Σελήνη ή Άρη; Τι θα επιλέγατε ως αποικία;

in Astronomy by

Ο ιδρυτής της γνωστής πλέον SpaceX, Elon Musk, έχει ανακοινώσει πως θέλει και σκοπεύει να στείλει ανθρώπους να αποικήσουν τον Άρη. Στην τελευταία μάλιστα ανακοίνωση που προέβη, δήλωσε πως θα μπορούσαν να στείλουν έως και 1 εκατ. ανθρώπους στον κόκκινο πλανήτη, έως το 2060. Όμως η κυβέρνηση Trump σημείωσε πρόσφατα ότι ενδιαφέρεται περισσότερο για την αποστολή αστροναυτών πίσω στο Φεγγάρι.

Αν τελικά οι άνθρωποι βρεθούν μπροστά σε αυτό το δίλημμα, εξαιτίας ίσως μιας πυρηνικής καταστροφής στη Γη, ποια θα ήταν η καλύτερη επιλογή για αποίκηση; Πάνω σε αυτό, μπορούμε να εξετάσουμε αυτά τα δύο μέρη (Σελήνη και Άρη) σχετικά με τα πλεονεχτήματα και τα μειονεχτήματα που έχουν σε κάποιους βασικούς για τον άνθρωπο τομείς.

 

Διάρκεια Ημέρας

Ο Άρης περιστρέφεται σε αρκετά λογικούς για τον άνθρωπο ρυθμούς. Η μέρα του είναι λίγο περισσότερο από 24 ώρες, σχεδόν ισοδύναμη δηλαδή με μια ημέρα στη Γη. Έτσι δεν θα διαταραχθούν πολύ οι βιορυθμοί των μελλοντικών αποίκων.

Σε αντίθεση όμως με τον Άρη, μια ημέρα στη Σελήνη διαρκεί έως και 28 Γήινες ημέρες, κάτι που απαιτεί από τους μελλοντικούς αποίκους σοβαρή προσαρμογή.

 

Ατμόσφαιρα

Ο Άρης έχει μια ατμόσφαιρα. Μπορεί να μην είναι σε κανένα βαθμό συγκρίσιμη με τη Γήινη, όμως τουλάχιστον υπάρχει. Αποτελεί ασπίδα προστασίας από τα μικρά μετέωρα που εισβάλλουν στον πλανήτη εγκλωβισμένα στο βαρυτικό του πεδίο. Επίσης είναι ικανή να σταματήσει κάποιο μέρος της βλαβερής Ηλιακής ακτινοβολίας. Αποτελείται ως επί το πλείστον από διοξείδιο του άνθρακα (CO2), το οποίο είναι καλό για τα φυτά, αλλά πραγματικά χάλια για τους ανθρώπους. Σαν μειονέκτημα μπορεί να προστεθεί πως μεταφέρεται πολύ σκόνη με τους ανέμους, λόγω της λεπτής κόκκινης σκόνης που καλύπτει το Αρειανό έδαφος.

Το Φεγγάρι μας, από την άλλη πλευρά, δεν έχει σχεδόν καθόλου ατμόσφαιρα. Λόγω του μικρού του βαρυτικού πεδίου, δεν είναι ικανό να συγκρατήσει ικανή ατμόσφαιρα. Λόγου χάρη, σε επίπεδο θάλασσας στη Γη, αναπνέουμε σε ατμόσφαιρα όπου κάθε κυβικό εκατοστό περιέχει 10.000.000.000.000.000.000 μόρια, ενώ η Σεληνιακή ατμόσφαιρα έχει λιγότερα από 1.000.000 μόρια στον ίδιο όγκο.

 

Διαφορά Θερμοκρασίας Επιφάνειας

Καταρχάς, η ατμόσφαιρα (όταν υπάρχει) επιτρέπει να φυσάει ο άνεμος, γεγονός που συμβάλλει στην εξισορρόπηση των διαφορών θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας. Δεδομένου ότι το φεγγάρι έχει τόσο μικρή ατμόσφαιρα, δεν θα υπάρχει άνεμος που να μπορεί πραγματικά να μετακινήσει τη θερμότητα από την καυτή ημέρα στην άλλη πλευρά του Φεγγαριού (εκεί όπου έχει πέσει κρύα νύχτα).

Αν αυτό συνδυαστεί με την τεράστια διαφορά στη διάρκεια της ημέρας, όπως είδαμε παραπάνω, αντιλαμβανόμαστε πως η διαφορά στις θερμοκρασίες μεταξύ ημεράς και νύχτας στη Σελήνη, είναι τεράστιες σε σχέση με τον Άρη και με αυτές που έχουμε συνηθίσει εδώ στη Γη. Για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι, η επιφανειακή θερμοκρασία στον Άρη κυμαίνεται από -87 °C έως 20 °C (186 K – 293 K, έχοντας μια διαφορά 107 βαθμών) ενώ στη Σελήνη από -233.15 °C έως 122.85 °C (40 K – 396 K, έχοντας μια διαφορά 356 βαθμών). Μια τόσο μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας από τη μέρα στη νύχτα μπορεί να καταστήσει πραγματικά δύσκολη την κατασκευή όχι μόνο των κατάλληλων ζωντανών οικοσυστημάτων, αλλά και οχημάτων και στολών για εξωτερικές εργασίες.

 

Αποθέματα Νερού

Όπως δείχνουν τα στοιχεία, υπάρχει η πιθανότητα να βρίσκεται αρκετό νερό αποθηκευμένο κάτω από την επιφάνεια του Άρη. Σε αντίθεση οι ενδείξης για την ύπαρξη νερού στη Σελήνη είναι πολύ περιορισμένες και μόνο σε ορισμένα σημεία της.

Η πρόσβαση σε έτοιμο νερό αποτελεί σημαντικό παράγοντα, όχι μόνο γιατί θα παρέχει στους αποίκους πόσιμο νερό, αλλά και γιατί θα μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν ώστε να δημιουργήσουν το οξυγόνο που αναπνέουν.

 

Βαρυτικό Πεδίο

Το βαρυτικό πεδίο του Άρη, είναι πολύ πιο ισχυρό από αυτό της Σελήνης. Για παράδειγμα, αν κάποιος στη Γη ζυγίζει 91 κιλά, τότε στον Άρη θα ζυγίζει 34, ενώ στη Σελήνη μόλις 15 κιλά.

Το μεγαλύτερο βαρυτικό πεδίο του Άρη εκτός του ότι τον βοηθάει να συγκρατήσει αέρια και να διατηρήσει κάποια ατμόσφαιρα στον πλανήτη, είναι επίσης χρήσιμο για την παραμονή των αντικειμένων στο έδαφος και για τη διατήρηση των οστών μας πιο ισχυρών. Σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, τα υγρά μετατοπίζονται προς τα πάνω προκαλώντας ρινική συμφόρηση και πρήξιμο του προσώπου. Τα οστά χάνουν ασβέστιο, σχηματίζονται πέτρες στα νεφρά, οι μύες ατροφούν και η καρδιά συρρικνώνεται.

 

Επιστημονική Αξία

Σύμφωνα με την επικρατέστερη θεωρία, το Φεγγάρι αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι της Γης, το οποίο χωρίστηκε πριν από πολύ καιρό, εξαιτίας μιας κατακλυσμιαίας σύγκρουσης. Από την άλλη πλευρά, ο Άρης αποτελεί ένα εντελώς ξεχωριστό σώμα/πλανήτη με πολύ έντονη και ενδιαφέρουσα γεωλογία. Αν και λίγο μικρότερος από τη Γη, κατέχει το μεγαλύτερο βουνό στο Ηλιακό μας Σύστημα (Mount Olympus), καθώς και το μεγαλύτερο φαράγγι (Valles Marineris), που έχει βάθος 10 χλμ.

Επιπλέον πολλοί πιστεύουν πως στην πραγματικότητα μπορεί να υπάρχει ζωή εκεί. Άνετα, θα μπορούν να επιβιώνουν μικρά βακτήρια ή άλλοι μικροσκοπικοί οργανισμοί, παρόμοιοι με κάποιους στη Γη. Αυτή η δυνατότητα για εξερεύνηση που μας προσφέρει, τον καθιστά επιστημονικά πολύ καλύτερο και ενδιαφέροντα προορισμό από το Φεγγάρι.

 

Απόσταση

Η Σελήνη είναι το κοντινότερο ουράνιο σώμα στη Γη. Απέχουν κατά μέσο όρο μόλις 384.403 χλμ. (356.410 χλμ. στο περίγειο και 406,740 χλμ. στο απόγειο) καθιστώντας την τον πιο οικονομικό προορισμό (από άποψη καυσίμων και ενέργειας). Έχουμε πυραύλους αυτή τη στιγμή που μπορούν να προσγειώσουν πολλά πράγματα στο Φεγγάρι άμεσα. Θα μπορούσαμε να εφοδιάσουμε με επαρκείς προμήθειες το φυσικό μας δορυφόρο, μόνο μέσα σε λίγους μήνες.

Από την άλλη ο Άρης αποτελεί μακρινό και ακριβό προορισμό. Καταρχάς για να ξεκινήσει η αποίκηση του χρειάζονται ακόμα χρόνια έρευνας. Επιπροσθέτως, για να φτάσουμε στον Άρη, πρέπει να απομακρυνθούμε εντελώς από τη Γη, να μετακινηθούμε μέχρι τον κόκκινο πλανήτη και στη συνέχεια να προσγειωθούμε απαλά στην επιφάνεια του πλανήτη (παρά την ελκτική του δύναμη που θα μας επιταχύνει). Αυτή η διαδικασία της μετάβασης στον Άρη απαιτεί πολλή ενέργεια και ένα τεράστιο πύραυλο, ώστε να μεταφερθεί ακόμη και μια μικρή ποσότητα υλικού στην επιφάνεια του πλανήτη.

Μελλοντικος σταθμος μεταφορων στον Αρη.   Image Credit: elonmusk – Mars City via instagram

 

Μεταφορές και Επικοινωνία

Χρειάζονται μόνο τρεις μέρες για να φτάσουμε στο φεγγάρι, ενώ περίπου έξι μήνες για να πάμε στον Άρη. Και δεδομένου ότι ένα Αρειανό έτος είναι πολύ μεγαλύτερο από ένα Γήινο έτος, οι πλανήτες ευθυγραμμίζονται με τον σωστό τρόπο για ταξίδια μία φορά κάθε δύο χρόνια. Υπάρχει περίπου μια περίοδος δύο εβδομάδων κατά την οποία μπορούμε να ξεκινήσουμε μια αποστολή από τη Γη στον Άρη, που ονομάζεται “παράθυρο εκκίνησης“.

Το Φεγγάρι από την άλλη, είναι εύκολα και γρήγορα προσβάσιμο. Στην πραγματικότητα, από τη στιγμή που η Σελήνη περιστρέφεται γύρω από τη Γη, μπορούμε να πάμε εκεί σχεδόν κάθε φορά που θέλουμε. Αυτό παρέχει μεγάλα οφέλη στην ασφάλεια, καθώς η διάσωση ανθρώπων από τη Σελήνη θα χρειαζόταν μόνο λίγες μέρες, ενώ στον Άρη, οι άνθρωποι θα έπρεπε να περιμένουν για χρόνια.

Εκτός των μεταφορών μας, η απόσταση επηρεάζει και την επικοινωνία με τον πλανήτη Γη. Έτσι αν συνομιλείτε με κάποιον στο Φεγγάρι, θα έχετε μόνο μερικά δευτερόλεπτα καθυστέρησης. Η καθυστέρηση όμως στον Άρη είναι μεταξύ 4 και 24 λεπτών, ανάλογα με το αν ο Άρης βρίσκεται στην ίδια μεριά με τη Γη ή στην αντίθετη πλευρά του Ήλιου.

 

Οικονομικά Οφέλη

Ακριβώς όπως είναι ευκολότερο να στείλετε αναλώσιμα στο φεγγάρι από ό, τι είναι στον Άρη, είναι εξίσου ευκολότερο να επιστρέψουμε πρώτες ύλες πίσω στη Γη. Αν για παράδειγμα εξορύξουμε ουσίες που είναι απαραίτητες για πυρηνική σύντηξη στη Σελήνη, θα μπορούσαμε να φέρουμε το υλικό πίσω στη Γη, χωρίς σχεδόν καθόλου κόστος. Αρκεί να εκτοξευθεί ένα σκάφος με τη σωστή γωνία και ταχύτητα. Τότε θα πέσει κυριολεκτικά στη Γη.

Αν από την άλλη εξορύξουμε υλικά και μέταλλα στον Άρη, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να τα χρησιμοποιήσουμε εκεί. Έτσι, από μια καθαρά εμπόρικά προσανατολισμένη άποψη, μια αποικία στο Φεγγάρι είναι μια πολύ οικονομικότερη επιχείρηση.

 

Ηλιακός άνεμος και ακτινοβολίες

Θυμηθείτε το εξάμηνο ταξίδι για τον Άρη. Είναι ασύγκριτα μεγαλύτερο με το αντίστοιχο της Σελήνης και θέτει σε κίνδυνο τους αστροναύτες. Αν υπήρχε ένα μεγάλο ηλιακό γεγονός που προκαλούσε σημαντική αύξηση της ακτινοβολίας, τότε θα πεθάνουν ή θα αρρωστήσουν σχεδόν όλοι, εκτός και αν το πλοίο είχε υπερβολικά ισχυρή προστασία ακτινοβολίας. Ενώ η 3ήμερη μετάβαση στο Φεγγάρι βοηθάει στο να αποφύγουμε τα ταξίδια όταν αναμένουμε ηλιακή δραστηριότητα.

Η Γη απ’ το Φεγγαρι.     Image Credit: nasa.gov

 

Ανατολή Γης ή δύο Φεγγαριών;

Παρακολουθώντας την ανατολή της Γης, ενώ καθόμαστε στο σαλόνι μας στο Φεγγάρι θα ήταν πραγματικά τρομερή εμπειρία. Αντ’ αυτού, οι άποικοι του Άρη θα απολαμβάνουν την ανατολή 2 διαφορετικών Φεγγαριών (Φόβος και Δείμος) στον Αρειανό ουρανό.

 

Συνοψίζοντας, τα πλεονεκτήματα μιας αποικίας στη Σελήνη βασίζονται κυρίως στα οικονομικά οφέλη λόγω της μικρής της απόστασης από τη Γη. Τα οφέλη όμως που θα έχουμε στον Άρη έιναι ζωτικής σημασίας. Είναι ένας τεράστιος συγκριτικά με το Φεγγάρι πλανήτης, που παρέχει ικανοποιητικό βαρυτικό πεδίο και μια υποτυπώδη ατμόσφαιρα.

Ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει στη Σελήνη, όμως για να εξασφαλίσει τη διαιώνιση του θα χρειαστεί ένα μέρος σαν τον Άρη.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “arstechnica.com”
  • qz.com  άρθρο  “Is it better to live on the moon or on Mars? A scientific investigation”
  • therocketscienceblog.wordpress.com  άρθρο  “Mars vs Moon”
  • news.nationalgeographic.com  άρθρο  “Elon Musk: In Seven Years, SpaceX Could Land Humans on Mars”
  • wikipedia.org

Latest from Astronomy

Go to Top