Tag archive

ζωη στο διαστημα

Μια ημέρα στο Διάστημα

in Astronomy by

Η ζωή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ενέχει δυσκολίες, μα κρύβει πολλές συγκινήσεις.

Ποικίλες δημοσιεύσεις έχουν γίνει την τελευταία εβδομάδα για τις εκλογές στις ΗΠΑ. Οι πιο αξιοπερίεργες εξ’ αυτών, έχουν να κάνουν με τον Shane Kimbrough, τον Αμερικανό αστροναύτη που τη Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 2016 άσκησε τα εκλογικά του δικαιώματα, όντας σε απόσταση 250 μιλίων μακριά από τη Γη. Ο Shane έφτασε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ISS στα μέσα Οκτωβρίου. Η διαδικασία για εκείνον είναι πολύ διαφορετική απ’ ότι για τους υπόλοιπους Αμερικανούς πολίτες, εφόσον είναι ο μοναδικός που ψήφισε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Αφού έλαβε το ψηφοδέλτιο σε μορφή pdf, το συμπλήρωσε και το απέστειλε πίσω στο Mission Control στο Χιούστον.

Και ενώ η ζωή πίσω στη Γη συνεχίζεται με γνωστούς και σταθερούς ρυθμούς για τους περισσότερους κατοίκους, η καθημερινή ζωή στο Διάστημα είναι πολύ διαφορετική απ’ ότι έχουμε συνηθίσει. Η έλλειψη βαρύτητας καθιστά τις καθημερινές ανάγκες μια δύσκολη διαδικασία, καθώς οι αστροναύτες χάνουν την αίσθηση της κίνησης και του προσανατολισμού (που είναι το πάνω και το κάτω). Η βαρύτητα εδώ στη Γη χρησιμοποιείτε σαν σημείο αναφοράς από τα αισθητήρια όργανα της κίνησης και της ισορροπίας (τα μάτια μας και το εσωτερικό του αυτιού μας). Οι αστροναύτες όμως που βρίσκονται εκεί, έχουν τις ίδιες ακριβώς βιολογικές ανάγκες με εμάς και χρειάζονται τα ίδια επίπεδα υγιεινής. Έχετε αναρωτηθεί λοιπόν ποτέ, πώς είναι μια μέρα για έναν αστροναύτη στον ISS;

Το ISS αποτελει ενα κατοικήσιμο σταθμο-οχημα που περιφερεται γυρω απο τη γη εκτελωντας πειραματα σαν εργαστηριο. Photo Credit NASA
Το ISS αποτελει ενα κατοικησιμο σταθμο-οχημα που περιφερεται γυρω απο τη γη εκτελωντας πειραματα σαν εργαστηριο. Photo Credit NASA

 

Η πρωινή ρουτίνα στο Διάστημα:

 

Όπως όλοι  μας, έτσι και οι αστροναύτες πλένουν δόντια, βουρτσίζουν τα μαλλιά τους και πάνε στην τουαλέτα. Προτιμούν όμως, οδοντόπαστες που δεν κάνουν αφρό, για εξοικονόμηση νερού. Το νερό στον Διαστημικό Σταθμό είναι λιγοστό γιατί κοστίζει πάρα πολύ η μεταφορά του από τη Γη, εφόσον το βάρος του μεταφράζεται σε επιπλέον καύσιμα. Ωστόσο, κάποιες ποσότητες νερού μπορούν και ανακυκλώνονται από την ίδια την καμπίνα, με τη βοήθεια της συμπύκνωσης. Όσο για το πλύσιμο των μαλλιών, χρησιμοποιούν ένα είδος σαμπουάν που αναπτύχθηκε αρχικά για ασθενείς νοσοκομείων που δεν ήταν σε θέση να κάνουν ντουζ. Με το σαμπουάν αυτό εξοικονομούν νερό και από κει. Υγρά μαντιλάκια επίσης είναι απαραίτητο αξεσουάρ καθαρισμού.

Η χρήση της τουαλέτας όμως στο περιβάλλον μικροβαρύτητας, είναι πιο περίπλοκη υπόθεση. Οι αστροναύτες τοποθετούνται πάνω στο κάθισμα της τουαλέτας και μένουν εκεί χρησιμοποιώντας υποστηρίγματα στα πόδια. Η λειτουργία της βασίζεται σε αυτήν της ηλεκτρικής σκούπας. Ρουφάει τον αέρα με τα απόβλητα και τα αποθηκεύει. Για καλύτερη υγιεινή, κάθε αστροναύτης έχει τη δική του σωλήνα ούρησης με την οποία συνδέεται.

 

Οι καθημερινές εργασίες στο Διάστημα:

 

Ο ISS είναι σχεδιασμένος ώστε να λειτουργεί σαν ένα επιστημονικό εργαστήριο σε τροχιά γύρω από τη Γη. Εκτελούνται καθημερινά πειράματα σε συνθήκες μικροβαρύτητας και καταγράφονται τα αποτελέσματα για να συγκριθούν με αντίστοιχα από τη Γη. Στόχος είναι να προαχθεί η επιστήμη επωφελούμενη τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν εκεί.

Οι εργασίες του πληρώματος όμως δεν σταματούν εδώ. Υπάρχουν προγραμματισμένες συντηρήσεις στον εξοπλισμό, όπως ο έλεγχος των συστημάτων υποστήριξης και των φίλτρων καθαρισμού είναι από τις βασικότερες, αλλά και απρόσμενες βλάβες με τις οποίες χρειάζεται να καταπιαστεί το πλήρωμα εντός της ημέρας.

Nighttime View of the Strait of Gibraltar. Photo Credit NASA
Nighttime View of the Strait of Gibraltar.
Photo Credit NASA

 

Το γεύμα στο Διάστημα:

 

Όλοι χρειαζόμαστε ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τα γεύματα αποτελούν βασικό συστατικό της καθημερινότητας μας και πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή, λαμβάνοντας υπ’ όψιν σοβαρά τη θερμιδική αξία αυτών που τρώμε. Το να βρίσκεσαι όμως στο Διαστημικό Σταθμό σημαίνει πως για όλα αυτά θα πρέπει να έχεις προνοήσει μήνες πριν. Οι αστροναύτες δηλώνουν τις προσωπικές τους διατροφικές προτιμήσεις πριν πάνε στο Διαστημικό Σταθμό. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν μπορούν να αλλάξουν προτιμήσεις κατά τη διάρκεια της διαμονής τους. Η τροφή παραλαμβάνεται περιοδικά από τη Γη με διαστημικά φορτηγά-οχήματα. Ψυγεία δεν υπάρχουν, οπότε απαιτείται σωστή αποθήκευση για την αποφυγή της αλλοίωσης.

Οι αστροναύτες τρώνε τρία γεύματα την ημέρα (πρωινό, μεσημεριανό και δείπνο). Οι τύποι των τροφών που έχουν μαζί τους ποικίλουν, όπως και ο τρόπος παρασκευής του εκάστοτε γεύματος. Ορισμένες καταναλώνονται στις φυσικές τους μορφές, όπως τα φρούτα και άλλες απατούν την προσθήκη νερού, όπως τα μακαρόνια. Οι περισσότερες είναι σε ξηρή/αφυδατωμένη μορφή και απαιτούν την προσθήκη νερού, κάτι το οποίο γίνεται με ειδικές σύριγγες προς αποφυγή σπατάλης. Συνήθως τρώνε δεμένοι σε καθιστή στάση, όμως το ίδιο όμορφα αισθάνονται να τρώνε καθώς αιωρούνται ή όταν βρίσκονται ανάποδα. Οι θερμίδες που καταναλώνουν ημερησίως ελέγχονται και ρυθμίζονται από ειδικούς διατροφολόγους και κυμαίνονται γύρω στις 2800 θερμίδες την ημέρα κατά μέσο όρο.

Expedition 49 Launch to the International Space Station Wednesday, Oct. 19, 2016 at the Baikonur Cosmodrome. Photo Credit NASA
Expedition 49 Launch to the International Space Station
Wednesday, Oct. 19, 2016 at the Baikonur Cosmodrome.
Photo Credit NASA

 

Η ώρα της χαλάρωσης στο Διάστημα:

 

Όλοι οι άνθρωποι χρειάζονται λίγο χρόνο στην καθημερινότητά τους ώστε να κάνουν κάτι που τους αρέσει. Διαφορετικά στρεσάρονται και συχνά δεν αποδίδουν ούτε στην εργασία τους. Αναμενόμενο και οι αστροναύτες να έχουν τον ελεύθερο χρόνο τους ώστε να ακούσουν λίγο μουσική ή να διαβάσουν κάποιο βιβλίο. Μπορούν επίσης να δουν ταινία ή και να μιλήσουν με τα αγαπημένα τους πρόσωπα.

Το πιο δημοφιλές όμως χόμπι των αστροναυτών, φαίνεται να είναι η θέαση της Γης καθώς ο Σταθμός βρίσκεται σε τροχιά γύρω της. Υπάρχει ένα μεγάλο παράθυρο απ’ όπου μπορούν να κάθονται και να ατενίζουν τον γαλάζιο πλανήτη καθώς περιστρέφονται με ταχύτητα γύρω του. Ο ISS κάνει μια πλήρη περιφορά της Γης σε 90 λεπτά, με αποτέλεσμα οι αστροναύτες μας να έχουν την δυνατότητα να χαλαρώσουν πετυχαίνοντας μία από τις 16 ανατολές και δύσεις του Ηλίου που βιώνουν κάθε μέρα.

This panoramic shot of the aurora Australis also shows space shuttle Atlantis. Photo Credit: NASA/STS-135 crew
This panoramic shot of the aurora Australis also shows space shuttle Atlantis. Photo Credit: NASA/STS-135 crew

 

Η σωματική άσκηση στο Διάστημα:

 

Η άσκηση αποτελεί σημαντικό συστατικό της καθημερινής ρουτίνας του πληρώματος. Η έλλειψη βαρύτητας προκαλεί χαλάρωση των μυών και εξασθένιση των οστών. Οπότε πρέπει καθημερινώς να βρίσκονται σε φόρμα. Όμως το να σηκώνεις βάρη στο Διάστημα δεν είναι και τόσο πρακτικό, καθώς με τη μικροβαρύτητα μπορείς και σηκώσεις τεράστια αντικείμενα. Ειδικά σχεδιασμένα μηχανήματα καθώς και ποδήλατα και ένας διάδρομος υπάρχουν εκεί για να κρατήσουν το σώμα του πληρώματος σε φόρμα.

 

Ο ύπνος στο Διάστημα:

 

Κλείνοντας μια κουραστική και πολυάσχολη μέρα στο Σταθμό, η ώρα της ξεκούρασης έχει φτάσει. Ο ύπνος είναι βασικός για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού, οπότε στο καθημερινό χρονοδιάγραμμα είναι υπολογισμένος και ο ύπνος. Κατά μέσο όρο κοιμούνται 5-6 ώρες τη μέρα, αντί για 7-8 που συνηθίζουμε στη Γη, παρόλο που στο χρονοδιάγραμμα προβλέπεται ένα διάστημα 8 ωρών ύπνου.

Αλλά η μεγαλύτερη διαφορά δεν εντοπίζεται εκεί. Λόγω της έλλειψης βαρύτητας, οι αστροναύτες μπορούν να κοιμηθούν προς οποιοδήποτε προσανατολισμό (αφού λείπει η αίσθηση του πάνω – κάτω). Γι’ αυτό δένονται με τα σακίδια τους στον τοίχο για να κοιμηθούν, δένοντας επίσης τα χέρια τους για να μην προκαλέσουν καμιά βλάβη τριγύρω. Οι ωτοασπίδες ως αξεσουάρ είναι απαραίτητες, γιατί ο θόρυβος από τα μηχανήματα αλλά και το Σταθμό ολόκληρο είναι πραγματικά πολύ ενοχλητικός.

 

Πηγές:

  • https://www.nasa.gov   “Image Galleries”
  • https://www.nasa.gov   άρθρο “A Day in the Life Aboard the International Space Station”
  • http://www.scienceinschool.org   άρθρο “The International Space Station: life in space”
  • http://hosted.ap.org
  • http://www.refinery29.com   άρθρο “The Way That NASA Astronauts Vote Is Literally Out Of This World”
  • http://gizmodo.com   άρθρο “This Guy Just Voted From Outer Space So Don’t Say You’re Too Busy”
  • https://flipboard.com   άρθρο “The Latest: Astronaut votes from International Space Station
Go to Top