Tag archive

αναδρομη φορα

Το τρελό ταξίδι του Αστεροειδή 2015 BZ509

in Astronomy by

Για άλλη μια φορά, το ενδιαφέρον μας έλκεται από έναν ακόμη αστεροειδή. Ο λόγος γίνεται για τον 2015 BZ509 που παρά την «ριψοκίνδυνη» τροχιά του, έχει αρκετή τύχη ώστε να επιβιώνει για τουλάχιστον ένα εκατομμύριο έτη, μέσα από ένα επικίνδυνο ταξίδι γύρω από τον Ήλιο.

Αν μπορούσαμε να κοιτάξουμε το Ηλιακό μας Σύστημα, καθισμένοι στο Βόρειο Πόλο του Άστρου μας, θα παρατηρούσαμε πως οι τροχιές όλων των πλανητών, των αστεροειδών και των αερίων κινούνται αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού. Σχεδόν όλο το σύστημα είναι εναρμονισμένο στην επονομαζόμενη ορθή φορά (ορθή φορά ή ορθή αναφορά χαρακτηρίζεται οποιαδήποτε κυκλική κίνηση αντίθετης φοράς με εκείνη των δεικτών του ωρολογίου) και έχει απομείνει από το σχηματισμό του ίδιου του ηλιακού συστήματος. Ολόκληρο το νέφος, από το οποίο προήλθε το ηλιακό μας Σύστημα, κινείτο προς την ίδια κατεύθυνση.

Υπάρχει, ωστόσο, μια χούφτα εξαιρέσεων που αντιτάσσονται στο γενικό κανόνα. Τα σώματα αυτά κινούνται ανάποδα από όλα τα άλλα. Στις εξαιρέσεις αυτές (82 μόνο στο σύνολο, ανάμεσα σε εκατομμύρια βράχους) προστέθηκε πρόσφατα ο εν λόγο αστεροειδής 2015 BZ509, που όπως αποκαλύπτεται από την ονομασία του, πρωτοανακαλύφθηκε το 2015. Ο αστεροειδής αυτός, που έχει διάμετρο μόλις τρία χιλιόμετρα, φάνηκε εξ’ αρχής ότι ήταν ανάδρομος, όμως η τροχιά όπως υπολογίζεται με βάση επιστάμενες παρατηρήσεις, είναι παρόμοια με αυτή του Δία. Όχι ακριβώς ίδια, αλλά αρκετά κοντά.

Στην πραγματικότητα, πολλοί αστεροειδείς μοιράζονται την τροχιά του Δία. Λόγω της ιδιορρυθμίας στη βαρύτητα, αν υπάρχει ένα μεγάλο αντικείμενο (όπως τον ήλιο) με ένα μικρότερο αντικείμενο (όπως ο Δίας) σε τροχιά γύρω από αυτό, θα υπάρχουν μέρη όπου η βαρύτητα και οι φυγόκεντρες δυνάμεις ισορροπούν, επιτρέποντας στα αντικείμενα που βρίσκονται στις περιοχές αυτές να τεθούν σε σταθερή τροχιά. Οι αστεροειδείς σε αυτήν την τροχιά είναι γνωστοί , για ιστορικούς λόγους, ως Trojan (Τρωικοί) αστεροειδείς, και ο Δίας έχει χιλιάδες από αυτούς. Μοιράζεται την τροχιά του μαζί τους, αλλά δεν συγκρούονται, διότι οι τροχιές τους βρίσκονται σε διαφορετικό σημείο Lagrange (σημείο ισορροπίας).

Οταν ο BZ509 κατευθυνεται προς την εστια που βρισκεται ο Ηλιος, περναει στο εσωτερικο της τροχιας του Δια, ενω οταν κατευθυνεται προς την αλλη εστια της ελλειψης, περναει εξω απο την τροχια του Δια, χωρις ωστοσο να συγκρουστει παρα τις χιλιαδες των επαναληψεων. Οι δυο μικρες ταλαντευσεις που βιωνει καθε φορα που πλησιαζει το βαρυτικο πεδιο του γιγαντα πλανητη, φαινεται πως εξισορροπουνται και κρατάνε τον αστεροειδη σε σταθερη τροχια.  Credit: JPL via blastr.com

Ωστόσο ο αστεροειδής μας δεν ανήκει σε αυτές τις ομάδες αστεροειδών, αλλά ακολουθεί μια πολύ επικίνδυνη τροχιά. Είναι στην ουσία ένας μικρός βράχος που ταλαντεύεται κοντά στο Δία, δύο φορές σε κάθε περιφορά, χωρίς όμως να διαταράσσεται τόσο ώστε να κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στο βαρυτικό του πεδίο. Η τροχιά που ακολουθεί περνάει η μισή μέσα από την τροχιά του Δία και η μισή απ’ έξω.

Επιπροσθέτως, η τροχιά του υπό μελέτη αστεροειδή φαίνεται να περνάει ανάμεσα από χιλιάδες άλλους (τους Trojan), εκμεταλλευόμενος τα κενά που υπάρχουν μεταξύ τους. Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν αναμενόμενο να συμβαίνει για μεγάλες χρονικές περιόδους, όμως η μελέτη δείχνει ότι ο BZ το έχει πράξει αυτό με ασφάλεια για τουλάχιστον δεκάδες χιλιάδες“γύρους”, αποφεύγοντας τη σύγκρουση με πολλές χιλιάδες αντικείμενα σε κάθε γύρο.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image “blastr.com”
  • sciencealert.com άρθρο “This Crazy Asteroid Orbits in Reverse While Playing Chicken With Jupiter”
  • blastr.com άρθρο “Meet Jupiter’s backwards little friend: Asteroid 2015 BZ509″
  • nature.com άρθρο “A retrograde co-orbital asteroid of Jupiter”
  • wikipedia.org

 

Go to Top