Tag archive

αστρονομια

Τα ρομπότ και οι αποικίες πέρα από τη Γη

in Astronomy by

Καθώς η διαστημική τεχνολογία εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, η αποίκηση ενός πλανήτη στο Ηλιακό μας Σύστημα γίνεται ολοένα και πιο αληθοφανές σενάριο. Από τις αρχές της  δεκατετίας του ’60 στείλαμε αρκετές αποστολές στον εύκολα προσβάσιμο γειτονικό μας πλανήτη.

Οι αποστολές Mariner 1 και 2 των ΗΠΑ και Venera των Σοβιετικών μας έδειξαν από νωρίς το πραγματικό πρόσωπο της Αφροδίτης, που δεν είναι άλλο από μια κόλαση λουσμένη από πυκνή και ιδιαίτερα τοξική ατμόσφαιρα. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι τόσο έντονο, που η επιφανειακή θερμοκρασία ξεπερνάει τους 450 oC, δηλαδή είναι αρκετά θερμή ώστε να λιώσει ο ψευδάργυρος, ο μόλυβδος και τα περισσότερα οργανικά υλικά. Η ατμοσφαιρική πίεση δε, είναι ισοδύναμη με αυτή που συναντάμε ένα χιλιόμετρο κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού, εκεί όπου και τα υποβρύχια δεν αντέχουν.

Ωστόσο, η ανθρώπινη ανάγκη για διαιώνιση του είδους μας έχει δώσει λύσεις αποφεύγοντας την επιφάνεια του αφιλόξενου Εωσφόρου. Εναέριες πόλεις, κρεμασμένες σε μπαλόνια πάνω από τα σύννεφα, είναι η πιο τολμηρή απάντηση των ερευνητών. Ένα αρκετά μεγάλο μπαλόνι, θα έχει την ικανότητα ανύψωσης πολλών ανθρώπων και των προμηθειών τους. Και δεδομένου ότι ο πλανήτης μας παρέχει βαρύτητα κοντά στη γήινη και κάποια προστασία από το διάστημα, το κύριο μέλημά μας ήταν με τι θα το γεμίσουμε το μπαλόνι.

ΠΟΛΗ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ
ΠΟΛΗ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ

Απλά με γήινο αέρα, ο οποίος είναι πολύ ελαφρύτερος από τον αέρα της Αφροδίτης. Θα λειτουργήσει όπως λειτουργεί στη Γη ένα μπαλόνι γεμάτο ήλιο. Όσο για την προστασία του μπαλονιού από τα σύννεφα θειϊκού οξέος, η λύση έχει ήδη δωθεί από τους Ρώσους με την αποστολή Vega όπου άφησαν δύο μπαλόνια στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης για 2 ημέρες, των οποίων το εξωτερικό στρώμα ήταν απλά Teflon.

Όμως η ανάγκη εύρεσης ενός πιο φιλόξενου χώρου, οδήγησε το βλέμμα μας στον κόκκινο πλανήτη. Ο δεύτερος γείτονάς μας ίσως αποτελεί τη λύση για την ανθρωπότητα. Έχει ευτυχώς βαρύτητα κοντά με τη Γήινη και μια αρκετά αραιή ατμόσφαιρα. Ασύγκριτα πιο φιλόξενος από τον ξακουστό Αυγερινό (Αφροδίτη) και άριστα χαρτογραφημένος από τους δορυφόρους και τα ρομπότ της NASA, κυρίως μέσα από τις αποστολές Mariner.

Τον Σεπτέμβριο λοιπόν, ο Elon Musk αποκάλυψε το σχέδιο της εταιρείας SpaceX, η οποία εργάζεται με σκοπό την αποίκηση του Άρη. Η SpaceX θα χρησιμοποιεί σύστημα Διαπλανητικών Μεταφορών, για να πετάξει μέχρι και 1 εκατομμύριο ανθρώπους στον κόκκινο πλανήτη μέσα στα επόμενα 50 έως 100 χρόνια. Αυτή τη στιγμή, χρησιμοποιώντας την τρέχουσα τεχνολογία, η τιμή του εισητηρίου ανά άτομο είναι 10 δισεκατομμύρια δολάρια, όμως ο Musk πιστεύει ότι μπορούν να το μειώσουν σε περίπου $ 200.000 έως το έτος 2024, οπότε και θα μπορούν να ξεκινήσουν οι επανδρωμένες πτήσεις προς τον Άρη.

Μετά την αρχική αποστολή, η SpaceX θα στείλει έως και 1000 διαστημόπλοια στον Άρη, με κάθε ευκαιρία που θα έχει. Δυστυχώς, ο Άρης και η Γη ευθυγραμμίζονται ευνοϊκά μόνο κάθε 26 μήνες, και αυτός είναι ο λόγος που πρέπει να στείλει όσο το δυνατόν περισσότερα πλοία ταυτόχρονα.

 

Πώς όμως θα μπορέσουν οι πρώτοι άποικοι να φέρουν εις πέρας όλες τις εργασίες οικοδόμησης αποικιών με ελεγχόμενα οικολογικά συστήματα;

 

NASA R5 Valkyrie
NASA R5 Valkyrie

Για το λόγο αυτό, το Νοέμβριο του 2015, η NASA έδωσε στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης, ένα από τα R5 “Valkyrie” ανθρωποειδή ρομπότ τους. Από εκείνη τη στιγμή, το Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory (CSAIL) του MIT, έχει αναπτύξει ειδικούς αλγόριθμους που θα επιτρέψει σε αυτά τα ρομπότ να βοηθήσουν κατά τη διάρκεια των μελλοντικών αποστολών στον Άρη. Εκτός όμως από το MIT, το Πανεπιστήμιο Northeastern και το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου έχουν επίσης επιφορτιστεί με τον προγραμματισμό ενός R5 για την ολοκλήρωση εργασιών που συνήθως γίνονται από τους αστροναύτες.

Τα ρομπότ αυτά θα δοκιμαστούν σε προσομοιωμένο περιβάλλον και θα κρίνονται με βάση την ικανότητά τους να ολοκληρώσουν τρεις βασικές  εργασίες. Αυτές περιλαμβάνουν την ευθυγράμμιση μιας συστοιχίας επικοινωνιών (πχ. με δορυφόρους), την επισκευή ένος σπασμένου ηλιακού συλλέκτη, καθώς και τον εντοπισμό και την επισκευή διαρροών. Εν ολίγοις, το ρομπότ αυτά δεν θα είναι όπως οι άλλες ρομποτικές αποστολές (πχ. Curiosity Rover). Πλέον αντί να έχουμε ένα ανθρώπινο ον που πιέζει μοχλούς για να μετακινείται το ρομπότ και να συλλέγει δείγματα, τα νέα R5 θα είναι επιφορτισμένα με εργασίες όπως συνδέσεις καλωδίων, επισκευές εξοπλισμών και λήψη δειγμάτων χωρίς τη βοήθεια ανθρώπου.

Επιπλέον τα ρομπότ αυτά θα μπορούν στο μέλλον να χρησιμοποιούνται σε διαστημικές αποστολές αντί πληρωμάτων. Χωρίς ανάγκες τροφίμων και χωρίς το φόβο αποτυχίας της αποστολής και θανάτου του πληρώματος, θα μπορούσαν πολύ εύκολα να προσεγγίσουν και να ερευνήσουν άλλους κόσμους πέρα από τον Άρη. Όπως για παράδειγμα τον δορυφόρο του Δία, Ευρώπη, με τους κρυμμένους ωκεανούς και τη σημαντική πιθανότητα ύπαρξης ζωής.

Το μέλλον φαντάζει πολύ διαφορετικό. Ποτέ άλλοτε ο άνθρωπος δεν κατάφερε να αλλάξει τόσο το πρόσωπο της Γης, όσο τα τελευταία 100 χρόνια με το τεχνολογικό του θαύμα. Ίσως χρειαστεί λιγότερα χρόνια στο μέλλον να αλλάξει και τους γειτονικούς πλανήτες. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο θα τους αλλάξει προς το συμφέρον της διαιώνισης του είδους μας ή προς το συμφέρον της τσέπης μας. Γιατί το δεύτερο μας κοστίζει πλέον πολύ ακριβά στη Γη, εφόσον οι πηγές ενέργειας κατασπαταλώνται αλόγιστα.

Ένα μήνυμα προς τον Πολικό Αστέρα

in Astronomy by

Ένα κοσμικό μήνυμα που περιέχει τις σκέψεις χιλιάδων ανθρώπων απ’ όλο τον κόσμο είναι έτοιμο να σταλεί προς τον Πολικό Αστέρα.

 

Με την είσοδο του ανθρώπου στην διαστημική εποχή, η πεποίθηση ότι η Γη είναι το κέντρο του Σύμπαντος, έχει πλέον καταρριφθεί.  Η πλέον διαδεδομένη άποψη ότι όλα ξεκίνησαν με το Big Bang και έκτοτε όλα τα πράγματα στο Σύμπαν ακολούθησαν μια τυχαία αλλά αρμονική εξέλιξη, κλέβει από τον Γαλάζιο πλανήτη μας τη μοναδικότητά του. Και κατά προέκταση, χάνει και ο άνθρωπος τη δική του μοναδικότητα, σαν ύπαρξη.

Οι περισσότεροι από μας πλέον πιστεύουν πως η ζωή δεν είναι εγκλωβισμένη σε ένα πλανήτη, αλλά διάσπαρτη παντού στο αχανές Διάστημα. Έτσι εφόσον δεν μπορούμε να ταξιδέψουμε τις τεράστιες αποστάσεις ώστε να ανακαλύψουμε εξωγήινη ζωή, προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους είτε στέλνοντας μηνύματα, είτε περιμένοντας να λάβουμε από αυτούς. Βέβαια η ανταλλαγή μηνυμάτων προϋποθέτει εκτός από εφυή όντα, να είναι και τεχνολογικά εξελιγμένα.

Οι δύο μικροί αυτοί περιορισμοί δεν φαίνεται να πτοούν τους επιστήμονες, καθώς ήδη από το 1984 έχει ξεκινήσει τη λειτουργία του το SETI Institute, του οποίου ο στόχος είναι η εξερεύνηση, η κατανόηση και η ανακάλυψη των ριζών της ζωής μέσα στο Σύμπαν. Έχοντας στήσει κεραίες, παρακολουθεί κάθε γωνιά του ουρανού μήπως και κρυφακούσουμε όντα από άλλα ηλιακά συστήματα.

seti_telescope_array-2

Η εφευρετικότητα του ανθρώπου όμως, δεν σταματάει εκεί. Πλέον στέλνουμε εμείς μηνύματα με την ελπίδα κάποιο ευφυές ον να τα λάβει και να επικοινωνήσει μαζί μας. Έτσι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος θα αναμεταδώσει χιλιάδες μηνύματα από το σταθμό παρακολούθησης Cebreros Deep Space στην Ισπανία. Τα μηνύματα αυτά θα περιέχουν τις σκέψεις χιλιάδων ανθρώπων απ’ όλο τον κόσμο. Η μετάδοση της Δευτέρας 10 Οκτωβρίου, θα χρειαστεί 434 χρόνια για να φτάσει στον Πολικό Αστέρα, ταξιδεύοντας με την ταχύτητα του φωτός.

Περισσότερες από 3700 συνεισφορές από 146 χώρες και περιοχές συλλέχθηκαν για το διεθνές αυτό εγχείρημα, στο οποίο συνεισφέρουν το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος και το Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο. Τα συλλεχθέντα μηνύματα κυμαίνονται από αισιόδοξα και ελπιδοφόρα για το μέλλον της ανθρωπότητας, έως πλήρως απαισιόδοξα σχετικά με πολέμους και αφανισμούς. Πάντως το μέγεθος των συνεισφορών, αντικατοπτρίζει μια ελπιδοφόρο στροφή απ’ όλο τον κόσμο για την εξασφάλιση του μέλλοντος της ανθρωπότητας. Πλέον φαίνεται πως νοιάζονται όλο και περισσότεροι.

Ας ελπίσουμε ότι, η δυναμική αυτή μπορεί να διατηρηθεί καθώς τα μηνύματα θα ταξιδεύουν μέσω του διαστρικού χώρου για τις επόμενες εκατονταετίες. “Το μήνυμα θα μεταδοθεί στις 21:00 ώρα Αγγλίας από μια κεραία στο σταθμό παρακολούθησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος Cebreros Deep Space στην Ισπανία. Θα χρειαστούν λιγότερο από έξι λεπτά για να περάσει βαθύτερα στο διάστημα από τον Άρη. Μέσα σε 21 ώρες το σήμα θα έχει διανύσει περισσότερο από το Voyager 1, το διαστημόπλοιο που ξεκίνησε το 1977 και έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια του ηλιακού μας συστήματος.

Από τους χάρτες του τότε, στον χάρτη του σήμερα

in Astronomy by

 

 

Πολλές προσπάθειες έγιναν από τον άνθρωπο για την χαρτογράφηση και οργάνωση του ουρανού.

Οι πρώτες εξ’ αυτών ανάγονται πολλές χιλιάδες χρόνια πριν, τότε που ο πρωτόγονος άνθρωπος εξαρτιόταν αποκλειστικά από τον ουρανό. Οι κινήσεις του μέσα στη νύχτα ήταν προσανατολισμένες με βάση τα αστέρια, εφόσον ήδη είχαν συνειδητοποιήσει πως τα αστέρια κάθε βράδυ κινούνται εύτακτα. Η έλλειψη της πυξίδας φαίνεται πως αντισταθμιζόταν από το χορό των αστερισμών στον νυχτερινό ουρανό.

Αξιοσημείωτη προσπάθεια έγινε περί το 1800 π.Χ. στη Μεσοποταμία, όπου οι αστρονόμοι παρατήρησαν πως πέραν των απλανών “ακίνητων” αστέρων, υπάρχουν κάποια φωτεινά αντικείμενα που κινούνται άτακτα. Τους ονόμασαν πλανήτες “περιπλανώμενους”.  Παράλληλα στη Βαβυλώνα, η συστηματική μελέτη του ουρανού και η καταγραφή των πρώτων αστερισμών (συμπεριλαμβανομένου και των 12 γνωστών αστερισμών του ζωδιακού κύκλου)  συνεχιζόταν για να δώσει καρπούς λίγο αργότερα στην Ελλάδα με τον γνωστό μας Κλαύδιο Πτολεμαίο.

Περί το 150 μ.Χ. συνέπτυξε σε μια επιτομή, όλη την αστρονομική γνώση που υπήρχε έως τότε, με τίτλο Αλμαγέστη. Περιελάμβανε έναν κατάλογο με 48 αστερισμούς και έναν κατάλογο με περισσότερα από 1000 άστρα με πληροφορίες για τη λαμπρότητα τους και τη θέση τους στον ουρανό. Όλοι οι χάρτες και οι Άτλαντες του ουρανού που συντάχθηκαν μέχρι τον 16ο αιώνα, απεικόνιζαν τους 48 αστερισμούς του Πτολεμαίου.

Έπρεπε να μπει το τηλεσκόπιο στην ζωή των αστρονόμων το 17ο αιώνα, για να αλλάξουν οι χάρτες. Πλέον χρειάζονταν μεγαλύτερη ακρίβεια στη θέση των αστεριών. Έτσι συντάσσονταν όλο και περιεκτικότεροι χάρτες έως τον 20ο αιώνα. Η εφεύρεση των διαστημικών τηλεσκοπίων εν τέλει, άλλαξε εντελώς το τοπίο, δίνοντας καταλόγους έως και 15 εκατ. αστέρων του ουρανού.

Και όλα αυτά ωχριούν μπροστά στον νέο xάρτη του Γαλαξία μας, που φέρνει στο φως η ESA. Με περισσότερα από 1 δισεκ. αστέρια, αυτός είναι ο μεγαλύτερος και ακριβέστερος χάρτης που έχει γίνει ποτέ, βασισμένος στις παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Διαστημικού τηλεσκοπίου «Γαία».

Πρόκειται για αριθμό ρεκόρ όσον αφορά την καταγραφή αστεριών, αν και όπως υπολογίζουμε, αντιπροσωπεύει κάτι λιγότερο από το 1% των αστεριών του Γαλαξία στον οποίο ανήκει το ηλιακό μας σύστημά. Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι ο Γαλαξίας μας φιλοξενεί συνολικά από 100 μέχρι 200 δισεκατομμύρια αστέρια.

Η ESA και η ομάδα που χειρίζεται το τηλεσκόπιο Γαία υπολογίζουν ότι γύρω στα τέλη του 2017 θα έχουν στη διάθεσή τους τις ταχύτητες και τις αποστάσεις όλων των αστεριών που παρουσιάζονται στον νέο, τρισδιάστατο, λεπτομερή χάρτη.

 

photo by esa.int

Go to Top