Από τους χάρτες του τότε, στον χάρτη του σήμερα

in Astronomy by

 

 

Πολλές προσπάθειες έγιναν από τον άνθρωπο για την χαρτογράφηση και οργάνωση του ουρανού.

Οι πρώτες εξ’ αυτών ανάγονται πολλές χιλιάδες χρόνια πριν, τότε που ο πρωτόγονος άνθρωπος εξαρτιόταν αποκλειστικά από τον ουρανό. Οι κινήσεις του μέσα στη νύχτα ήταν προσανατολισμένες με βάση τα αστέρια, εφόσον ήδη είχαν συνειδητοποιήσει πως τα αστέρια κάθε βράδυ κινούνται εύτακτα. Η έλλειψη της πυξίδας φαίνεται πως αντισταθμιζόταν από το χορό των αστερισμών στον νυχτερινό ουρανό.

Αξιοσημείωτη προσπάθεια έγινε περί το 1800 π.Χ. στη Μεσοποταμία, όπου οι αστρονόμοι παρατήρησαν πως πέραν των απλανών “ακίνητων” αστέρων, υπάρχουν κάποια φωτεινά αντικείμενα που κινούνται άτακτα. Τους ονόμασαν πλανήτες “περιπλανώμενους”.  Παράλληλα στη Βαβυλώνα, η συστηματική μελέτη του ουρανού και η καταγραφή των πρώτων αστερισμών (συμπεριλαμβανομένου και των 12 γνωστών αστερισμών του ζωδιακού κύκλου)  συνεχιζόταν για να δώσει καρπούς λίγο αργότερα στην Ελλάδα με τον γνωστό μας Κλαύδιο Πτολεμαίο.

Περί το 150 μ.Χ. συνέπτυξε σε μια επιτομή, όλη την αστρονομική γνώση που υπήρχε έως τότε, με τίτλο Αλμαγέστη. Περιελάμβανε έναν κατάλογο με 48 αστερισμούς και έναν κατάλογο με περισσότερα από 1000 άστρα με πληροφορίες για τη λαμπρότητα τους και τη θέση τους στον ουρανό. Όλοι οι χάρτες και οι Άτλαντες του ουρανού που συντάχθηκαν μέχρι τον 16ο αιώνα, απεικόνιζαν τους 48 αστερισμούς του Πτολεμαίου.

Έπρεπε να μπει το τηλεσκόπιο στην ζωή των αστρονόμων το 17ο αιώνα, για να αλλάξουν οι χάρτες. Πλέον χρειάζονταν μεγαλύτερη ακρίβεια στη θέση των αστεριών. Έτσι συντάσσονταν όλο και περιεκτικότεροι χάρτες έως τον 20ο αιώνα. Η εφεύρεση των διαστημικών τηλεσκοπίων εν τέλει, άλλαξε εντελώς το τοπίο, δίνοντας καταλόγους έως και 15 εκατ. αστέρων του ουρανού.

Και όλα αυτά ωχριούν μπροστά στον νέο xάρτη του Γαλαξία μας, που φέρνει στο φως η ESA. Με περισσότερα από 1 δισεκ. αστέρια, αυτός είναι ο μεγαλύτερος και ακριβέστερος χάρτης που έχει γίνει ποτέ, βασισμένος στις παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Διαστημικού τηλεσκοπίου «Γαία».

Πρόκειται για αριθμό ρεκόρ όσον αφορά την καταγραφή αστεριών, αν και όπως υπολογίζουμε, αντιπροσωπεύει κάτι λιγότερο από το 1% των αστεριών του Γαλαξία στον οποίο ανήκει το ηλιακό μας σύστημά. Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι ο Γαλαξίας μας φιλοξενεί συνολικά από 100 μέχρι 200 δισεκατομμύρια αστέρια.

Η ESA και η ομάδα που χειρίζεται το τηλεσκόπιο Γαία υπολογίζουν ότι γύρω στα τέλη του 2017 θα έχουν στη διάθεσή τους τις ταχύτητες και τις αποστάσεις όλων των αστεριών που παρουσιάζονται στον νέο, τρισδιάστατο, λεπτομερή χάρτη.

 

photo by esa.int

Latest from Astronomy

Go to Top