοι πίστευαν ότι το μόνο πράγμα στο ηλιακό σύστημα με δακτυλίους, ήταν ο πλανήτης Κρόνος (οι δακτύλιοί του παρατηρήθηκαν για πρώτη φορά από τον Γαλιλαίο). Τον Μάρτιο του 1977 ανακαλύφθηκαν δακτύλιοι (από τους James L. Elliot, Edward W. Dunham και Douglas J. Mink) γύρω από τον πλανήτη Ουρανό. Στη συνέχεια το 1979 η διαστημοσυσκευή Βόγιατζερ 1 πρόσθεσε και τρίτο σύστημα δακτυλίων στο ηλιακό μας σύστημα, αυτή τη φορά γύρω από το Δία. Όχι πολύ αργότερα όμως, το 1984 παρατηρήθηκαν και δακτύλιοι (από τους Patrice Bouchet, Reinhold Häfner και Jean Manfroid του παρατηρητηρίου La Silla (ESO) της Χιλής) γύρω από τον τέταρτο γίγαντα πλανήτη, τον Ποσειδώνα.

Με την ανάπτυξη των μέσων παρατήρησης, στους όμορφους κόσμους με δακτύλιους προστέθηκε ένας νέος μικροσκοπικός (σε σχέση με τους Γίγαντες πλανήτες) κόσμος. Ο λόγος για τον αστεροειδή 10199 Χαρικλώ (10199 Chariklo), ο οποίος ανακαλύφθηκε από τον James V. Scotti, μέσω του προγράμματος “Spacewatch” στις 15 Φεβρουαρίου του 1997. Το όνομά του προέρχεται από την Ναϊάδα νύμφη Χαρικλώ, σύζυγο του Χείρωνα και κόρη του Απόλλωνα. Η διάμετρος του υπολογίζεται πως είναι 258 χλμ., καθιστώντας  τον ως τον μικρότερο κόσμο με δακτυλίους (υπάρχουν δύο δακτύλιοι στο εν λόγω σώμα, οι οποίοι έχουν πάχος 7 και 3 χιλιόμετρα και απέχουν μεταξύ τους 9 χιλιόμετρα).

Η υπέρυθρη ανάλυση της Χαρικλώ εντόπισε πάγο από νερό στην επιφάνεια της. Το σώμα ανήκει στους Κενταύρους (έτσι ονομάζονται τα ασταθή, κατά την τροχιά τους, ουράνια σώματα, με τροχιές μεταξύ του Δία και του Ποσειδώνα.) Οι Κένταυροι είναι διαφορετικοί από τους πολυάριθμους αστεροειδείς της κύριας Ζώνης μεταξύ των τροχιών του Άρη και του Δία και μπορεί να προέρχονται από την περιοχή της ζώνης Kuiper. Πήραν το όνομά τους γιατί – όπως και οι μυθικοί κένταυροι – μοιράζονται μερικά χαρακτηριστικά δύο διαφορετικών πραγμάτων, συμπεριφέρονται σαν να είναι κατά το ήμισυ αστεροειδείς και κατά το άλλο μισό κομήτες.

Τα δακτυλίδια ήρθαν κυριολεκτικά στο φως, όπως θα λέγαμε, όταν οι αστρονόμοι παρακολούθησαν τον αστεροειδή να διέρχεται μπροστά από το αστέρι UCAC4 248-108672 στις 3 Ιουνίου 2013, από επτά τοποθεσίες στη Νότια Αμερική. Παρατηρήθηκαν δύο “βουτιές” στην φαινόμενη φωτεινότητα του αστεριού, λίγο πριν και λίγο μετά την απόκρυψη του από τη Χαρικλώ. Αξίζει να σημειωθεί πως οι δακτύλιοι του Ουρανού και τα τόξα των δαχτυλιδιών γύρω από τον Ποσειδώνα βρέθηκαν με παρόμοιο τρόπο.

 

 

Σε αυτο το διαγραμμα φαινονται οι 2 ξαφνικες μειωσεις στη φαινόμενη φωτεινοτητα του αστρου πριν και μετα την αποκρυψη του, που οφειλονται στη διελευση των δακτυλιων μπροστα απο το αστρο. Image credit: nature.com

Οι παρατηρήσεις αποκάλυψαν πως το δακτυλιοειδές σύστημα μήκους 20 χλμ. (12,4 μιλίων), είναι περίπου 1000 φορές πιο κοντά στον αστεροειδή από ό, τι η Γη στο Φεγγάρι. Αποτελείται πιθανώς από τα συντρίμμια κάποιας σύγκρουσης και οι δακτύλιοι αποτελούνται εν μέρει από πάγο νερού.

Στο ακόλουθο βίντεο μπορούμε να παρακολουθήσουμε μια γραφική απεικόνιση του πώς πιστευουν οι ερευνητές ότι μποιάζει το δακτυλιοειδές σύστημα της Χαρικλώ. Πηγή: space.com

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “iaa.es  –  Instituto de Astrofísica de Andalucía
  • eso.org  άρθρο  “First Ring System Around Asteroid”
  • universetoday.com  άρθρο  “Surprise! Asteroid hosts a two-ring circus above its surface”
  • nature.com  άρθρο  “A ring system detected around the Centaur (10199) Chariklo”
  • space.com  άρθρο  “Ringed Asteroid ‘Chariklo’ Visualized by Researchers | Video”
  • wikipedia.org

 

*Οι φωτογραφίες δεν είναι οι αυθεντικές. Είναι επεξεργασμένες από τον συντάκτη του άρθρου.

Το τρελό ταξίδι του Αστεροειδή 2015 BZ509

in Astronomy by

Για άλλη μια φορά, το ενδιαφέρον μας έλκεται από έναν ακόμη αστεροειδή. Ο λόγος γίνεται για τον 2015 BZ509 που παρά την «ριψοκίνδυνη» τροχιά του, έχει αρκετή τύχη ώστε να επιβιώνει για τουλάχιστον ένα εκατομμύριο έτη, μέσα από ένα επικίνδυνο ταξίδι γύρω από τον Ήλιο.

Αν μπορούσαμε να κοιτάξουμε το Ηλιακό μας Σύστημα, καθισμένοι στο Βόρειο Πόλο του Άστρου μας, θα παρατηρούσαμε πως οι τροχιές όλων των πλανητών, των αστεροειδών και των αερίων κινούνται αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού. Σχεδόν όλο το σύστημα είναι εναρμονισμένο στην επονομαζόμενη ορθή φορά (ορθή φορά ή ορθή αναφορά χαρακτηρίζεται οποιαδήποτε κυκλική κίνηση αντίθετης φοράς με εκείνη των δεικτών του ωρολογίου) και έχει απομείνει από το σχηματισμό του ίδιου του ηλιακού συστήματος. Ολόκληρο το νέφος, από το οποίο προήλθε το ηλιακό μας Σύστημα, κινείτο προς την ίδια κατεύθυνση.

Υπάρχει, ωστόσο, μια χούφτα εξαιρέσεων που αντιτάσσονται στο γενικό κανόνα. Τα σώματα αυτά κινούνται ανάποδα από όλα τα άλλα. Στις εξαιρέσεις αυτές (82 μόνο στο σύνολο, ανάμεσα σε εκατομμύρια βράχους) προστέθηκε πρόσφατα ο εν λόγο αστεροειδής 2015 BZ509, που όπως αποκαλύπτεται από την ονομασία του, πρωτοανακαλύφθηκε το 2015. Ο αστεροειδής αυτός, που έχει διάμετρο μόλις τρία χιλιόμετρα, φάνηκε εξ’ αρχής ότι ήταν ανάδρομος, όμως η τροχιά όπως υπολογίζεται με βάση επιστάμενες παρατηρήσεις, είναι παρόμοια με αυτή του Δία. Όχι ακριβώς ίδια, αλλά αρκετά κοντά.

Στην πραγματικότητα, πολλοί αστεροειδείς μοιράζονται την τροχιά του Δία. Λόγω της ιδιορρυθμίας στη βαρύτητα, αν υπάρχει ένα μεγάλο αντικείμενο (όπως τον ήλιο) με ένα μικρότερο αντικείμενο (όπως ο Δίας) σε τροχιά γύρω από αυτό, θα υπάρχουν μέρη όπου η βαρύτητα και οι φυγόκεντρες δυνάμεις ισορροπούν, επιτρέποντας στα αντικείμενα που βρίσκονται στις περιοχές αυτές να τεθούν σε σταθερή τροχιά. Οι αστεροειδείς σε αυτήν την τροχιά είναι γνωστοί , για ιστορικούς λόγους, ως Trojan (Τρωικοί) αστεροειδείς, και ο Δίας έχει χιλιάδες από αυτούς. Μοιράζεται την τροχιά του μαζί τους, αλλά δεν συγκρούονται, διότι οι τροχιές τους βρίσκονται σε διαφορετικό σημείο Lagrange (σημείο ισορροπίας).

Οταν ο BZ509 κατευθυνεται προς την εστια που βρισκεται ο Ηλιος, περναει στο εσωτερικο της τροχιας του Δια, ενω οταν κατευθυνεται προς την αλλη εστια της ελλειψης, περναει εξω απο την τροχια του Δια, χωρις ωστοσο να συγκρουστει παρα τις χιλιαδες των επαναληψεων. Οι δυο μικρες ταλαντευσεις που βιωνει καθε φορα που πλησιαζει το βαρυτικο πεδιο του γιγαντα πλανητη, φαινεται πως εξισορροπουνται και κρατάνε τον αστεροειδη σε σταθερη τροχια.  Credit: JPL via blastr.com

Ωστόσο ο αστεροειδής μας δεν ανήκει σε αυτές τις ομάδες αστεροειδών, αλλά ακολουθεί μια πολύ επικίνδυνη τροχιά. Είναι στην ουσία ένας μικρός βράχος που ταλαντεύεται κοντά στο Δία, δύο φορές σε κάθε περιφορά, χωρίς όμως να διαταράσσεται τόσο ώστε να κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στο βαρυτικό του πεδίο. Η τροχιά που ακολουθεί περνάει η μισή μέσα από την τροχιά του Δία και η μισή απ’ έξω.

Επιπροσθέτως, η τροχιά του υπό μελέτη αστεροειδή φαίνεται να περνάει ανάμεσα από χιλιάδες άλλους (τους Trojan), εκμεταλλευόμενος τα κενά που υπάρχουν μεταξύ τους. Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν αναμενόμενο να συμβαίνει για μεγάλες χρονικές περιόδους, όμως η μελέτη δείχνει ότι ο BZ το έχει πράξει αυτό με ασφάλεια για τουλάχιστον δεκάδες χιλιάδες“γύρους”, αποφεύγοντας τη σύγκρουση με πολλές χιλιάδες αντικείμενα σε κάθε γύρο.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image “blastr.com”
  • sciencealert.com άρθρο “This Crazy Asteroid Orbits in Reverse While Playing Chicken With Jupiter”
  • blastr.com άρθρο “Meet Jupiter’s backwards little friend: Asteroid 2015 BZ509″
  • nature.com άρθρο “A retrograde co-orbital asteroid of Jupiter”
  • wikipedia.org

 

O αστεροειδής 2017 BX σε απόσταση αναπνοής

in Astronomy by

Μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα, στις 09 Ιανουαρίου 2017, ο αστεροειδής Asteroid 2017 AG13 πέρασε 120.000 μίλια (193.121,28 χλμ) πάνω από τα κεφάλια μας, στη μισή περίπου απόσταση από αυτή που βρίσκεται το Φεγγάρι (περίπου 400.000χλμ). Λίγες μέρες αργότερα, στις 20 Ιανουαρίου, εντοπίστηκε ένας νέος αστεροειδής [NEO] (near Earth Object) με την ονομασία Asteroid 2017 BX.

Ο νέος αυτός αστεροειδής πέρασε ξυστά από τον πλανήτη μας την Τρίτη το βράδυ (24 Ιανουαρίου 2017), υπενθυμίζοντας μας πόσο κοντόφθαλμοι είμαστε. Σε προηγούμενο άρθρο μας αναφερθήκαμε σε τρόπους αναχαίτισης παρόμοιων απειλών. Όταν όμως ο εντοπισμός γίνεται τόσο αργοπορημένα, δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια αντίδρασης.

Εντός τεσσάρων ημερών από την στιγμή που πρωτοπαρατηρήθηκε, πέρασε δίπλα μας σε απόσταση περίπου 162.000 μίλια ( 261.000 χιλιόμετρα), περίπου τα δύο τρίτα της απόστασης του Φεγγαριού. Ο νέος αυτός αστεροειδής έχει μέγεθος λίγο μικρότερο από ένα λεωφορείο και ταξιδεύει με ταχύτητα 16.600 μίλια ανά ώρα (26.700 χιλιόμετρα/ώρα), σύμφωνα την εταιρεία Slooh και με δεδομένα από το JPL της NASA.

Παρακάτω φαίνεται συγκριτικά η απόσταση του Asteroid 2017 BX με το Φεγγάρι.

 

Image Credit: live.slooh.com

 

Η τροχιά του αστεροειδή υπολογίστηκε πως τέμνει αυτή της Γης. Το ευτυχές είναι πως πέρασε με ταχύτητα μακριά μας αυτη τη φορά. Η ανησυχία όμως παραμένει για την παρουσία νέων αστεροειδών που δεν έχουν ανιχνευθεί και περνούν κοντά στο βαρυτικό πεδίο του πλανήτη μας.

 

 

Την επόμενη φορά που θα περάσει αυτό το αντικείμενο από κοντά μας θα είναι στις 12 Ιανουαρίου 2070. Αναμένεται να περάσει 37,9 σεληνιακές αποστάσεις μακριά.

 

Πηγές:

  • http://www.businessinsider.com άρθρο  “An asteroid is about to slip between Earth and the moon — the second near miss in 3 weeks”
  • http://www.ibtimes.co.uk άρθρο  “Asteroid the size of a house to whiz past Earth just days after being discovered”
  • http://earthsky.org άρθρο  “Asteroid buzzed Earth and moon January 25”
  • Video Credit : https://gfycat.com/RightWetGalah

Εστία – Ο πιο λαμπρός Αστεροειδής

in Astronomy by

Ο αστεροειδής Εστία (Vesta) αυτή την περίοδο βρίσκεται σε αντίθεση (δηλαδή η Εστία και ο Ήλιος βρίσκονται σε αντίθετες πλευρές στον ουρανό), κάνοντας τον αστεροειδή να έχει λαμπρότητα φαινόμενου μεγέθους 6 (1ου μεγέθους είναι οι λαμπρότεροι αστέρες και 6ου οι αμυδρότεροι, όπως πρωτοκαθιερώθηκαν από τον Ίππαρχο). Είναι ο φαινομενικά φωτεινότερος αστεροειδής όπως παρατηρείται από τη Γη και είναι ορατός ακόμα και με ένα ζευγάρι κιάλια την περίοδο που διανύουμε.

Η Εστία είναι ο 4ος χρονικά αστεροειδής που ανακαλύφθηκε. Οι διαστάσεις της Εστίας είναι 578×560×458 km, και την καθιστούν ως δεύτερο σε διαστάσεις και μάζα αστεροειδή της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών, μετά τη Δήμητρα(Ceres). Αποτελεί επίσης πιθανή πηγή των μετεωριτών που ονομάζονται «Διογενίτες». Η  Δήμητρα είναι ο πρώτος αστεροειδής που ανακαλύφθηκε και παράλληλα ο μεγαλύτερος (θεωρείτε νάνος πλανήτης).

Η περιοδος περιστροφης της Εστιας γυρω απο τον αξονα της ειναι 5,3 ωρες. Οι φωτογραφιες παρθηκαν απο τη διαστημοσυσκευη DAWN. Image Credit: wikipedia.org

Τις εβδομάδες που διανύουμε, η Εστία αποτελεί τον πιο λαμπρό αστεροειδή και είναι η καλύτερη περίοδος για να την απολαύσουμε στον νυχτερινό ουρανό. Θα βρίσκεται στον Αστερισμό των Διδύμων και θα διανύσει την ακόλουθη διαδρομή στον ουράνιο θόλο.

Image Credit: skyandtelescope.com

Οι αστεροειδείς περιστρέφονται γύρω από τον Ήλιο κυρίως σε 2 μεγάλες περιοχές. Στην Κύρια Ζώνη των Αστεροειδών και στη Ζώνη του Κάιπερ.

Η Κύρια Ζώνη των Αστεροειδών βρίσκεται μεταξύ του Άρη και του Δία και περιλαμβάνει εκαντοντάδες χιλιάδες αστεροειδείς διαφόρων μεγεθών. Αποτελούνται κυρίως από πυριτικούς βράχους και μέταλλα, όμως η Δήμητρα περιέχει ένα μεγάλο μέρος πάγου από νερό.

Η ζωνη αυτη εκτεινεται απο 2,1 εως 3,3 σε αστρονομικες μονάδες (au) απο τον Ηλιο. [1au=αποσταση Γης – Ηλιου]. Image Credit: space-facts.com
Οι δύο φυσικοί δορυφόροι του Άρη, Φόβος και Δείμος, είναι αστεροειδείς που μπήκαν σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη, ενώ κάποιοι από τους αστεροειδείς έχουν και οι ίδιοι μικρότερους δορυφόρους.

Η Ζώνη του Κάιπερ είναι ένας δίσκος στο επίπεδο της κίνησης των πλανητών πέρα του Ποσειδώνα. Οι αστεροειδείς αυτής της Ζώνης αποτελούνται κυρίως από πάγο (π.χ. παγωμένα αέρια). Σε αυτήν ανήκει και ο νάνος πλανήτης Πλούτωνας.

Η ζωνη του Καιπερ εκτεινεται απο 30 εως 50 αστρονομικες μονάδες (au) απο τον Ηλιο. [1au=αποσταση Γης – Ηλιου]. Image Credit: space-facts.com

Πηγές:

  • Article’s Image : www.skyandtelescope.com
  • http://www.skyandtelescope.com άρθρο  “Vesta, Brightest Asteroid, Now High Overhead”
  • www.wikipedia.org

Αναχαίτιση ιπτάμενων απειλών

in Astronomy by

Από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας της, η Γη έχει υποστεί ραγδαίες μεταβολές στην επιφάνειά της, εξαιτίας τυχαίων φυσικών καταστροφικών συμβάντων. Μεγάλοι σεισμοί και υπερμεγέθεις ηφαιστειακές εκρήξεις έχουν σπείρει τον όλεθρο στη ζωή επάνω της. Και όλα αυτά φαντάζουν αστεία, μπροστά στις αλλαγές που θα επιφέρει η πτώση ενός ικανού μετεωρίτη.

Σύμφωνα με την επικρατούσα έως σήμερα άποψη, η εξαφάνιση των Δεινοσαύρων οφείλεται κυρίως σε ένα τέτοιο γεγονός (έρευνες δείχνουν πως ήδη είχε αρχίσει η μείωση του αριθμού τους πριν την πτώση του μετεωρίτη, εξαιτίας εξελικτικών προβλημάτων που αντιμετώπιζαν).  Παρόλα αυτά, πριν από περίπου 65,5 εκατ. χρόνια, ο πλανήτης μας βίωσε τη σύγκρουση με ένα αστεροειδή, ικανού μεγέθους, στη χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικό.

Ένας γιγαντιαίος βράχος, από τη Ζώνη των Αστεροειδών, έσπασε σε αμέτρητα θραύσματα, πολλά από τα οποία παρέκκλιναν της τροχιάς τους. Ένα από αυτά, διαμέτρου δέκα χιλιομέτρων, εγκλωβίστηκε από το βαρυτικό πεδίο της Γης και τελικά προσέκρουσε κοντά στη χερσόνησο Γιουκατάν, δημιουργώντας έναν κρατήρα πάχους 170 χλμ.

Παρελκόμενα της σύγκρουσης ήταν η αποτέφρωση μιας πολύ μεγαλύτερης έκτασης γύρω από τον κρατήρα, εξαιτίας καυτών αερίων και βράχων που εκτοξεύθηκαν κατά τη σύγκρουση του μετεωρίτη με την επιφάνεια της Γης.  Τόνοι σκόνης σηκώθηκαν στον αέρα και σιγά σιγά σκέπασαν ολόκληρο τον πλανήτη, εμποδίζοντας τις ακτίνες του Ήλιου να ζεστάνουν την επιφάνεια. Ακολούθησε μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας με αποτέλεσμα την εξαφάνιση των Δεινοσαύρων, αλλά και των μισών περίπου ειδών που ζούσαν την εποχή εκείνη στη Γη.

Φυσικές καταστροφές πάντα γινόντουσαν και πάντα θα αναμένουμε νέες. Η πτώση όμως ενός αντικειμένου, είναι κάτι που πλέον μπορεί να προληφθεί και να αποφευχθεί. Το Planetary Defense Coordination Office της NASA έχει δημιουργηθεί για αυτό ακριβώς το σκοπό. Αποστολή του είναι να εξασφαλιστεί η ανίχνευση των «δυνητικά επικίνδυνων» αντικειμένων (μεγαλύτερα από 30-50 μέτρα πλάτος) που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη από 0,05 AU (1AU = η μέση απόσταση της Γης από τον Ήλιο = 149.597.870.700 μέτρα) από τη Γη.

Asteroid Lutetia στην κοντινοτερη προσεγγιση – Image Credit: NASA

Υπάρχουν πάνω από 15.000 γνωστά αντικείμενα κοντά στη Γη που θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή. Επίσης πολλοί κομήτες από το «Νέφος του Όρτ» διαγράφουν τροχιές που μελλοντικά μπορεί να μας ανησυχήσουν. Γι’ αυτό το λόγο πρωταρχική ανάγκη όπως δηλώνει ο Joseph Nuth, αποτελεί η μείωση του χρόνου αντίδρασης μας.

Το σχέδιο είναι απλό, βγαλμένο από σενάρια επιστημονικής φαντασίας και θυμίζει Αρμαγεδδών (Armageddon). Σε περίπτωση εντοπισμού κάποιου αντικειμένου σε τροχιά προς τη Γη, άμεσα θα εκτοξεύεται διαστημικό όχημα για να το αναχαιτίσει. Αν το μέγεθος είναι μεγάλο, η καταστροφή του μπορεί να είναι αδύνατη, ωστόσο μπορεί να εκτροχιαστεί με ελεγχόμενη σύγκρουση και έκρηξη πυρηνικών.

Μέχρι στιγμής βέβαια όλα αυτά αποτελούν σενάρια, γιατί δεν υπάρχει τέτοιο διαστημικό σκάφος αναχαίτισης. Η ιδέα συνεχίζει να επεξεργάζεται στα μυαλά των επιστημόνων και να σχεδιάζεται σε υπέρ-υπολογιστές ο τρόπος υλοποίησης της. Δεν θα αποτελέσει ωστόσο μακρινό μέλλον η επίτευξη τους, καθώς αρχίζει σιγά σιγά να παίρνει σάρκα και οστά, μετά την πρόταση της NASA για την προώθηση του σχεδίου Hypervelocity Asteroid Mitigation Mission for Emergency Response (HAMMER).

 

Πηγές:

  • Article image “https://www.flickr.com/photos/hubble_esa/10217860603/sizes/o/”
  • http://www.gizmodo.com  άρθρο  “How nukes are going to save us from an Earth-killing asteroid”
  • http://www.esquire.com  άρθρο  “Does Earth Even Have a Plan in the Event of a Surprise Asteroid?”
  • http://www.popularmechanics.com  άρθρο  “NASA Says We May Have to Nuke Killer Asteroids”
  • http://bgr.com  άρθρο  “How nukes are going to save us from an Earth-killing asteroid”
  • Photos by Image Gallery  “https://www.nasa.gov”
Go to Top