Οι θεραπευτικές ιδιότητες του σφένδαμου (σιρόπι)

in Evexia by

ἡ σφένδαμνος (Acer)

Ο σφένδαμος είναι γένος δένδρων ή ημίθαμνων. Η επιστημονική ονομασία του σφένδαμου (acer στα λατινικά σημαίνει οξύς, αιχμηρός) οφείλεται στα χαρακτηριστικά φύλλα του με τρεις ή πέντε μυτερές απολήξεις. Επίσης αποτελεί το εθνικό σύμβολο του Καναδά και η αναπαράσταση του βρίσκεται στο κέντρο της σημαίας της χώρας.

Ο σφένδαμος χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία, σε οικοδομικές και αρχιτεκτονικές εφαρμογές, στην κατασκευή μουσικών οργάνων, ως διακοσμητικό φυτό κ.α.
Ο πιο κοινός σφένδαμος είναι Σφένδαμος ο ψευδοπλάτανος (Acer pseudoplatanus), που ευδοκιμεί στην Κεντρική Ευρώπη, στις βορινές ακτές της Μεσογείου και στον Καύκασο. Ένα άλλο είδος σφένδαμου είναι Σφένδαμος ο πλατανοειδής ή νορβηγικός σφένδαμος (Acer platanoides), που βρίσκεται στα δάση της Βορείου Ευρώπης και της Βορείου Ασίας.Ο Σφένδαμος ο σακχαρώδης (Acer saccharum) μοιάζει με τον νορβηγικό σφένδαμο, αλλά ευδοκιμεί μόνον στα δάση της Βορειοανατολικής Αμερικής. Σφένδαμος ο ελληνικός ( Acer sempervirens) ευδοκιμεί κυρίως στην Κρήτη και για αυτό και στην κοινή αποκαλείται κρητικό σφενδάμι.

Ο σακχαρώδης σφένδαμος (acer saccharum) μοιάζει με τον νορβηγικό σφένδαμο, αλλά ευδοκιμεί μόνον στα δάση της Βορειοανατολικής Αμερικής. Ο σφένδαμος αυτός κατά την άνοιξη, πριν πέσουν τα φύλλα του, περιέχει υγρά πλούσια σε σάκχαρα. Τα υγρά αυτά συλλέγονται, όπως συλλέγεται και η ρητίνη των πεύκων, και βράζονται για να πυκνώσουν και να βγει έτσι το σιρόπι από σφένδαμο. Η διαδικασία λήψης του σιροπιού από τον σφένδαμο είναι μια πανάρχαια παράδοση των Ινδιάνων της Βορείου Αμερικής, που το χρησιμοποιούσαν όχι μόνο ως τρόφιμο, αλλά και ως φάρμακο.

Είναι πολύ γλυκό και υψηλό σε περιεκτικότητα σουκρόζης, αλλά παρόλα αυτά πιο υγιεινό από τη ζάχαρη. Έχει λιγότερες θερμίδες και είναι πολύ πλούσιο σε μαγγάνιο, αλλά και ψευδάργυρο. Ο ψευδάργυρος και το μαγγάνιο είναι σημαντικοί σύμμαχοι του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Είναι αντιοξειδωτικό και προστατεύει την υγεία της καρδιάς. Είναι πλούσιο σε υδατάνθρακες, σάκχαρα, δυαλυτές και αδυάλυτες ίνες, βιταμίνες, αμινοξέα κ.α. Η ποιότητα του σιροπιού διαφέρει και διακρίνεται από το χρώμα και τη γεύση.

Το σιρόπι σφενδάμου περιέχει πολυφαινόλες, όπως αμπσισικό οξύ (ΑΒΑ), που διεγείρει την απελευθέρωση ινσουλίνης μέσω παγκρεατικών κυττάρων και αυξάνει την ευαισθησία των κυττάρων του λίπους στην ινσουλίνη, γεγονός που καθιστά το σιρόπι ευεργετικό για τα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο και διαβήτη.
Οι πολυφαινόλες αυτού του εκχυλίσματος με το χρυσαφί χρώμα πιθανόν να συμβάλλουν και στη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα των διαβητικών, αναστέλλοντας την ενεργοποίηση των ενζύμων που θεωρούνται υπεύθυνα για την ασθένεια. Οι επιστήμονες, οι οποίοι μελέτησαν διεξοδικά το εκχύλισμα σφενδάμου του Κεμπέκ, εντόπισαν συνολικά 54 ευεργετικά συστατικά, από τα οποία πέντε ήταν εντελώς άγνωστα.

Σε ένα από τα πέντε αυτά συστατικά δόθηκε η ονομασία κεμπεκόλη, προς τιμήν της γαλλόφωνης επαρχίας του Κεμπέκ, η οποία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός του εκχυλίσματος παγκοσμίως. Τα νέα μόρια που ανακαλύφθηκαν ίσως βοηθήσουν τους χημικούς να παρασκευάσουν καινούρια φάρμακα για διάφορες ασθένειες. Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στην ετήσια συνάντηση της American Chemical Society (Αμερικανική Ενωση Χημικών), στην Καλιφόρνια, και αναμένεται να δημοσιευτούν στο επόμενο τεύχος του περιοδικού «Journal of Functional Foods». Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από την Ομοσπονδία Παραγωγών Σφενδάμου του Κεμπέκ και από το υπουργείο Γεωργίας και Αγροτικών Τροφίμων του Καναδά.

Αυτές οι ανακαλύψεις νέων μορίων από τη φύση μπορούν βοηθήσουν στη σύνθεση των φαρμάκων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση θανατηφόρων ασθενειών. Οι ενώσεις αυτές έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και όπως γνωρίζουμε η φλεγμονή εμπλέκεται σε αρκετές χρόνιες παθήσεις, όπως η καρδιακή νόσος, ο διαβήτης, ορισμένες μορφές καρκίνου και νευροεκφυλιστικές νόσοι, όπως η νόσος Alzheimer. Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι οι φαινολικές ενώσεις στο σιρόπι σφενδάμου έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες και αναστέλλουν δύο ένζυμα που υδρολύουν υδατάνθρακες που αφορούν τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2.

Χρησιμοποιήστε το σούπερ υγιεινό αυτό γλυκαντικό σε: μούσλι, διάφορα ροφήματα, κέικ και πουτίγκες, επιδόρπια, κρέπες κ.α.