Oumuamua – Το διαστρικό αντικείμενο σε σχήμα πούρου

in Astronomy by

Μια από τις σπουδαιότερες στιγμές του 2017, ήταν η ανακάλυψη του πρώτου αντικειμένου στο ηλιακό μας σύστημα, που σίγουρα ήρθε από κάπου αλλού. Αρχικά θεωρήσαμε ότι ήταν ένας κομήτης , έπειτα ένας αστεροειδής, και τώρα η Διεθνής Αστρονομική Ένωση το έχει ανακατατάξει ως κάτι καινούργιο, ένα διαστρικό αντικείμενο. Οι αστρονόμοι στη Χαβάη που το ανακάλυψαν, εύστοχα το ονόμασαν “Oumuamua”, που σημαίνει “ο πρώτος αγγελιοφόρος που φτάνει σε μας από μακριά“, επισημαίνοντας ότι αυτό το αντικείμενο ήρθε σε μας για να μας εξιστορήσει το παρελθόν του.

Οι έρευνες ήδη μας βοήθησαν να μάθουμε πολλά για το σπάνιο σχήμα του πούρου του Oumuamua. Καταρχάς είναι φτιαγμένο από πάγο, έχει μια πλούσια σε άνθρακα επιφάνεια και η πολύ ασυνήθιστη τροχιά του, θα το βγάλει έξω από το Ηλιακό μας Σύστημα με ταχύτητα γύρω 26 km/s. Επιπροσθέτως, μέσω του ερευνητικού προγράμματος Breakthrough Listen (το Breakthrough Listen αποτελεί το μεγαλύτερο επιστημονικό πρόγραμμα που στοχεύει στην εύρεση εξωγήινων πολιτισμών χρησιμοποιώντας τα πιο δυνατά όργανα παγκοσμίως), σάρωσαν το αντικείμενο για την ύπαρξη μορφών ζωής, με τη βοήθεια του Green Bank Telescope. Μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί “έξυπνα” σήματα (σημάδια ένδειξης ζωής δηλαδή), αν και προγραμματίζονται περαιτέρω παρατηρήσεις.

 

 

Oumuamua’s Orbit.     Image Credit: microsiervos.com

Πιθανή Προέλευση του Αντικειμένου

Η πιο πρόσφατη μελέτη μας δίνει μια γεύση σχετικά με την προέλευση του Oumuamua. Ανασυνθέτοντας την κίνηση του, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι μάλλον προέρχεται από το κοντινό αστρικό σμήνος των Πλειάδων, γνωστό και ως νεφέλωμα των Πλειάδων ή Μ45, που βρίσκονται στον αστερισμό του Ταύρου. Βασισμένοι επίσης στην τροχιά του αντικειμένου, πρέπει να έχει ταξιδέψει πιθανότατα μέσω του Γαλαξία και να έχει προσπεράσει 109 αστέρια μέσα σε απόσταση 16 ετών φωτός.

Είναι πιθανό ότι όταν το Oumuamua εκτοξεύτηκε για πρώτη φορά στο διάστημα, να ταξίδευε με ταχύτητα αρκετή για να ξεφύγει από τη βαρύτητα του αστεριού του. Όμως εξαιτίας της τροχιάς του, φαίνεται να πέρασε από 5 από τα άστρα της τοπικής ομάδας με συγκριτικά πολύ αργή ταχύτητα σε σχέση με την κίνηση τους. Όπως γνωρίζουμε, τα αστέρια συνήθως κινούνται με μια μέση ταχύτητα όταν σχηματίζονται και βαθμιαία αλλάζουν ταχύτητα καθώς συναντούν πολύ μεγάλα αντικείμενα, όπως μαζικά αστέρια και μοριακά σύννεφα και επηρεάζονται από τη βαρύτητά τους. Σε αντίθεση με τα περισσότερα κοντινά αστέρια, το Oumuamua κινείται πολύ αργά σε σύγκριση με τη μέση κίνηση του υπόλοιπου γαλαξία. Αυτό ίσως και να υποδηλώνει ότι ταξιδεύει μέσα στο διαστρικό χώρο (ο χώρος μεταξύ των αστρικών συστημάτων) για σχετικά μικρό χρονικό διάστημα και δεν είχε την ευκαιρία να συναντήσει πολλά τεράστια αντικείμενα που θα το επιταχύνουν.

Πιθανή Ηλικία του Αντικειμένου

Έχουμε επίσης στοιχεία για τη νεαρή ηλικία του Oumuamua από το χρώμα της επιφάνειάς του. Τα αντικείμενα στο διάστημα βομβαρδίζονται με κοσμικές ακτίνες και διαστρικά αέρια και σκόνη, που μεταβάλλουν σταδιακά τις επιφάνειές τους και τις μετατρέπουν σε πολύ κόκκινο χρώμα. Όμως, το Oumuamua έχει ένα πιο ουδέτερο χρώμα, υποδηλώνοντας ότι έχει επηρεαστεί μόνο από κοσμικές ακτίνες για το πολύ μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια και όχι για δισεκατομμύρια χρόνια (όπως η ηλικία του Ηλιακού μας Συστήματος).

Σχηματισμος πλανητικου συστηματος.   Image Credit: exoplanets.nasa.gov

Πιθανός τρόπος Σχηματισμού του Αντικειμένου

Το Oumuamua είναι εξαιρετικά επιμηκυμένο και έχει πολύ διαφορετικό σχήμα από τα αντικείμενα στο ηλιακό μας σύστημα. Πιθανότατα σχηματίστηκε από μια σχετικά υψηλής ενέργειας διαδικασία, όπως για παράδειγμα μια σύγκρουση. Πιθανόν επίσης να εκτοξεύτηκε από ένα αστέρι κατά τη διαδικασία της γέννησής του.

Τα περισσότερα αντικείμενα που σχηματίζονται στο εξωτερικό μέρος ενός πλανητικού συστήματος, περιέχουν σε μεγάλη αναλογία πάγο, ενώ τα περισσότερα αντικείμενα που δημιουργούνται στις εσωτερικές περιοχές περιέχουν περισσότερο βράχους. Δεδομένου ότι το Oumuamua είναι ένα ομοιόμορφο μείγμα πάγων και πετρωμάτων, είναι πιθανό ότι προήλθε από το μεσαίο τμήμα ενός ηλιακού συστήματος, παρόμοιο με τη ζώνη αστεροειδών που υπάρχει ανάμεσα στον Άρη και τον Δία και περιλαμβάνει ένα μείγμα παγωμένων και βραχωδών αστεροειδών.

Το αντικείμενο Oumuamua ίσως είναι απλώς ένα από τα πολλά εκατομμύρια αντικείμενα που ταξιδεύουν στο διαστρικό χώρο. Ο λόγος που το μελετάμε είναι αφενός για να κατανοήσουμε καλύτερα τις διαδικασίες δημιουργίας ενός πλανητικού συστήματος και αφετέρου επειδή είναι πιθανό κάποια μέρα να συγκρουστεί ένα τέτοιο αντικείμενο με τη Γη, προκαλώντας καταστροφικές συνέπειες.

 

 

Πηγές:

theconversation.com  άρθρο  “How I discovered the origins of the cigar-shapedalien ‘asteroid’ ‘Oumuamua”