Author

Παναγιώτης Γανωτής

Παναγιώτης Γανωτής has 70 articles published.

Το Ηλιακό μας Σύστημα είναι ανομοιόμορφο σε σχέση με άλλα

in Astronomy by

Το πλανητικό σύστημα στο οποίο ανήκουμε, αποτελεί το σπίτι μας και εδώ και αρκετά χρόνια είμαστε εξοικειωμένοι με αυτό. Από το 1846, που ο Γάλλος αστρονόμος Λεβεριέ ανακάλυψε τον Ποσειδώνα μέχρι και το 1990 περίπου, ήταν το μοναδικό γνωστό σύστημα πλανητών. Έκτοτε με την ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι απο 3500 εξωπλανήτες (πλανήτες δηλαδή γύρω από κάποιο άλλο αστέρι, όπως ο Ήλιος μας).

Σύμφωνα με μια έρευνα 909 πλανητών σε τροχιά γύρω από 355 αστέρια, το πλανητικό μας σύστημα δεν είναι όπως τα υπόλοιπα και παρουσιάζει ανομοιομορφία στις αποστάσεις των τροχιών. Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη με επικεφαλής τον αστροφυσικό Lauren Weiss του Université de Montréal διαπίστωσε ότι, σε άλλα ηλιακά συστήματα με πολλαπλούς πλανήτες, οι πλανήτες είναι πολύ πιο ομοιόμορφοι μεταξύ τους και οι τροχιές τους είναι πιο ομοιόμορφα κατανεμημένες.

Εδω φαινεται μια συγκριση των αποστασεων ολων των πλανητων απο τον Ηλιο. Image Credit: ngawhetu.com

Αν παρατηρήσουμε το Ηλιακό μας Σύστημα, θα διαπιστώσουμε πως έχουμε πλανήτες όλων των μεγεθών και πως οι αποστάσεις μεταξύ των τροχιών γύρω από τον Ήλιο ποικίλλουν σε έντονο βαθμό. Οι επιστήμονες πίστευαν ότι αυτό ήταν μάλλον αρκετά φυσιολογικό, αλλά καθώς μάθαμε περισσότερα για τους εξωπλανήτες, χάρη στο διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler, αρκετές παλιές υποθέσεις αμφισβητήθηκαν.

Μια συγκριση της διαφορας των μεγεθων των πλανητικων σωματων.  Image Credit: ngawhetu.com

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από μερικές από τις χιλιάδες εξωπλανήτες που βρέθηκαν χρησιμοποιώντας το Kepler, η ερευνητική ομάδα της χρησιμοποίησε το Παρατηρητήριο WM Keck στη Mauna Kea της Χαβάης, για να αποκτήσει φασματικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης 1.305 αστεριών που φιλοξενούν 2.025 πλανήτες. Χρησιμοποιώντας αυτά τα δεδομένα, η ομάδα μπόρεσε να μετρήσει τα μεγέθη των πλανητών που διέρχονται ή περνούν μπροστά από τα αστέρια τους (Μέθοδος της Διάβασης). Καθώς λοιπόν περνούν από μπροστά, το φως από το αστέρι ελαττώνεται ελαφρώς και αυτή τη εξασθένιση επιτρέπει στην ομάδα να υπολογίζει τους λόγους ακτίνας πλανήτη-προς-αστέρι.

Για τη μελέτη, η ομάδα επικεντρώθηκε σε 909 πλανήτες χωρισμένους σε 355 συστήματα πολλαπλών πλανητών, που βρίσκονται κυρίως μεταξύ 1.000 και 4.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Τα αποτελέσματα τείνουν να συμβαδίζουν με δύο μοτίβα, τα οποία οι ερευνητές δεν περίμεναν.

  • Πρώτον, οι πλανήτες έτειναν να έχουν το ίδιο μέγεθος με τους γείτονές τους, που σημαίνει ότι τα μεγέθη των πλανητών στα συστήματα των εξωπλανήτων είναι συχνά ομοιόμορφα.
  • Δεύτερον, οι αποστάσεις μεταξύ των πλανητικών τροχιών ήταν και αυτές, αρκετά ομοιόμορφες.
Γραφημα που δειχνει τα μεγεθη και τις αποστασεις των συστηματων πολλαπλων πλανητων με περισσοτερους απο τεσσερις πλανητες. Image Credit: sciencealert.com

Εάν οι αποστάσεις και τα μεγέθη των πλανητών είχαν τυχαία μοτίβα, αυτό θα ήταν εμφανές σε γραφήματα όπως τα παραπάν, σύμφωνα με δηλώσεις των επικεφαλής της έρευνας.Τα αποτελέσματα έδειξαν πως:

  • Εάν το μέγεθος ενός πλανήτη ή η απόσταση τροχιάς σε ένα σύστημα είναι γνωστό, οι αστρονόμοι θα μπορούσαν να κάνουν πιο ακριβή πρόβλεψη για το μέγεθος ή την τροχιακή απόσταση ενός άλλου πλανήτη.
  • Υπάρχει μια πολύ αδύναμη συσχέτιση μεταξύ της μάζας των αστεριών και της ακτίνας του πλανήτη, πράγμα που σημαίνει ότι πιθανώς δεν είναι αστρική μάζα που επιβάλλει το μέγεθος του πλανήτη.
  • Υπάρχει επίσης κάποια διαφορά μεγέθους σε ένα πλανητικό σύστημα, ο πλανήτης που βρίσκεται πιο κοντά στο αστέρι θα είναι μικρότερος (ειδικά αν ο πλανήτης έχει μια σύντομη τροχιακή περίοδο).

Αυτό το εύρημα μας δίνει στοιχεία για το πώς σχηματίζονται τα πλανητικά συστήματα – και επιπλέον μας δίνει κάποιες ενδείξεις για το ότι το δικό μας σύστημα είναι διαφορετικό.

Η πλέον αποδεκτή υπόθεση είναι ότι ο πρωτοπλανητικός δίσκος σκόνης και θραυσμάτων που περιβάλλει ένα νεογέννητο αστέρι, βαθμιαία συσσωρεύεται υπό την επίδραση της βαρύτητας σε πλανητικά σώματα. Αν ο δίσκος είναι σχετικά ομαλός, είναι λογικό να συμπεράνουμε ότι και τα πλανητικά συστήματα, όπως αυτά που παρατηρούν οι ερευνητές, θα εξελιχθούν ομοιόμορφα.

Τι έγινε με το Ηλιακό μας Σύστημα λοοιπόν; Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο Δίας και ο Κρόνος έχουν σχέση με αυτό. Οι δύο γίγαντες του φυσικού αερίου σχηματίστηκαν νωρίς στην ιστορία του Ηλιακού Συστήματος, και υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι με κάποιο τρόπο διατάραξαν την αρχική δομή του πρωτοπλανητικού δίσκου.

Έτσι, ένα πιο ομοιόμορφο πλανητικό σύστημα είναι αυτό που πιθανότατα ο πρωτοπλανητικός δίσκος θα είχε υποστεί σχετικά λίγες διαταραχές. Για να τεστάρουν, το επόμενο έργο της ομάδας θα είναι να αναζητήσει εξωπλανήτες μεγέθους του Δία σε συστήματα πολλαπλών πλανητών και να ελέγξει αν τα συστήματα αυτά συμφωνούν με την υπόθεση.

 

 

Πηγές:

  • Image Article’s  “scitechdaily.com”
  • sciencealert.com  άρθρο  “Compared to Other Planetary Systems, Our Solar System Is Apparently a Mess”
  • wikipedia.org

Oumuamua – Το διαστρικό αντικείμενο σε σχήμα πούρου

in Astronomy by

Μια από τις σπουδαιότερες στιγμές του 2017, ήταν η ανακάλυψη του πρώτου αντικειμένου στο ηλιακό μας σύστημα, που σίγουρα ήρθε από κάπου αλλού. Αρχικά θεωρήσαμε ότι ήταν ένας κομήτης , έπειτα ένας αστεροειδής, και τώρα η Διεθνής Αστρονομική Ένωση το έχει ανακατατάξει ως κάτι καινούργιο, ένα διαστρικό αντικείμενο. Οι αστρονόμοι στη Χαβάη που το ανακάλυψαν, εύστοχα το ονόμασαν “Oumuamua”, που σημαίνει “ο πρώτος αγγελιοφόρος που φτάνει σε μας από μακριά“, επισημαίνοντας ότι αυτό το αντικείμενο ήρθε σε μας για να μας εξιστορήσει το παρελθόν του.

Οι έρευνες ήδη μας βοήθησαν να μάθουμε πολλά για το σπάνιο σχήμα του πούρου του Oumuamua. Καταρχάς είναι φτιαγμένο από πάγο, έχει μια πλούσια σε άνθρακα επιφάνεια και η πολύ ασυνήθιστη τροχιά του, θα το βγάλει έξω από το Ηλιακό μας Σύστημα με ταχύτητα γύρω 26 km/s. Επιπροσθέτως, μέσω του ερευνητικού προγράμματος Breakthrough Listen (το Breakthrough Listen αποτελεί το μεγαλύτερο επιστημονικό πρόγραμμα που στοχεύει στην εύρεση εξωγήινων πολιτισμών χρησιμοποιώντας τα πιο δυνατά όργανα παγκοσμίως), σάρωσαν το αντικείμενο για την ύπαρξη μορφών ζωής, με τη βοήθεια του Green Bank Telescope. Μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί “έξυπνα” σήματα (σημάδια ένδειξης ζωής δηλαδή), αν και προγραμματίζονται περαιτέρω παρατηρήσεις.

 

 

Oumuamua’s Orbit.     Image Credit: microsiervos.com

Πιθανή Προέλευση του Αντικειμένου

Η πιο πρόσφατη μελέτη μας δίνει μια γεύση σχετικά με την προέλευση του Oumuamua. Ανασυνθέτοντας την κίνηση του, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι μάλλον προέρχεται από το κοντινό αστρικό σμήνος των Πλειάδων, γνωστό και ως νεφέλωμα των Πλειάδων ή Μ45, που βρίσκονται στον αστερισμό του Ταύρου. Βασισμένοι επίσης στην τροχιά του αντικειμένου, πρέπει να έχει ταξιδέψει πιθανότατα μέσω του Γαλαξία και να έχει προσπεράσει 109 αστέρια μέσα σε απόσταση 16 ετών φωτός.

Είναι πιθανό ότι όταν το Oumuamua εκτοξεύτηκε για πρώτη φορά στο διάστημα, να ταξίδευε με ταχύτητα αρκετή για να ξεφύγει από τη βαρύτητα του αστεριού του. Όμως εξαιτίας της τροχιάς του, φαίνεται να πέρασε από 5 από τα άστρα της τοπικής ομάδας με συγκριτικά πολύ αργή ταχύτητα σε σχέση με την κίνηση τους. Όπως γνωρίζουμε, τα αστέρια συνήθως κινούνται με μια μέση ταχύτητα όταν σχηματίζονται και βαθμιαία αλλάζουν ταχύτητα καθώς συναντούν πολύ μεγάλα αντικείμενα, όπως μαζικά αστέρια και μοριακά σύννεφα και επηρεάζονται από τη βαρύτητά τους. Σε αντίθεση με τα περισσότερα κοντινά αστέρια, το Oumuamua κινείται πολύ αργά σε σύγκριση με τη μέση κίνηση του υπόλοιπου γαλαξία. Αυτό ίσως και να υποδηλώνει ότι ταξιδεύει μέσα στο διαστρικό χώρο (ο χώρος μεταξύ των αστρικών συστημάτων) για σχετικά μικρό χρονικό διάστημα και δεν είχε την ευκαιρία να συναντήσει πολλά τεράστια αντικείμενα που θα το επιταχύνουν.

Πιθανή Ηλικία του Αντικειμένου

Έχουμε επίσης στοιχεία για τη νεαρή ηλικία του Oumuamua από το χρώμα της επιφάνειάς του. Τα αντικείμενα στο διάστημα βομβαρδίζονται με κοσμικές ακτίνες και διαστρικά αέρια και σκόνη, που μεταβάλλουν σταδιακά τις επιφάνειές τους και τις μετατρέπουν σε πολύ κόκκινο χρώμα. Όμως, το Oumuamua έχει ένα πιο ουδέτερο χρώμα, υποδηλώνοντας ότι έχει επηρεαστεί μόνο από κοσμικές ακτίνες για το πολύ μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια και όχι για δισεκατομμύρια χρόνια (όπως η ηλικία του Ηλιακού μας Συστήματος).

Σχηματισμος πλανητικου συστηματος.   Image Credit: exoplanets.nasa.gov

Πιθανός τρόπος Σχηματισμού του Αντικειμένου

Το Oumuamua είναι εξαιρετικά επιμηκυμένο και έχει πολύ διαφορετικό σχήμα από τα αντικείμενα στο ηλιακό μας σύστημα. Πιθανότατα σχηματίστηκε από μια σχετικά υψηλής ενέργειας διαδικασία, όπως για παράδειγμα μια σύγκρουση. Πιθανόν επίσης να εκτοξεύτηκε από ένα αστέρι κατά τη διαδικασία της γέννησής του.

Τα περισσότερα αντικείμενα που σχηματίζονται στο εξωτερικό μέρος ενός πλανητικού συστήματος, περιέχουν σε μεγάλη αναλογία πάγο, ενώ τα περισσότερα αντικείμενα που δημιουργούνται στις εσωτερικές περιοχές περιέχουν περισσότερο βράχους. Δεδομένου ότι το Oumuamua είναι ένα ομοιόμορφο μείγμα πάγων και πετρωμάτων, είναι πιθανό ότι προήλθε από το μεσαίο τμήμα ενός ηλιακού συστήματος, παρόμοιο με τη ζώνη αστεροειδών που υπάρχει ανάμεσα στον Άρη και τον Δία και περιλαμβάνει ένα μείγμα παγωμένων και βραχωδών αστεροειδών.

Το αντικείμενο Oumuamua ίσως είναι απλώς ένα από τα πολλά εκατομμύρια αντικείμενα που ταξιδεύουν στο διαστρικό χώρο. Ο λόγος που το μελετάμε είναι αφενός για να κατανοήσουμε καλύτερα τις διαδικασίες δημιουργίας ενός πλανητικού συστήματος και αφετέρου επειδή είναι πιθανό κάποια μέρα να συγκρουστεί ένα τέτοιο αντικείμενο με τη Γη, προκαλώντας καταστροφικές συνέπειες.

 

 

Πηγές:

theconversation.com  άρθρο  “How I discovered the origins of the cigar-shapedalien ‘asteroid’ ‘Oumuamua”

Αστρονομικό Ημερολόγιο 2018

in Astronomy by

 

Ιανουάριος 2018

(01 Ιανουαρίου 2018) – Ο Ερμής σε Μέγιστη Αποχή Δυτικά

Ο πλανήτης Ερμής φτάνει στη μεγαλύτερη αποχή δυτικά (22.7 μοίρες από τον Ήλιο). Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε την Ερμή, δεδομένου ότι το πρωί θα είναι στο υψηλότερο σημείο του ουρανού, πάνω από τον ορίζοντα. Ψάξτε για τον πλανήτη χαμηλά στον ανατολικό ουρανό λίγο πριν την ανατολή του Ηλίου.

 

(02 Ιανουαρίου 2018) – Πανσέληνος (Υπερπανσέληνος – Υπερμήνη)

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και το πρόσωπό της θα είναι πλήρως φωτισμένο. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 02:24 UTC. Αυτή είναι η πρώτη από τις δύο Υπερπανσελήνους του 2018. Το Φεγγάρι θα είναι στη μικρότερη απόσταση από τη Γη και θα φαίνεται μεγαλύτερο και λαμπρότερο. Η πανσέληνος αυτή ήταν γνωστή στις αρχές από τους Ιθαγενείς πληθυσμούς της Αμερικής ως Full Moon Wolf, γιατί αυτή ήταν η εποχή του έτους, που οι πεινασμένες αγέλες λύκων κατέβαιναν έξω από τους καταυλισμούς τους. Αυτό το φεγγάρι ήταν επίσης γνωστό ως η Παλιά Σελήνη και ως Σελήνη Μετά Yule.

 

(03 – 04 Ιανουαρίου 2018) – Βροχή Διαττόντων Τεταρτίδες (Quadrantids)

Οι Τεταρτίδες αποτελούν βροχή διαττόντων άνω του μέσου όρου με έως και 40 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Πιστεύεται ότι παράγεται από κόκκους σκόνης που άφησε πίσω ένας κομήτης, γνωστός ως 2003 EH1. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 1η έως 5 Ιανουαρίου, με αποκορύφωμα φέτος τη νύχτα της 3ης και το πρωί της 4ης Ιανουαρίου. Δυστυχώς η κοντινή Υπερπανσέληνος, με τη λαμπρότητά της, θα μας εμποδίσει φέτος να απολαύσουμε αυτή τη βροχή. Το ακτινοβόλο σημείο εντοπίζεται στον αστερισμό του Βοώτη, αλλά τα μετέωρα μπορούν να παρατηρηθούν παντού στον νυχτερινό ουρανό.

 

(17 Ιανουαρίου 2018) – Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης με τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 02:17 UTC και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(31 Ιανουαρίου 2018) – Πανσέληνος (Υπερπανσέληνος – Υπερμήνη) και Blue Moon

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και το πρόσωπό της θα είναι πλήρως φωτισμένο. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 13:27 UTC. Εφόσον είναι η δεύτερη πανσέληνος μέσα στον ίδιο μήνα, συνήθως το αποκαλούν Blue Moon. Αυτή είναι και η τελευταία Υπερπανσέληνος για το 2018. Το Φεγγάρι θα είναι στη μικρότερη απόσταση από τη Γη και θα φαίνεται μεγαλύτερο και λαμπρότερο.

 

(31 Ιανουαρίου 2018) Ολική Έκλειψη Σελήνης

Μια ολική έκλειψη Σελήνης συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά μέσα από τη σκιά της Γης (umbra). Κατά τη διάρκεια αυτού του είδους της έκλειψης, η Σελήνη σκουραίνει σταδιακά και τελικά παίρνει ένα κόκκινο χρώμα (του αίματος). Η έκλειψη θα είναι ορατή στο μεγαλύτερο μέρος της δυτικής Βόρειας Αμερικής, στην ανατολική Ασία, στην Αυστραλία και στον Ειρηνικό Ωκεανό. (NASA Map and Eclipse Information)

 

Φεβρουάριος 2018

(15 Φεβρουαρίου 2018) – Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης με τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 21:05 UTC και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(15 Φεβρουαρίου 2018) – Μερική Έκλειψη Ηλίου

Μια μερική έκλειψη Ηλίου συμβαίνει, όταν το Φεγγάρι καλύπτει ένα μόνο μέρος του Ήλιου.  Μια μερική ηλιακή έκλειψη μπορεί να παρατηρηθεί με ασφάλεια μόνο με ένα ειδικό ηλιακό φίλτρο ή με την αντανάκλαση του Ήλιου και ποτέ με γυμνό οφθαλμό. Σε αυτού του τύπου έκλειψη, μόνο η εξωτερική σκιά του φεγγαριού (παρασκιά) αγγίζει τον πλανήτη μας. Αυτή η έκλειψη θα είναι ορατή σε μέρη της Χιλής, στην Αργεντινή και στην Ανταρκτική. (NASA Map and Eclipse Information)

 

Μάρτιος 2018

(02 Μαρτίου 2018)  Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 00:51 UTC. Αυτή η πανσέληνος είναι γνωστή ως Full Worm Moon, διότι αυτή είναι η εποχή του έτους, όπου το έδαφος αρχίζει να μαλακώνει και οι γαιοσκώληκες θα επανεμφανιστούν. Το συγκεκριμένο φεγγάρι είναι επίσης γνωστό ως Full Crow Moon, ως Full Crust Moon, ως Full Sap Moon, και ως Lenten Moon.

 

(15 Μαρτίου 2018) – Ο Ερμής σε Μέγιστη Αποχή Ανατολικά

Ο πλανήτης Ερμής φθάνει στη μεγαλύτερη αποχή ανατολικά (18,4 μοίρες από τον Ήλιο). Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να παρατηρήσετε τον Ερμή, καθώς το βράδυ θα βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του ουρανού, πάνω από τον ορίζοντα. Ψάξτε για τον πλανήτη χαμηλά στον δυτικό ουρανό λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα.

 

(17 Μαρτίου 2018) – Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης με τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 13:12 UTC και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(20 Μαρτίου 2018) – Ισημερία Μαρτίου

Η ισημερία Μαρτίου θα συμβεί ακριβώς στις 10:29 UTC. Στην Ισημερία υπάρχουν σχεδόν ίσες ώρες μέρας και νύχτας σε όλο τον κόσμο. Αυτή αποτελεί επίσης την πρώτη ημέρα της άνοιξης (εαρινή ισημερία) στο βόρειο ημισφαίριο και η πρώτη ημέρα του φθινοπώρου (φθινοπωρινή ισημερία) στο νότιο ημισφαίριο.

 

(31 Μαρτίου 2018) – Πανσέληνος και Blue Moon

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και το πρόσωπό της θα είναι πλήρως φωτισμένο. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 12:37 UTC. Εφόσον είναι η δεύτερη πανσέληνος μέσα στον ίδιο μήνα, συνήθως το αποκαλούν Blue Moon. Αυτό το έτος είναι πραγματικά μοναδικό, εφόσον ο Ιανουάριος και ο Μάρτιος έχουν από δύο Πανσελήνους, ενώ ο Φεβρουάριος δεν έχει Πανσέληνο.

 

Απρίλιος 2018

(16 Απριλίου 2018) – Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 01:58 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(22 – 23 Απριλίου 2018) – Βροχή Διαττόντων Λυρίδες (Lyrids)

Οι Λυρίδες αποτελούν μεσαίου μεγέθους βροχή διαττόντων, με συνήθως περίπου 20 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Παράγεται από σωματίδια σκόνης που άφησε πίσω του ο κομήτης C/1861 G1 Thatcher, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1861. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 16 έως 25 Απριλίου με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 22ης και το πρωί της 23ης ημέρας του Απριλίου. Αυτοί οι μετεωρίτες μπορεί μερικές φορές να παράγουν φωτεινά μονοπάτια σκόνης που διαρκούν για αρκετά δευτερόλεπτα. Καλύτερη προβολή θα είναι από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό της Λύρας, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(29 Απριλίου 2018) – Ο Ερμής σε Μέγιστη Αποχή Δυτικά

Ο πλανήτης Ερμής φθάνει στη μεγαλύτερη αποχή δυτικά (27 μοίρες από τον Ήλιο). Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να παρατηρήσετε τον Ερμή, καθώς το πρωί θα βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του ουρανού, πάνω από τον ορίζοντα. Ψάξτε για τον πλανήτη χαμηλά στον ανατολικό ουρανό λίγο πριν την ανατολή του ηλίου.

 

(30 Απριλίου 2018) – Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 00:58 UTC. Αυτή η πανσέληνος ήταν γνωστή στους ιθαγενείς της Αμερικής ως Full Moon Pink, διότι σηματοδότούσε την εμφάνιση του moss pink, το οποίο είναι ένα από τα πρώτα λουλούδια της άνοιξης. Αυτό το φεγγάρι είναι επίσης γνωστό ως Sprouting Grass Moon, ως Growing Moon, ως Egg Moon και ως Full Fish Moon.

 

Μάιος 2018

(06 – 07 Μαΐου 2018) – Βροχή Διαττόντων Eta Aquarids

Η Eta Aquarids αποτελεί μία άνω του μέσου όρου βροχή διαττόντων, ικανή να παράγει έως και 60 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας παρατηρείται στο Νότιο Ημισφαίριο. Στο Βόρειο Ημισφαίριο, το ποσοστό μπορεί να φθάσει μέχρι περίπου 30 μετέωρα ανά ώρα. Παράγεται από σωματίδια σκόνης που άφησε πίσω του ο κομήτης του Halley. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 19 Απριλίου έως 28 Μαΐου, με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 6ης  Μαΐου και το πρωί της 7ης Μαΐου. Η αυξητική ημισέληνος θα μας εμποδίσει να απολαύσουμε πολλά από τα πιο αμυδρά μετέωρα φέτος. Καλύτερη προβολή θα είναι από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό του Υδροχόου, αλλά μπορεί να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(09 Μαΐου 2018) – Ο Δίας σε Αντίθεση

Ο γίγαντας πλανήτης θα είναι στην πλησιέστερη προσέγγιση του από τη Γη και θα φωτίζεται πλήρως από τον Ήλιο. Θα είναι πιο φωτεινός, από οποιαδήποτε άλλη στιγμή του έτους και ορατός όλη τη νύχτα. Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για την παρατήρηση του πλανήτη και των φεγγαριών του. Αν δεν υπάρχει τηλεσκόπιο, με ένα καλό ζευγάρι κιάλια θα μπορέσετε να δείτε τα τέσσερα μεγαλύτερα φεγγάρια του Δία (το Γανυμήδη, την Καλλιστώ, την Ιώ και την Ευρώπη), που εμφανίζονται ως φωτεινές κουκίδες σε κάθε πλευρά του πλανήτη.

 

(15 Μαΐου 2018) – Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 11:48 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(29  Μαΐου 2018) – Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 14:19 UTC. Αυτή η πανσέληνος ήταν γνωστή στους ιθαγενείς της Αμερικής ως Full Moon Flower, διότι αυτή ήταν η εποχή του έτους, όπου τα ανοιξιάτικα λουλούδια εμφανίζονται σε αφθονία. Αυτό το φεγγάρι είναι επίσης γνωστό ως Full Corn Planting Moon και ως Milk Moon.

 

Ιούνιος 2018

(13 Ιουνίου 2018) – Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 19:44 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(21 Ιουνίου 2018) – Το Ηλιοστάσιο του Ιουνίου

Το ηλιοστάσιο του Ιούνιο λαμβάνει χώρα στις 10:07 UTC ακριβώς. Ο Βόρειος Πόλος της Γης θα κλίνει προς τον Ήλιο. Αυτή είναι η πρώτη μέρα του καλοκαιριού (θερινό ηλιοστάσιο – μεγαλύτερη μέρα του χρόνου) στο Βόρειο ημισφαίριο και η πρώτη μέρα του χειμώνα (χειμερινό ηλιοστάσιο – μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου) για το Νότιο ημισφαίριο.

 

(27 Ιουνίου 2018) – Ο Κρόνος σε Αντίθεση

Ο εκθαμβωτικός πλανήτης, με τους δακτυλίους, θα βρίσκεται στην πλησιέστερη απόσταση από τη Γη και θα φωτίζεται πλήρως από τον Ήλιο. Θα είναι πιο φωτεινός, από οποιαδήποτε άλλη στιγμή του έτους και ορατός όλη τη νύχτα. Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για την παρατήρηση του πλανήτη και των φεγγαριών του. Ένα μεσαίου μεγέθους ή μεγαλύτερο τηλεσκόπιο θα σας επιτρέψει να δείτε τα δαχτυλίδια του Κρόνου και μερικά από τα πιο λαμπερά φεγγάρια του.

 

(27 Ιουνίου 2018) – Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 04:53 UTC. Αυτή η πανσέληνος ήταν γνωστή ως Full Strawberry Moon, διότι σηματοδοτούσε την εποχή του χρόνου όπου ωριμάζουν τα φρούτα και συμπίπτει επίσης με την αιχμή της σεζόν συγκομιδής της φράουλας. Αυτό το φεγγάρι είναι επίσης γνωστό ως Full Rose Moon και ως Full Honey Moon.

 

Ιούλιος 2018

(12 Ιουλίου 2018)Ο Ερμής σε Μέγιστη Αποχή Ανατολικά

Ο πλανήτης Ερμής φθάνει στη μεγαλύτερη αποχή ανατολικά (26.4 μοίρες από τον Ήλιο). Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε τον Ερμή, δεδομένου ότι το βράδυ θα είναι στο υψηλότερο σημείο του ουρανού, πάνω από τον ορίζοντα. Ψάξτε για τον πλανήτη χαμηλά στον δυτικό ουρανό λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα.

 

(13 Ιουλίου 2018)Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 02:48 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(13 Ιουλίου 2018) Μερική Έκλειψη Ηλίου

Μια μερική ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη καλύπτει μόνο ένα μέρος του Ηλιακού δίσκου (μερικές φορές μοιάζει σαν ένα δάγκωμα σε στρογγυλό μπισκότο). Μια μερική ηλιακή έκλειψη μπορεί να παρατηρηθεί με ασφάλεια μόνο με ένα ειδικό ηλιακό φίλτρο ή με την αντανάκλαση του Ήλιου και ποτέ με γυμνό οφθαλμό. Σε αυτού του τύπου έκλειψη, μόνο η εξωτερική σκιά του φεγγαριού (παρασκιά) αγγίζει τον πλανήτη μας. Αυτή η μερική έκλειψη θα είναι ορατή μόνο στις ακτές της Νότιας Αυστραλίας και της Ανταρκτικής. (NASA Map and Eclipse Information)

 

(27 Ιουλίου 2018) Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 20:22 UTC. Αυτή η πανσέληνος ήταν γνωστή ως Full Buck Moon, επειδή αυτή την περίοδο ένα είδος ελαφιών (τα buck deer) αναπτύσσουν νέα κέρατα. Αυτό το φεγγάρι είναι επίσης γνωστό ως Full Thunder Moon και ως Full Hay Moon.

 

(27 Ιουλίου 2018)  Ολική Έκλειψη Σελήνης

Μια ολική έκλειψη Σελήνης συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά μέσα από τη σκιά της Γης (umbra). Κατά τη διάρκεια αυτού του είδους της έκλειψης, η Σελήνη σκουραίνει σταδιακά και τελικά παίρνει ένα κόκκινο χρώμα (του αίματος). Η έκλειψη θα είναι ορατή στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, στην Αφρική, στην δυτική και κεντρική Ασία, στον Ινδικό Ωκεανό και τη δυτική Αυστραλία. (NASA Map and Eclipse Information)

 

(27 Ιουλίου 2018)  –  Ο Άρης σε Αντίθεση

Ο κόκκινος πλανήτης θα είναι στην πλησιέστερη προσέγγισή του προς τη Γη και το πρόσωπό του θα φωτιστεί πλήρως από τον Ήλιο. Θα είναι πιο φωτεινός από οποιαδήποτε άλλη εποχή του χρόνου και θα είναι ορατός όλη τη νύχτα. Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε και να φωτογραφίσετε τον Άρη. Ένα τηλεσκόπιο μεσαίου μεγέθους θα σας επιτρέψει να δείτε μερικές από τις σκοτεινές λεπτομέρειες στην πορτοκαλί επιφάνεια του πλανήτη.

 

(28 – 29 Ιουλίου 2018)Βροχή Διαττόντων Delta Aquarids

Οι Delta Aquarids αποτελούν μεσαίου μεγέθους βροχή διαττόντων, με συνήθως περίπου 20 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Παράγεται από τα συντρίμμια που άφησαν πίσω τους κομήτες Marsden και Kracht. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από τις 12 Ιουλίου έως τις 23 Αυγούστου με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 28ης Ιουλίου και το πρωί της 29ης Ιουλίου. Η κοντινή Πανσέληνος όμως θα αποτελέσει ένα σημαντικό πρόβλημα φέτος και ίσως μόνο μερικά από τα φωτεινότερα μετέωρα να είνα ορατά. Καλύτερη προβολή θα επιτύχεται από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό του Υδροχόου, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

Αύγουστος 2018

(11 Αυγούστου 2018) Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 09:58 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(11 Αυγούστου 2018) Μερική Έκλειψη Ηλίου

Μια μερική ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη καλύπτει μόνο ένα μέρος του Ηλιακού δίσκου (μερικές φορές μοιάζει σαν ένα δάγκωμα σε στρογγυλό μπισκότο). Μια μερική ηλιακή έκλειψη μπορεί να παρατηρηθεί με ασφάλεια μόνο με ένα ειδικό ηλιακό φίλτρο ή με την αντανάκλαση του Ήλιου. Σε αυτού του τύπου έκλειψη, μόνο η εξωτερική σκιά του φεγγαριού (παρασκιά) αγγίζει τον πλανήτη μας. Αυτή η μερική έκλειψη θα είναι ορατή μόνο στις ακτές της Νότιας Αυστραλίας και της Ανταρκτικής. (NASA Map and Eclipse Information).

 

(12 – 13 Αυγούστου 2018)Βροχή Διαττόντων Περσίδες (Perseids)

Οι Περσίδες αποτελούν μια από τις καλύτερες βροχές διαττόντων, με συνήθως περίπου έως και 60 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Παράγεται από τα συντρίμμια που άφησε πίσω του ο κομήτης Swift-Tuttle, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1862. Οι Περσείδες είναι διάσημες για την παραγωγή ενός μεγάλου αριθμού φωτεινών μετεώρων. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από τις 17 Ιουλίου έως τις 24 Αυγούστου με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ 12ης Αυγούστου και το πρωί της 13ης. Καλύτερη προβολή θα επιτύχεται από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό του Περσέα, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(17 Αυγούστου 2018) – Η Αφροδίτη σε Μέγιστη Αποχή Ανατολικά

Ο πλανήτης Αφροδίτη φτάνει στη μεγαλύτερη αποχή ανατολικά (45,9 μοίρες από τον Ήλιο). Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε την Αφροδίτη αφού θα βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της πάνω από τον ορίζοντα στον βραδινό ουρανό. Αναζητήστε τον λαμπρό πλανήτη στον δυτικό ουρανό μετά το ηλιοβασίλεμα.

 

(26 Αυγούστου 2018)Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 11:57 UTC. Αυτή η πανσέληνος ήταν γνωστή ως Full Sturgeon Moon, επειδή πολλά ψάρια των λιμνών αλλιεύονται ευκολότερα αυτή την εποχή. Αυτό το φεγγάρι είναι επίσης γνωστό ως Green Corn Moon και ως Grain Moon.

 

(26 Αυγούστου 2018)Ο Ερμής σε Μέγιστη Αποχή Δυτικά

Ο πλανήτης Ερμής φτάνει στη μεγαλύτερη αποχή δυτικά (18,3 μοίρες από τον Ήλιο). Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε την Ερμή, δεδομένου ότι το πρωί θα είναι στο υψηλότερο σημείο του ουρανού, πάνω από τον ορίζοντα. Ψάξτε για τον πλανήτη χαμηλά στον ανατολικό ουρανό λίγο πριν την ανατολή του Ηλίου.

 

Σεπτέμβριος 2018

(07 Σεπτεμβρίου 2018)Ο Ποσειδώνας σε Αντίθεση

Ο γιγάντιος μπλε πλανήτης, θα βρίσκεται στην πλησιέστερη απόσταση από τη Γη και θα φωτίζεται πλήρως από τον Ήλιο. Θα είναι πιο φωτεινός, από οποιαδήποτε άλλη στιγμή του έτους και ορατός όλη τη νύχτα. Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για την παρατήρηση του πλανήτη και των φεγγαριών του.  Λόγω της εξαιρετικής απόστασής του από τη Γη, θα εμφανιστεί μόνο ως μια μικρή μπλε κουκίδα στα περισσότερα τηλεσκόπια.

 

(09 Σεπτεμβρίου 2018)Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 18:01 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(23 Σεπτεμβρίου 2018) Ισημερία Σεπτεμβρίου

Η Ισημερία Σεπτεμβρίου θα συμβεί ακριβώς στις 20:02 UTC. Στην Ισημερία οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν σχεδόν κάθετα στον Ισημερινό και υπάρχουν σχεδόν ίσες ώρες μέρας και νύχτας σε όλο τον κόσμο. Αυτή αποτελεί επίσης την πρώτη ημέρα του φθινοπώρου (φθινοπωρινή ισημερία) στο βόρειο ημισφαίριο και την πρώτη ημέρα της άνοιξης (εαρινή ισημερία) στο νότιο ημισφαίριο.

 

(25 Σεπτεμβρίου 2018)Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 02:53 UTC. Αυτή η πανσέληνος ήταν γνωστή ως Full Corn Moon, επειδή αυτή την περίοδο γίνεται η συγκομιδή καλαμποκιού. Αυτό το φεγγάρι είναι επίσης γνωστό ως Harvest Moon. Ως Harvest Moon αποκαλούμε την πανσέληνος που συμβαίνει πλησιέστερα στην Ισημερία Σεπτεμβρίου.

 

Οκτώβριος 2018

(08 Οκτωβρίου 2018)Βροχή Διαττόντων Δρακονίδες (Draconids)

Οι Δρακονίδες αποτελούν μια μικρή βροχή διαττόντων, με συνήθως περίπου 10 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Παράγεται από κόκκους σκόνης που άφησε πίσω του ο κομήτης 21P Giacobini-Zinner, ο οποίος ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1900. Αποτελεί μια ασυνήθιστη βροχή καθώς η καλύτερη προβολή είναι νωρίς το βράδυ αντί για νωρίς το πρωί όπως στις περισσότερες άλλες βροχές. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 6 έως 10 Οκτωβρίου, με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 8ης Οκτωβρίου. Καλύτερη προβολή θα επιτύχεται από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό του Δράκοντα, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(09 Οκτωβρίου 2018)Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 03:47 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(21 – 22 Οκτωβρίου 2018)Βροχή Διαττόντων Ωριωνίδες (Orionids)

Οι Ωριωνίδες  αποτελούν μεσαίου μεγέθους βροχή διαττόντων, με συνήθως περίπου 20 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Παράγεται από κόκκους σκόνης που άφησε πίσω του ο κομήτης του Halley. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 2 Οκτωβρίου έως 7 Νοεμβρίου, με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 21ης και το πρωί της 22ης Οκτωβρίου. Καλύτερη προβολή θα επιτύχεται από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό του Ωρίωνα, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(23 Οκτωβρίου 2018)Ο Ουρανός σε Αντίθεση

Ο γαλαζοπράσινος πλανήτης θα βρίσκεται στην πλησιέστερη απόσταση από τη Γη και θα φωτίζεται πλήρως από τον Ήλιο. Θα είναι πιο φωτεινός, από οποιαδήποτε άλλη στιγμή του έτους και ορατός όλη τη νύχτα. Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για την παρατήρηση του πλανήτη και των φεγγαριών του.  Λόγω της εξαιρετικής απόστασής του από τη Γη, θα εμφανιστεί μόνο ως μια μικρή μπλε-πράσινη κουκίδα στα περισσότερα τηλεσκόπια.

 

Νοέμβριος 2018

(05 – 06 Νοεμβρίου 2018) Βροχή Διαττόντων Ταυρίδες (Taurids)

Οι Ταυρίδες αποτελούν μια αρκετά μικρού μεγέθους βροχή διαττόντων, με συνήθως περίπου 5-10 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Είναι ασυνήθιστη διότι αποτελείται από δύο χωριστά ρεύματα μετεώρων. Το πρώτο παράγεται από κόκκους σκόνης που άφησε πίσω του ο Αστεροειδής 2004 TG10. Το δεύτερο παράγεται από τα συντρίμμια που άφησε πίσω του ο κομήτης 2P Encke. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 7 Σεπτεμβρίου έως 10 Δεκεμβρίου, με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 4ης και το πρωί της 5ης Νοεμβρίου. Καλύτερη προβολή θα επιτύχεται από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό του Ταύρου, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(07 Νοεμβρίου 2018)Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 16:02 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(17 – 18 Νοεμβρίου 2018)Βροχή Διαττόντων Λεοντίδες (Leonids)

Οι Λεοντίδες αποτελούν μια μεσαίου μεγέθους βροχή διαττόντων, με συνήθως 15 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Αυτή η βροχή είναι μοναδική διότι έχει μια περιοδική κορύφωση περίπου κάθε 33 χρόνια, όπου μπορεί να δει κανείς εκατοντάδες μετεωρίτες ανά ώρα. Η τελευταία κορύφωση σημειώθηκε το 2001. Η συγκεκριμένη βροχή παράγεται από κόκκους σκόνης που άφησε πίσω του ο κομήτης Tempel-Tuttle, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1865. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 6 έως 30 Νοεμβρίου, με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 17ης και το πρωί της 18ης Νοεμβρίου. Καλύτερη προβολή θα επιτύχεται από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό του Λέοντα, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(23 Νοεμβρίου 2018)Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 05:40 UTC.  Αυτή η πανσέληνος ήταν γνωστή ως Full Beaver Moon, επειδή είναι η εποχή του χρόνου όπου αρχίζει το κυνήγι κάστορα. Αυτό το φεγγάρι είναι επίσης γνωστό ως Frosty Moon και ως Hunter’s Moon.

 

Δεκέμβριος 2018

(07 Δεκεμβρίου 2018)Νέα Σελήνη

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην ίδια πλευρά της Γης από τον Ήλιο και δεν θα είναι ορατή στον νυχτερινό ουρανό. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 06:30 UTC ακριβώς και αποτελεί την καλύτερη στιγμή του μήνα για να παρατηρηθούν αμυδρά αντικείμενα, όπως γαλαξίες και αστρικά σμήνη, επειδή δεν υπάρχει το φως του φεγγαριού να παρέμβει.

 

(13 – 14 Δεκεμβρίου 2018)Βροχή Διαττόντων Διδυμίδες (Geminids)

Οι Διδυμίδες θεωρούνται ως ο Βασιλιάς των βροχών, αφού παράγει έως και 120 πολύχρωμα μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Η συγκεκριμένη βροχή παράγεται από τα συντρίμμια που άφησε πίσω του ο κομήτης 3200 Phaethon , ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1982. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 7 έως 17 Δεκεμβρίου, με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 13ης και το πρωί της 14ης Δεκεμβρίου. Καλύτερη προβολή θα επιτύχεται από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό των Διδύμων, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(15 Δεκεμβρίου 2018) – Ο Ερμής σε Μέγιστη Αποχή Δυτικά

Ο πλανήτης Ερμής φτάνει στη μεγαλύτερη αποχή δυτικά (21,3 μοίρες από τον Ήλιο). Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε την Ερμή, δεδομένου ότι το πρωί θα είναι στο υψηλότερο σημείο του ουρανού, πάνω από τον ορίζοντα. Ψάξτε για τον πλανήτη χαμηλά στον ανατολικό ουρανό λίγο πριν την ανατολή του Ηλίου.

 

(21 Δεκεμβρίου 2018) Το Ηλιοστάσιο του Δεκεμβρίου

Το ηλιοστάσιο του Δεκεμβρίου  λαμβάνει χώρα στις 16:28 UTC ακριβώς. Ο Νότιος Πόλος της Γης θα κλίνει προς τον Ήλιο. Αυτή είναι η πρώτη μέρα του χειμώνα (χειμερινό ηλιοστάσιο – μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου) για το Βόρειο ημισφαίριο και η πρώτη μέρα του καλοκαιριού (θερινό ηλιοστάσιο – μεγαλύτερη μέρα του χρόνου) για το Νότιο ημισφαίριο.

 

(21 – 22 Δεκεμβρίου 2018)Βροχή Διαττόντων Αρκτίδες (Ursids)

Οι Αρκτίδες αποτελούν μια μικρού μεγέθους βροχή διαττόντων, με μόλις 5 – 10 μετέωρα ανά ώρα στο αποκορύφωμά της. Η συγκεκριμένη βροχή παράγεται από κόκκους σκόνης που άφησε πίσω του ο κομήτης Tuttle. Την βροχή αυτή την απολαμβάνουμε σε ετήσια βάση από 17 έως 25 Δεκεμβρίου, με αποκορύφωμα φέτος το βράδυ της 21ης και το πρωί της 22ης Δεκεμβρίου. Καλύτερη προβολή θα επιτύχεται από μια θέση χωρίς φωτορύπανση μετά τα μεσάνυχτα. Οι μετεωρίτες θα ακτινοβολούν από τον αστερισμό της Μικρής Άρκτου, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ουρανό.

 

(22 Δεκεμβρίου 2018)Πανσέληνος

Η Σελήνη θα βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της Γης από τον Ήλιο και θα φωτίζεται πλήρως. Η φάση αυτή λαμβάνει χώρα στις 17:49 UTC. Αυτή η πανσέληνος ήταν γνωστή ως Full Cold Moon, καθώς αυτή είναι η εποχή του έτους, όπου ο κρύος αέρας του χειμώνα θα γίνει πλέον μόνιμος και οι νύχτες γίνονται μακρίες και σκοτεινές.

 

 

Πηγές:

  • http://www.seasky.org

Year 2017 in Space Pictures

in Astronomy by

Πριν μας αποχαιρετήσει και αυτός ο χρόνος, παρουσιάζουμε 14 φωτογραφίες που τραβήχτηκαν εντός του έτους και αφορούν τους φίλους του Διαστήματος. Είναι τοποθετημένες με χρονολογική σειρά, ώστε να μας κάνουν μια μικρή επισκόπηση του έτους.

03 Φεβρουαρίου – Καθώς πεθαίνει ένας Αστέρας

Φυσικά, αυτό που βλέπουμε εδώ είναι 5.000 έτη φωτός μακριά από εμάς, στον αστερισμό του Puppis. Έτσι συνέβη πριν από 5.000 χρόνια και το φως μόλις φτάνει στη Γη. Από αυτή την οπτική, αυτό που βλέπουμε είναι ένα φάντασμα του παρελθόντος.

Το νεφελωμα Calabash αποθανατιζεται εδω απο το διαστημικο τηλεσκοπιο Hubble, καθως υφισταται μετασχηματισμο απο εναν κοκκινο γιγαντα στην ως πλανητικο νεφελωμα. Οι αστρονομοι σπανια καταγραφουν ενα “αστερι που πεθαίνει” σε αυτη τη φαση.   Image Credit: hubble telescope

Κατά τη διάρκεια του μετασχηματισμού φουσκώνουν τα εξωτερικά στρώματα αερίου και σκόνης, σε αντίθετες κατευθύνσεις με τεράστιες ταχύτητες. Το αέριο με κίτρινο χρώμα κινείται σχεδόν με 600.000 μίλια την ώρα.

 

04 Φεβρουαρίου – Διασταύρωση του Φεγγαριού με τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Φυσικά αυτό που βλέπουμε, είναι μια εικόνα πολλαπλής έκθεσης.

Ο διαστημικος σταθμος (ISS) περνα μπροστα απο το Φεγγαρι. Αυτη η εικονα καταγραφηκε στη Ρουεν της Γαλλιας, τη γενετειρα του Thomas Pesquet (γαλλου αστροναυτη) που περασε εξι μηνες στο διαστημικο σταθμο εκεινη την περιοδο.   Image Credit: Thierry Legault

Ο αστροφωτογράφος Thierry Legault , αγνοούσε τη σύνδεση του Thomas Pesquet με τη Ρουέν της Γαλλίας.

 

01 Μαρτίου – Βόρειον Σέλας

Τo βόρειoν Σέλας (ή aurora borealis) λάμπει στον ουρανό πάνω από το Bifrost, της Δυτικής Ισλανδίας.

Καθως ο ηλιακος ανεμος (ρευμα φορτισμενων σωματιδιων που εκτοξευεται απο την ανωτερη ατμοσφαιρα ενος αστρου και αποτελειται κυριως απο ηλεκτρονια και πρωτονια) φθανει στη Γη, εκτρεπεται απο το μαγνητικο της πεδιο. Ωστοσο σημαντικο μερος τους εισχωρει στη γηινη μαγνητοσφαιρα, οπου διεγειρουν ατομα οξυγονου και αζωτου. Με την επανοδο στην αρχικη τους κατασταση, αυτα τα ατομα εκπεμπουν την περισσεια ενεργειας με τη μορφη φωτος. Το χρωμα του φωτος εξαρταται απο το ειδος του ατομου που διεγειρεται και απο την ενεργειακη διαφορα των στοιβαδων διεγερσης και ηρεμιας των ηλεκτρονιων του ατομου.

Πρώτος επιστημονικά παρατηρητής του φαινομένου φέρεται να είναι ο Αριστοτέλης, σύμφωνα με αναφορές του φαινομένου στα Μετεωρολογικά.

 

12 Απριλίου – Η Γη μας από απόσταση 870 εκατ. μιλίων

Ο γαλάζιος πλανήτης μας, από το διαστημόπλοιο Cassini της NASA.

Η Γη μοιαζει με μια μικρη κουκιδα φωτος αναμεσα στους παγωμενους δακτυλιους του Κρονου σε αυτη την αποψη που συλλαμβανεται απο το διαστημοπλοιο Cassini της NASA.   Image Credit: nasa.gov

Η αποστολή Κασσίνι-Χόιχενς (Cassini-Huygens) ήταν μια κοινή αποστολή ρομποτικού διαστημικού οχήματος από τη NASA, την ESA και την ιταλική ASI, για την μελέτη του Κρόνου και των φυσικών δορυφόρων του. Ξεκίνησε στις 15 Οκτωβρίου 1997 και μετά από ένα μακρύ διαπλανητικό ταξίδι, τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο την 1η Ιουλίου 2004. Η πολυετής αποστολή ολοκληρώθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2017, χαρίζοντάς μας εκπληκτικά στοιχεία για τους δακτύλιους του Κρόνου.

 

19 Μαΐου – Τα Μαργαριτάρια του Δία

Μία άποψη του Δία από τη διαστημοσυσκευή Juno της NASA. Τέσσερις από τις λευκές οβάλ θύελλες γνωστές ως “String of Pearls“, είναι ορατές κοντά στην κορυφή της εικόνας.

Το διαστημόπλοιο Juno της NASA κατελαβε αυτη την αποψη της νοτιας πολικης περιοχης του Δια στις 19 Μαιου απο περιπου 29.100 μιλια πανω απο τις κορυφες των συννεφων.Η φωτογραφια τρανηχθηκε απο το JunoCam.   Image Credit: nasa.gov

Το JunoCam είναι μια έγχρωμη κάμερα ορατού φωτός που σχεδιάστηκε για να αποτυπώνει αξιόλογες εικόνες από τους πόλους του Δία πάνω από τα σύννεφα. Το όργανο αυτό συμπεριλήφθηκε στο διαστημικό σκάφος ειδικά για σκοπούς δημόσιας δέσμευσης. Παρόλο που οι εικόνες του θα είναι χρήσιμες στην επιστημονική ομάδα, δεν θεωρείται ένα από τα επιστημονικά όργανα της αποστολής.

 

20 Μαΐου – Δωμάτιο με Θέα

Σίγουρα υπάρχουν πολλά δωμάτια με εξαιρετική θέα, είτε τον έναστρο ουρανό, είτε μεγάλες εκτάσεις Γης. και όσο ψηλότερα βρίσκονται, τόσο η θέα γίνεται απολαυστικότερη…

Ο γαλλος αστροναυτης Thomas Pesquet κοιταζει εξω απο τον τρουλο του Διεθνους Διαστημικου Σταθμου. Ατενιζει τον πλανητη απο ψηλα και αναμενει την ημερα επιστροφης του πισω. Image Credit: nasa.gov

Ο Pesquet ολοκλήρωσε έξι μήνες αποστολής στο σταθμό. Προηγουμένως εργάστηκε ως μηχανικός αεροδιαστημικής και είναι επίσης πιλότος της Air France.

 

21 Αυγούστου – Μια σπάνια Έκλειψη

Είχαν περάσει 99 χρόνια από τη στιγμή που το μονοπάτι μιας ολικής ηλιακής έκλειψης διέσχισε την Αμερική από τον Ειρηνικό έως τον Ατλαντικό Ωκεανό.

Οι παρατηρητες εκλειψης της ηλιακης ακτινοβολιας εκστασιαστηκαν καθως τα συννεφα διαλυθηκαν ακριβως λιγα λεπτα πριν απο την ολοτητα. Το γεγονος ελαβε χωρα κατα τη διαρκεια της ολικης ηλιακης εκλειψης στις 21 Αυγουστου στο Isle of Palms της Νοτιας Καρολινας.   Image Credit: Pete Marovich

Έκλειψη Ηλίου, ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο η Σελήνη παρεμβάλλεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, με αποτέλεσμα ορισμένες περιοχές της Γης να δέχονται λιγότερο φως από ό,τι συνήθως. Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα λάβει χώρα στις 14 Δεκεμβρίου του 2020 και θα είναι ορατή στη Ν. Αμερική, στη Ν. Αφρική και ίσως και στην Ανταρκτική.

 

03 Σεπτεμρίου – Touchdown

Και ενώ η ζωή στη Γη για τους περισσότερους συνεχίζεται με την καθημερινή τους ρουτίνα, αστροναύτες πηγαινοέρχονται στον ISS.

Η ομαδα προσγειωσης προσεγγιζει τη καψουλα του Soyuz με το πληρωμα του διαστημικου σταθμου του κοσμοναυτη Fyodor Yurchikhin και των αστροναυτων της NASA Peggy Annette Whitson και Jack Fischer, αφου προσγειωθηκε στο Καζακσταν στις 3 Σεπτεμβριου. Image Credit: Σεργκέι Ιλνίτσκι

Ο ISS κατοικείται συνεχώς από τότε που το πρώτο πλήρωμα μπήκε στον σταθμό στις 2 Νοεμβρίου 2000, παρέχοντας έτσι συνεχή ανθρώπινη παρουσία στο διάστημα. Ο συνολικός χρόνος της παρουσίας μας εκεί ανέρχεται σε 6262 ημέρες ακριβώς (έως τη στιγμή που αναρτήθηκε το συγκεκριμένο άρθρο).

 

03 Σεπτεμρίου – Σπάζοντας το Ρεκόρ

Την Peggy Whitson βοήθησαν να βγει από την κάψουλα Soyuz μετά την προσγείωσή της στο Καζακστάν στις 3 Σεπτεμβρίου.

Η Whitson, η πρωτη γυναικα που διοικει το διαστημικο σταθμο, εσπασε το ρεκορ για τον περισσοτερο χρονο που συσσωρευτηκε σε τροχια απο εναν Αμερικανο κατα τη διαρκεια της αποστολης του. Καταγραφηκε 665 ημερες σε τροχια σε τρεις πτησεις. Image Credit: Bill Ingalls / NASA

Στα 57 της, ήταν επίσης η μεγαλύτερη γυναίκα στο διάστημα.

 

03 Σεπτεμρίου – Η θέα του τυφώνα Ίρμα από ψηλά

Οι τυφώνες Harvey, Irma και Maria πέρασαν από το νοτιοανατολικό Τέξας, τη Φλόριντα και την Καραϊβική κατά τη διάρκεια της σεζόν του 2017, αφήνοντας πίσω τους ιστορικές καταστροφές.

Ο τυφωνας Irma, με ρεκορ κατηγοριας 5, χτυπαει στην Καραϊβικη σε αυτη τη δορυφορικη εικονα απο τις 5 Σεπτεμβριου. Image Credit: NOAA

Ο τυφώνας Ίρμα είναι ο ισχυρότερος τυφώνας που καταγράφηκε ποτέ έξω από την Καραϊβική και τον Κόλπο του Μεξικού. Μαζί με τον τυφώνα του 1935 είναι οι ισχυρότεροι που έχουν χτυπήσει τις ηπειρωτικές ΗΠΑ από την πλευρά του Ατλαντικού. Επίσης μαζί με τον τυφώνα Βίλμα το 2005 είναι οι πιο ισχυροί σε ό,τι αφορά την μέγιστη ταχύτητα των ανέμων και μαζί με τον τυφώνα Ντιν είναι οι πιο έντονοι σε ό,τι αφορά την ατμοσφαιρική πίεση.

 

10 Οκτωβρίου – Επισκευές σε τροχιά

Οι επισκευές έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμο αποτελούν ρουτίνα για το πλήρωμα.

Ο αστροναυτης της NASA Mark Vande Hei επιπλεει κατα τη διαρκεια ενος διαστημικου περιπατου στις 10 Οκτωβριου, για να πραγματοποιησει επισκευες στο ρομποτικο βραχιονα του Διαστημικου Σταθμου.   Image Credit: nasa.gov

Υπάρχουν προγραμματισμένες συντηρήσεις στον εξοπλισμό, όπως ο έλεγχος των συστημάτων υποστήριξης και των φίλτρων καθαρισμού που είναι από τις βασικότερες, αλλά και απρόσμενες βλάβες με τις οποίες χρειάζεται να καταπιαστεί το πλήρωμα εντός της ημέρας.

 

06 Νοεμβρίου – Δύση Σελήνης

Η διάθλαση του φωτός, εξαιτίας της πορείας του μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, προκαλεί τη συγκλονιστική εμφάνιση του φεγγαριού στην ακόλουθη φωτογραφία.

Ο Ρωσος κοσμοναυτης Sergey Ryazanksiy, εκανε tweet αυτη τη φωτογραφια απο τον διαστημικο σταθμο στις 6 Νοεμβριου. Image Credit: Sergey Ryazanksiy

Ο κοσμοναύτης Sergey Ryazanksiy, έμεινε στον ISS έως τις 14 December 2017. Αυτή ήταν η δεύτερη αποστολή του ως πλήρωμα του Διαστημικού Σταθμού.

 

03 Δεκεμβρίου – Υπερμήνη (Supermoon)

Όταν έχουμε πανσέληνο και το φεγγάρι βρίσκεται κοντά στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς του με τη Γη, την ονομάζουμε Υπερπανσέληνο ή Υπερμήνη.

Ενα αεροπλανο διασχιζει μπροστα απο μια υπερπανσεληνο, στο Avondale Estates, Georgia, στις 3 Δεκεμβριου. Image Credit: Erik S. Lesser / EPA

Η φετινή Υπερπανσέληνος μάγεψε κόσμο σε πολλές γωνιές της Γης, καθώς η απόσταση των 358.400 χιλιομέτρων την έκανε να φαίνεται κατά 7% μεγαλύτερη και κατά 16% φωτεινότερη.

 

12 Δεκεμβρίου – Αστρικό Νηπιαγωγείο

Πολλά αστρονομικά φαινόμενα μπορούν να παρατηρηθούν σε αυτή τη γιγαντιαία εικόνα, συμπεριλαμβανομένων των σύννεφων κοσμικής σκόνης και αερίου που αντανακλούν, απορροφούν και εκπέμπουν εκ νέου το φως των ζεστών νεαρών αστεριών μέσα στο νεφέλωμα.

Ενα τηλεσκοπιο του ευρωπαϊκου νοτιου παρατηρητηριου κατελαβε αυτη τη λαμπερη οψη του αστρικου “βρεφονηπιακου σταθμου” Sharpless 29 στις 12 Δεκεμβρίου. Image Credit: Μ. KORNMESSER

Ο κατάλογος Sharpless είναι ένας κατάλογος των 313 περιοχών HII (νεφελώματα εκπομπής). Eκτός από τις περιοχές HII,περιλαμβάνει επίσης μερικά πλανητικά νεφελώματα και υπολείμματα υπερκαινοφανών.

Πηγές:

  • Article’s Image
  • nbcnews.com  άρθρο  “Year in Space Pictures: Strange moons, fiery launches and rough landings”
  • nasa.gov
  • wikipedia.org

Χειμερινό/Νότιο Ηλιοστάσιο – Η Μεγαλύτερη Νύχτα

in Astronomy by

Μπορεί να νιώθετε πως οι μέρες είναι αρκετά μικρές. Όμως ακόμα δεν έχουμε φτάσει στο χειμερινό ηλιοστάσιο, κατά το οποίο εδώ στην Ελλάδα θα έχουμε τη μικρότερη μέρα του έτους. Το χειμερινό ηλιοστάσιο σηματοδοτεί τη στιγμή που ο Ήλιος λάμπει στο πιο νότιο σημείο του, ακριβώς πάνω από τον Τροπικό του Αιγόκερω.

Ηλιοστάσιο ονομάζεται η χρονική στιγμή κατά την οποία ο άξονας της Γης εμφανίζεται στραμμένος όσο περισσότερο γίνεται προς τον Ήλιο (Θερινό Ηλιοστάσιο – μεγαλύτερη μέρα) ή όσο πιο μακριά από αυτόν (Χειμερινό Ηλιοστάσιο – μεγαλύτερη νύχτα). Εκείνες τις ημέρες και συγκεκριμένα το μεσημέρι, βλέπουμε τον Ήλιο να βρίσκεται στο ψηλότερο ή στο χαμηλότερο σημείο του ουρανού, όπως εμφανίζεται σε εμάς πάνω στην επιφάνεια της Γης. Αυτό ισχύει  για όλες τις περιοχές της γης εκτός από τους Τροπικούς. Από αυτή τη μέρα και έπειτα, οι μέρες βαθμιαία μεγαλώνουν, ενώ οι νύχτες μικραίνουν έως την άφιξη του Θερινού Ηλιοστασίου (21-22 Ιουνίου).

Πιο συγκεκριμένα, κάθε χρόνο στο Βόρειο Ημισφαίριο της Γης στις 21 ή 22 Δεκεμβρίου (φέτος θα είναι την Πέμπτη στις 21 Δεκεμβρίου 2017 και ώρα 6:28 μ.μ.) έχουμε το λεγόμενο Χειμερινό Ηλιοστάσιο (επίσημη έναρξη του χειμώνα στο Βόρειο Ημισφαίριο), ενώ παράλληλα η ίδια μέρα σηματοδοτεί για το Νότιο Ημισφαίριο το Θερινό Ηλιοστάσιο (επίσημη έναρξη του καλοκαιριού στο Νότιο Ημισφαίριο).

 

Άλλες ονομασίες

Οι πιο κοινά διαδεδομένες ονομασίες είναι χειμερινό ή θερινο ηλιοστάσιο. Ωστόσο, αυτά τα ονόματα δεν ορίζουν μονοσήμαντα τα ηλιοστάσια, αφού, όπως και οι εποχές του έτους, το θερινό ηλιοστάσιο για το Βόρειο ημισφαίριο αποτελεί το χειμερινό ηλιοστάσιο για το Νότιο και αντιστρόφως. Τα δύο αυτά ηλιοστάσια κάθε χρονιάς, φέρουν διάφορα ονόματα ανάλογα με το ποιο χαρακτηριστικό τους θέλουμε να τονίσουμε. Έτσι λοιπόν έχουμε:

  • Οι όροι βόρειο ηλιοστάσιο και νότιο ηλιοστάσιο υποδεικνύουν τη θέση του Ηλίου πάνω στην ουράνια σφαίρα όπως αυτός φαίνεται από τη Γη. Το βόρειο ηλιοστάσιο συμβαίνει τον Ιούνιο σε όλη τη Γη (συγκεκριμένα για το βόρειο ημισφαίριο αυτό είναι το θερινό ηλιοστάσιο), οπότε ο Ήλιος βρίσκεται πάνω από τον Τροπικό του Καρκίνου, ενώ το νότιο ηλιοστάσιο συμβαίνει τον Δεκέμβριο (για το βόρειο ημισφαίριο αυτό είναι το χειμερινό ηλιοστάσιο), όταν ο Ήλιος βρίσκεται πάνω από τον Τροπικό του Αιγόκερω.
  • Οι όροι ηλιοστάσιο του Ιουνίου και ηλιοστάσιο του Δεκεμβρίου είναι εναλλακτικοί των όρων «θερινό»/«χειμερινό», αλλά χωρίς την αμφιβολία για το ποιο ημισφαίριο υπονοούν.
Φωτισμος της Γηε απο τον Ηλιο κατα το Νοτιο Ηλιοστασιο. Image Credit: wikipedia.org

Συνδεδεμένες εορτές

Πολλοί ανθρώπινοι πολιτισμοί εόρταζαν και εορτάζουν τόσο το χειμερινό όσο και το θερινό ηλιοστάσιο, όπως και τις ισημερίες. Το χειμερινό ηλιοστάσιο, για παράδειγμα, γιορτάζεται από παγανιστές εδώ και χιλιάδες χρόνια και πολλές από τις παραδόσεις που συνδέονται τώρα με τα Χριστούγεννα είχαν τις ρίζες τους στους εορτασμούς χειμερινών ηλιοστασίων, συμπεριλαμβανομένου του χριστουγεννιάτικου δέντρου.

Από τις 17 ως τις 23 Δεκεμβρίου, οι αρχαίοι Ρωμαίοι εόρταζαν τα Σατουρνάλια και στις 25 Δεκεμβρίου τα Μπρουμάλια (η λέξη υποδηλώνει τη μικρότερη ημέρα του χρόνου, δηλ.το χειμερινό ηλιοστάσιο). Σε αυτά τιμούσαν την «ημέρα της γεννήσεως του αήττητου Ήλιου» (dies natalis invicti Solis), αφού ο Ήλιος από εκείνες τις ημέρες έπαυε να χαμηλώνει την τροχιά του και άρχιζε να επανέρχεται ψηλά στον ουρανό ως θριαμβευτής για να ξαναφέρει τη ζέστη και τη ζωή στην παγωμένη φύση.

Ο Χριστιανισμός υιοθέτησε την ημερομηνία αλλάζοντας το τιμώμενο πρόσωπο στον «Ήλιο της Δικαιοσύνης» (σύμφωνα με το τροπάριο των Χριστουγέννων), δηλαδή τον Ιησού Χριστό.

Στις βορειότερες χώρες, όπου οι μεταβολές της πορείας του ήλιου είναι ευκολότερα αντιληπτές από ό,τι στην Ελλάδα, οι σχετικές τελετές επικρατούσαν από τη χαραυγή ήδη του πολιτισμού. Το αρχαιότερο ίσως σχετικό μνημείο είναι το Στόουνχεντζ. Σήμερα η κεντρική ιδέα επιβιώνει σε εορτασμούς όπως η Ημέρα του Ιβάν Κουπάλα και η Λίθα.

Σε άλλους λαούς παρατηρούμε ότι π.χ. οι εορτές Γιάλντα, Καρατσούν, Χανουκκά, Κουάντζα κλπ. εορτάζονταν επίσης πολύ κοντά στο χειμερινό ηλιοστάσιο.

Στην επέκταση της διάρκειας 8 Διαστημικών προγραμμάτων προχωρεί η ESA

in Astronomy by

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ενέκρινε ενδεικτικές επεκτάσεις (έως το 2019 ή 2020, ανάλογα με την αποστολή) για την επιχειρησιακή ζωή οκτώ διαστημικών αποστολών, συμπεριλαμβανομένων των αποστολών Gaia και Mars Express. Πιο συγκεκριμένα στις 21-22 Νοεμβρίου, κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους στην έδρα της ESA στο Παρίσι, η SPC ενέκρινε ενδεικτικές επεκτάσεις για τη συνέχιση της λειτουργίας πέντε αποστολών υπό την αιγίδα της ESA: Gaia, INTEGRAL, Mars Express, SOHO και XMM-Newton. Για να πάρουν το πράσινο φως, θα ακολουθήσουν μια συνολική επανεξέταση της τρέχουσας κατάστασης και λειτουργίας κάθε αποστολής, καθώς και των προοπτικών της κατά την περίοδο παράτασης, μέσω των αναμενόμενων επιστημονικών προόδων. Η απόφαση θα υποβληθεί προς επιβεβαίωση μέχρι το τέλος του 2018.

Ο χαρτης του Γαλαξια μας απο τη Gaia. Image Credit: esa.int

Ο χρόνος ζωής της αποστολής Gaia παρατάθηκε για δεκαοκτώ μήνες, από τις 25 Ιουλίου 2019 στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Αυτή είναι η πρώτη φορά που η Gaia, η οποία ξεκίνησε το 2013 και αρχικά χρηματοδοτήθηκε για πενταετή αποστολή, υπόκειται σε διαδικασία επέκτασης. Η συγκεκριμένη αποστολή μας έχει ήδη χαρίσει ένα τριδιάστατο χάρτη του Γαλαξία μας, καθώς παρατηρεί τις κινήσεις 2.057.050 άστρων. Επίπροσθέτως, ο συνδυασμός των παρατηρήσεων της μας δίνει το πλεονέχτημα να ξέρουμε πως θα είναι ο ουρανός μας έως και μετά από 5 εκατ. χρόνια.

Απεικονιση του δορυφορου της αποστολης MARS EXPRESS. Image Credit: sciencemars.com

Η αποστολή Mars Express αντιπροσωπεύει την πρώτη επίσκεψη της ESA, σε έναν άλλο πλανήτη του Ηλιακού μας Συστήματος. Το διαστημικό σκάφος δανείστηκε τεχνολογία από την αποστολή Rosetta (της ESA), που σήμερα συνοδεύει τον κομήτη 67P / Churyumov-Gerasimenko κατά μήκος της τροχιάς του. Από την έναρξη λειτουργίας της (2004) έως σήμερα, το ανθεκτικό όχημα που βρίσκεται σε τροχιά έχει δώσει στους επιστήμονες μια εντελώς νέα άποψη του ενδιαφέροντα γείτονα της Γης. Η συγκεκριμένη αποστολή αποσκοπεί να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τη γεωλογία, την ατμόσφαιρα, το περιβάλλον επιφάνειας, την ιστορία του νερού και τις δυνατότητες για τη ανάπτυξη ζωής στον Άρη. Η Mars Express έλαβε επέκταση δύο ετών, μέχρι το τέλος του 2020.

Η τροχια της διαστυμοσυσκευης SOHO, ειναι συγχρονισμενη με αυτη της Γης. Image Credit: esa.int

Η διαστημοσυσκευή SOHO (Solar Heliospheric Observatory) είναι ένα διαστημικό παρατηρητήριο που βλέπει και διερευνά τον ήλιο από τον βαθύ πυρήνα του, μέσω της εξωτερικής του ατμόσφαιρας (κορώνας) και της περιοχής του ηλιακού ανέμου. Εκτοξεύθηκε στις 02 Δεκεμβρίου του 1995 και το κόστος του άγγιξε το 1 δισεκ. ευρώ. Έλαβε επίσης επέκταση δύο ετών, μέχρι το τέλος του 2020.

Η αποστολη ειναι γνωστη ως X-ray Multi-Mirror Mission. Image Credit: fineartamerica.com

Το παρατηρητήριο XMM-Newton της ESA είναι μοναδικό στο χώρο των ακτίνων Χ. Είναι ο μεγαλύτερος επιστημονικός δορυφόρος που κατασκευάστηκε ποτέ στην Ευρώπη. Οι καθρέφτες των τηλεσκοπίων είναι μεταξύ των πιο ισχυρών που έχουν αναπτυχθεί ποτέ στον κόσμο και με τις ευαίσθητες κάμερές του μπορεί να δει πολύ περισσότερα από οποιονδήποτε προηγούμενο δορυφόρο ακτίνων Χ. Το XMM-Newton της ESA εντόπισε έναν pulsar, του οποίου ο παλμός είναι ο πιο μακρινός του είδους του που εντοπίστηκε ποτέ. Εκτοξεύθηκε στις 10 Δεκεμβρίου του 1999 και η αποστολή πήρε επίσης επέκταση μέχρι το τέλος του 2020.

Η SPC διεύρυνε επίσης τις δραστηριότητες του παρατηρητηρίου υψηλής ενέργειας INTEGRAL κατά ένα έτος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019. Η πρόταση για την περαιτέρω επέκταση του προγράμματος INTEGRAL μέχρι το τέλος του 2020, καθώς και μια πρόταση για διετή επέκταση της αποστολής Cluster, που μελετάει τη Γήινη μαγνητόσφαιρα, θα παρουσιαστούν στην επόμενη συνεδρίαση της SPC, το Φεβρουάριο του 2018.

Ο δορυφορος INTEGRAL. Image Credit: space.skyrocket.de

To INTErnational Gamma-Ray Astrophysics Laboratory (INTEGRAL) της ESA, είναι το πιο ευαίσθητο παρατηρητήριο ακτίνων γάμμα και στόχος του είναι να ανιχνεύει τις πιο ενεργειακές ακτινοβολίες που έρχονται από το διάστημα. Εκτοξεύθηκε στις 17 Οκτωβρίου του 2002 και βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Ο δορυφόρος INTEGRAL διαδραμάτισε πρόσφατα έναν κρίσιμο ρόλο στην ανακάλυψη ακτίνων γάμμα που συνδέονται με τα Βαρυτικά κύματα, τα οποία απελευθερώθηκαν από τη σύγκρουση δύο αστέρων νετρονίων (17 Αυγούστου 2017).

Η τροχια των δορυφορων της αποστολης CLUSTER απεικονιζεται με κοκκινο χρωμα. Image Credit: sci.esa.int

Η αποστολή Cluster εξετάζει επί του παρόντος το μαγνητικό περιβάλλον της Γης και την αλληλεπίδραση της με τον ηλιακό άνεμο. Αποτελείται απο 4 δορυφόρους σε διάταξη πυραμίδας. Η αποστολή αυτή εξελίσσει σε μεγάλο βαθμό τις γνώσεις μας για τη φυσική του πλάσματος, τον διαστημικό καιρό και τη σύνδεση Ηλίου-Γης. Το σημαντικότερο όμως είναι πως διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στη βελτίωση της μοντελοποίησης της μαγνητόσφαιρας και την κατανόηση των διαφόρων φυσικών διεργασιών της.

Επίσης, δόθηκε συνέχεια στη συνεισφορά της ESA στις δραστηριότητες τριών διεθνών συνεργατικών αποστολών: του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble (HST) και του Spectrograph Imaging Region Spectrograph (IRIS) , οι οποίες κατευθύνονται από τη NASA, όπως και της Ιαπωνικής αποστολής Hinode.

Εικονογραφια της διαστημοσυσκευης Hinode. Image Credit: nasa.gov

Η αποστολή Hinode αποτελεί μια συνεργασία της Japan Aerospace Exploration Agency με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και το Ηνωμένο Βασίλειο.  Στόχος του είναι να μελετήσει τις επιπτώσεις του Ήλιου πάνω στη Γη. Εκτοξεύθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2006 και έχει ήδη στο ενεργητικό του 11 χρόνια και 2μιση περίπου μήνες παρατηρήσεων. Ο δορυφόρος μαζεύει δεδομένα μέσω των 3 βασικών του οργάνων, το SOT (Solar Optical Telescope), το XRT (X-ray Telescope) και το EIS (Extreme-Ultraviolet Imaging Spectrometer).

Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble ειναι ενας μεγαλος τεχνητος δορυφορος που περιφερεται σε υψος 559 χλμ. πανω απο τη Γη με ταχυτητα 25.000 χλμ. την ωρα. Image Credit: nasa.gov

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble είναι ένα κοινό έργο των ESA και NASA. Ξεκίνησε το 1990 με την αποστολή του (μέσω του διαστημικού λεωφορείου STS-31) σε χαμηλή γήινη τροχιά (600 km πάνω από το έδαφος). Κατά τη διάρκεια της ζωής του, το Hubble έχει γίνει ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά έργα που έγιναν ποτέ. Αν και δεν ήταν το πρώτο διαστημικό τηλεσκόπιο, ήταν ένα από τα πιο ευέλικτα και έδωσε σημαντικά αποτελέσματα με εικόνες που ήταν ανέφικτο να ληφθούν από τα επίγεια τηλεσκόπια. Έχει μάζα 11,25 τόνους, μήκος 13,2 μ. και διάμετρο 4,2 μέτρα. Το Χαμπλ συνεχίζει να λειτουργεί σήμερα (2017) και αναμένεται να συνεχίσει μέχρι το 2020.

Ο δορυφορος IRIS προερχεται απο πολλα προηγουμενα διαστημικα οχηματα της NASA / LMSAL. Με την επαναχρησιμοποιηση προηγουμενων σχεδιων. Image Credit: LMSAL

Η αποστολή Spectrograph Imaging Spectrograph (IRIS) της NASA ξεκίνησε το 2013 για να παρακολουθήσει την πορεία της ενέργειας και της θερμότητας μέσα από μια περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας που ονομάζεται περιοχή διασύνδεσης. Την αποστολή διαχειρίζεται το εργαστήριο Solar & Astrophysics της Lockheed Martin, Palo Alto, στην Καλιφόρνια.

Κάθε δύο χρόνια, όλες οι αποστολές που λήγουν εντός των τεσσάρων επομένων ετών, υπόκεινται σε επανεξέταση από τη συμβουλευτική δομή της Διεύθυνσης Επιστημών. Οι επεκτάσεις χορηγούνται σε αποστολές που πληρούν τα καθορισμένα κριτήρια τόσο για την επιχειρησιακή τους κατάσταση, όσο και για την συμεισφορά τους στην επιστήμη. Αυτές οι επεκτάσεις ισχύουν για τα επόμενα τέσσερα έτη, με την επιφύλαξη ενδιάμεσης επανεξέτασης και επιβεβαίωσης μετά από δύο χρόνια. Οι επεκτάσεις για τις πράξεις κατά την περίοδο 2017-2018 εγκρίθηκαν από την SPC  τον Νοέμβριο του 2016 αλλά η ενδεικτική επέκταση για το 2019-2020 αναβλήθηκε μέχρι τη συνεδρίαση του Νοεμβρίου του 2017 για να μπορέσει η SPC να αξιολογήσει τα αποτελέσματα της συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών του ΕΟΔ (Ευρωπαικός Οργανισμός Διαστήματος) τον Δεκέμβριο του 2016.

 

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image   “thesuntoday.org”
  • sci.esa.int  άρθρο  “GREEN LIGHT FOR CONTINUED OPERATIONS OF ESA SCIENCE MISSIONS”
  • sci.esa.int  άρθρο  “missions”
  • nasa.gov  άρθρο  “missions”
  • space.com  άρθρο  “european-space-agency-extends-eight-missions”
  • wikipedia.org

 

170.000.000 Space Debris και η αποστολή Remove Debris

in Astronomy by

Η ανθρώπινη δραστηριότητα αφήνει πάντα στο πέρασμά της εμφανή σημάδια. Ακόμα και η επίσκεψη μας στο Φεγγάρι, άφησε πίσω από υπολείμματα εργαλείων μέχρι και συσκευές (όπως η ανακλαστική επιφάνεια που έχει τοποθετηθεί εκεί προς μέτρηση της απόστασης Γης-Σελήνης). Επιπροσθέτως, ολόκληροι εξοπλισμοί έχουν μείνει εκεί (όπως αυτός που άφησε πίσω του η αποστολή Apollo 17) για να μαρτυρούν το πέρασμά μας. Και αν αυτά τα ανθρώπινα σημάδια φαντάζουν πολλά, δεν συγκρίνονται με τα “σκουπίδια” που έχουμε αφήσει γύρω από τον πλανήτη μας και βρίσκονται σε τροχιά. Όλοι θα έχουμε ακούσει τον όρο Space Debris.

Με τον όρο αυτό, ή με παρόμοιους όπως space junk, space waste, space trash, space litter και space garbage, αναφερόμαστε στη μάζα των ανθρωπογενών αντικειμένων που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Τέτοια αντικείμενα μπορεί να είναι παλιοί δορυφόροί, εργαλεία απο τον ISS ή κομμάτια από αποσπούμενα μέρη πυραύλων, αλλά και θραύσματα από την αποσύνθεσή τους, τη διάβρωση τους (όπως κομμάτια από χρώμα) και τις συγκρούσεις με άλλα θραύσματα. Ένα αξιομνημόνευτο παράδειγμα αποτελεί ο Envisat, που μετά από περίπου 10 χρόνια πολύτιμων ερευνών σταμάτησε να λειτουργεί  (το 2012). Ο Envisat έχει μέγεθος όμοιο με ένα διώροφο λεωφορείο. Πιο συγκεκριμένα το μήκος είναι περίπου εννέα μέτρα και το πλάτος του πέντε, ενώ ζυγίζει γύρω στα 8.000 κιλά. Οι ειδικοί φοβούνται ότι για τα επόμενα 150 χρόνια ο εκτός λειτουργίας ογκώδης δορυφόρος θα αποτελεί ένα επικίνδυνο διαστημικό «σκουπίδι» για τη Γη.

Από τον Ιούλιο του 2013, έχουμε παρατηρήσει περισσότερα από 170 εκατομμύρια συντρίμμια μικρότερα από 1 cm (0,4 ίντσες), τα οποία μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς κινδύνους σε διαστημικά σκάφη και δορυφόρους. Κάτω από 2.000 χιλιόμετρα (1.200 μίλια) Γήινου Υψόμετρου, τα συντρίμμια είναι πυκνότερα από τα μετέωρα. Για λόγους σύγκρισης, αναφέρουμε πως ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) περιστρέφεται στην περιοχή των 300-400 χιλιομέτρων (190-250 μίλια).

 

 

Χαρακτηριστικά συντριμμιών και ποσότητες:

 

  • Συντρίμια με διάμετρο μεγαλύτερη ή ίση των 10 εκατοστών:
Space Debris of d ≥10cm (May 2009, ESA MASTER Model) Image Credit : ESA
Συνολικός Αριθμός ≈ 29,000
Συνολική Μάζα ≈ 6,500 τόνοι
Ενώ τα “μεγάλα” συντρίμια αποτελούν μόνο το 0,017% των συνολικών συντριμμιών, ωστόσο αποτελούν το 40% της μάζας των αντικειμένων σε χαμηλές τροχιές (Low Earth Objects – LEO).

 

  • Συντρίμια με διάμετρο μεγαλύτερη ή ίση του 1 εκατοστού:
Space Debris of d ≥1cm (May 2009, ESA MASTER Model) Image Credit : ESA

Συνολικός Αριθμός ≈ 740,000
Συνολική Μάζα ≈ 6,550 τόνοι

  • Συντρίμια με διάμετρο μικρότερη του 1 εκατοστού:

Συνολικός Αριθμός ≈ 170,000,000
Συνολική Μάζα ≥ 7500 τόνοι

Συνεχίζουμε κάθε μέρα να προσθέτουμε περισσότερα σκουπίδια στην τροχιά της Γης και προφανώς ένα σημαντικό ποσοστό των διαστημικών αποστολών δεν ακολουθούν τις κατευθυντήριες γραμμές που αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση της δημιουργίας νέων συντριμμιών.

 

Οι περισσότεροι θα αναρωτιούνται πόσο επικίνδυνα μπορεί να είναι αυτά τα τόσο μικρά κομματάκια ύλης.

Από τις 4 Οκτωβρίου του 1957, λίγα χρόνια αφότου άρχισε η Διαστημική Εποχή, έχουν εκτοξευθεί περισσότεροι από 5,250 δορυφόροι. Αλλά μόνο περίπου 1200 είναι δορυφόροι εργασίας, οι υπόλοιποι αποτελούν συντρίμμια και δεν εξυπηρετούν πλέον κανένα χρήσιμο σκοπό. Πολλά εγκαταλελειμμένα σκάφη έχουν εκραγεί ή έχουν σπάσει, δημιουργώντας όπως αναφέραμε περίπου 750.000 τεμάχια μεγαλύτερα από 1 cm και περίπου 166 εκατομμύρια κομμάτια του 1 mm. Σε τροχιά, αυτά τα αντικείμενα έχουν τεράστιες σχετικές ταχύτητες, γρηγορότερα από μια σφαίρα, και μπορούν να καταστρέψουν τη λειτουργία κάποιου δορυφόρου, σχετικού με ζωτικής σημασίας λειτουργίες, όπως είναι οι τηλεπικοινωνίες, η πρόβλεψη καιρού, η πλοήγηση, η παρακολούθηση του κλίματος κ.α.

Οι μισοί ενεργοί δορυφόροι βρίσκονται στην χαμηλές Γήινες τροχιές (Low Earth Orbits), μόλις μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια. Μερικά από τα πιο αξιοσημείωτα από αυτά είναι ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble και πολλοί δορυφόροι γεωσκόπησης. Ένας στους 20 ενεργούς δορυφόρους βρίσκεται σε μέση Γήινη τροχια (Medium-Earth Orbit), περίπου 20.000 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη και αποτελούν γενικά δορυφόρους που χρησιμοποιούνται για πλοήγηση. Τέλος  οι υπόλοιποι βρίσκονται σε γεωστατική τροχιά, σε υψόμετρο περίπου 36.000 χιλιομέτρων.

Τον περασμενο χρονο ενα μικρο κομματι απο συντριμμια εσπασε ενα παραθυρο στον Διεθνη Διαστημικο Σταθμο. Image Credit: bbc.com

Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές συγκρίσεις:

  • Θραύσμα μάζας 1 gram αν συγκρουστεί με ταχύτητα 2 km/s ισοδυναμεί με 1 gram TNT, ενώ αν συγκρουστεί με ταχύτητα 16 km/s ισοδυναμεί με 64 gram TNT.
  • Αντικείμενο 1 χιλιοστού (≈ 170,000,000) μπορεί εύκολα να καταστρέψει τα συστήματα των δορυφόρων.
  • Αντικείμενο 1 εκατοστού (≈ 740,000) μπορεί να απενεργοποιήσει κάποιο δορυφόρο.
  • Αντικείμενο 10 εκατοστών (≈ 29,000) μπορεί να καταστρέψει ολοκληρωτικά κάποιο δορυφόρο.

Όμως οι καταστροφικές συνέπειες μιας σύγκρουσης, δεν σταματούν εκεί. Η σύγκρουση θα επιφέρει ένα νέο ποσό συντριμμιών, τα οποία θα προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα. Αν τα συντρίμμια αυτά ξεπεράσουν μια κρίσιμη πυκνότητα, τότε θα λάβει χώρα το σύνδρομο Kessler. Ο λόγος για μια αλυσιδωτή αντίδραση συγκρούσεων που αυξάνουν εκουσίως την ποσότητα των συντριμμιών. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να επηρεάσει χρήσιμες ζώνες πολικής τροχιάς, να αυξήσει το κόστος προστασίας για αποστολές διαστημικών σκαφών και θα μπορούσε να επιπλέον καταστρέψει πολλούς εν ενεργεία δορυφόρους.

 


 

Πώς μπορεί να επιλυθεί όμως το πρόβλημα;

Όλα αυτά μας οδηγούν στο συμπέρασμα πως πρέπει επειγόντως να αναπτύξουμε τα μέσα για την ενεργό απομάκρυνση τέτοιων συντριμμιών. Οι διαστημικές υπηρεσίες πρέπει να προσπαθήσουν να διατηρήσουν όσο το δυνατόν καθαρότερο το τροχιακό περιβάλλον της Γης. Κύριος στόχος τίθεται το να ανασύρονται 10 ανενεργοί δορυφόροι από την τροχιά κάθε χρόνο.

Έτσι ετοιμάζεται να ξεκινήσει μια νέα πειραματική αποστολή που θα δοκιμάσει διάφορες καινοτόμες μεθόδους για να καθαρίσει τα συντρίμμια. Το διαστημόπλοιο RemoveDebris θα προσπαθήσει να παγιδεύσει ένα μικρό δορυφόρο με ένα δίχτυ, αλλά και να δοκιμάσει εάν ένα χαρτόνι είναι ένας αποτελεσματικός συλλέκτης σκουπιδιών.

Η συναρμολόγηση του διαστημικού σκάφους, το οποίο είναι περίπου στο μέγεθος ενός πλυντηρίου, πραγματοποιήθηκε στο Surrey Satellite Technology Ltd (SSTL) και έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Πολύ σύντομα θα είναι έτοιμο προς εκτόξευση, η οποία θα λάβει χώρα μέσα στον επόμενο χρόνο. Η αποστολή RemoveDebris διευθύνεται από το διαστημικό κέντρο του Surrey, που βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο του Surrey.

Το διαστημικο σκαφος εχει συναρμολογηθει στο Ηνωμενο Βασιλειο και συντομα θα συσκευαζεται για εκτοξευση. Image Credit: bbc.com

Το διαστημικό σκάφος αρχικά θα κατευθυνθεί προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και εκεί θα αποσυσκευαστεί από τους αστροναύτες. Ύστερα θα αφεθεί να εκτελέσει ελεύθερο τα πειράματα του σχετικά με τον καθαρισμό των συντριμμιών. Αρχικά θα αφήσει ελεύθερο ένα μικρό δορυφόρο, τον οποίο θα επανεγκλωβίσει με τη χρήση ενός διχτυού, δοκιμάζοντας τρόπους εγκλωβισμού συντριμμιών. Στη συνέχεια θα πειραματιστεί στην τεχνολογία de-orbiting (αποτροχιασμού). Καθώς η συσκευή θα κατέρχεται στη Γη, θα αναπτύξει ένα ιστίο 10 στρ., το οποίο θα αλλάξει την ταχύτητα της και θα εξασφαλίσει ότι θα καεί πλήρως στην ατμόσφαιρα, αποτρέποντας την να γίνει και αυτή ένα διαστημικό σκουπίδι.

Το διαστημικο σκαφος θα διαπιστωσει εαν ενα διχτυ μπορει να τραβηξει ενα μικρο δορυφορο. Image Credit: bbc.com

Οι συνεργαζόμενοι επιστήμονες ελπίζουν πως με την αποστολή αυτή, που το κόστος της ανέρχεται σε 15 εκατ. λίρες, θα αναπτυχθούν νέοι τρόποι καθαρισμού του χώρου γύρω από τη Γη. Μπορεί για τον περισσότερο κόσμο να μην αποτελεί άμεσο πρόβλημα, όμως παραμένει μια από τις χειρότερες περιβαλλοντικές καταστροφές που έχουμε δημιουργήσει.

 

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image “themarketforideas.com”
  • esa.int  άρθρο  “Operation Space Debris
  • telegraph.co.uk  άρθρο  “750,000 pieces of debris orbiting Earth threaten future of spaceflight, warn experts
  • universetoday.com  άρθρο  “How Many Satellites are in Space?
  • bbc.com  άρθρο  “RemoveDebris: Space junk mission prepares for launch
  • wikipedia.org

*Η επεξεργασία της φωτογραίας έγινε από τον συντάκτη του άρθρου.

Πεφταστέρια κατά Παραγγελία από το 2019 (Video)

in Astronomy by

Όπως είναι γνωστό, μια βροχή διαττόντων αστέρων δημιουργείται εντελώς φυσικά, από τα σωματίδια σκόνης και ύλης που αφήνουν πίσω τους οι κομήτες, καθώς περνούν κοντά από τον Ήλιο. Τα σωματίδια αυτά εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης, αφού εγκλωβίζονται στο βαρυτικό της πεδίο, και κυριολεκτικά αναφλέγονται στην ατμόσφαιρα. Τα περισσότερα είναι μικρότερα από έναν κόκκο άμμου, οπότε σχεδόν όλα τους αποσαθρώνονται και δεν χτυπούν ποτέ την επιφάνεια της Γης.

Η εποχή όμως που θα λάβει χώρα η πρώτη τεχνητή βροχή διαττόντων στην ιστορία της ανθρωπότητας έχει φτάσει. Πιο συγκεκριμένα, η ιαπωνική εταιρεία Ale έχει ήδη ανακοινώσει την πρόθεση της να δημιουργεί τεχνητά πεφταστέρια, ύστερα από παραγγελία, για να πλαισιώνει σημαντικές εκδηλώσεις. Και σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμά της, το πρώτο τεχνητό “ντουζ” μετεωριτών, θα πραγματοποιηθεί στην περιοχή Setouchi (εσωτερική θάλασσα Seto) της Χιροσίμα το 2019 και κάθε άλλο παρά οπτική ψευδαίσθηση θα είναι.

Η διαδικασία που θα ακολουθηθεί, έχει ως εξής: Θα χρησιμοποιήσουν έναν μίνι δορυφόρο τοποθετημένο σε μια σύγχρονη τροχιά ηλίου (μια τροχιά δηλαδή, που βρίσκεται σε γωνία και υψόμετρο που επιτρέπει στον δορυφόρο να πετάει πάνω από ένα συγκεκριμένο σημείο στη Γη ακριβώς την ίδια ώρα κάθε μέρα). Ο δορυφόρος αυτός θα μεταφέρει έως και 300 σφαιρίδια διαμέτρου ενός εκατοστού, που θα είναι κατασκευασμένα από ειδικά κράματα μετάλλων. Τα κράματα αυτά θα περιλαμβάνουν διαφορετικά στοιχεία για να προκαλέσουν το τεχνητό πεφταστέρι να αναφλέγεται σε διαφορετικά χρώματα.

Αυτοί οι μικροδορυφόροι, θα ελέγχονται εξ’ αποστάσεως από τη Γη για να απελευθερώσουν το ωφέλιμο φορτίο σε διαφορετικές γωνίες και ώρες. Τα εν λόγω σωματίδια θα αφεθούν σε εκτιμώμενο υψόμετρο 400 χιλιομέτρων και θα καούν μόλις έρθουν σε επαφή με την ατμόσφαιρα της Γης, ενώ θα μοιάζουν με αληθινά πεφταστέρια, μόνο που θα έχουν μεγαλύτερη φωτεινότητα και διαφορετικά χρώματα.

Τα σφαιρίδια θα αρχίσουν να καίγονται σε υψόμετρο 100 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης και θα συνεχίσουν φλεγόμενα μέχρι τα 60-70 χιλιόμετρα, που είναι πολύ πάνω από την κανονική ζώνη πτήσης των αεροπλάνων. Έτσι, κάθε πεφταστέρι θα είναι ορατό έως και 100 χιλιόμετρα προς όλες τις κατευθύνσεις και θα αποσυντεθεί εντελώς πριν φθάσουν στο έδαφος.

Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της ALE, Lena Okajima, ανακοίνωσε την πρόκληση “Shooting Star Challenge”, όπου θα δημιουργήσει τεχνητά πεφταστέρια. Το Setouchi επιλέχθηκε ως ο πρώτος χώρος για την τεχνητή αυτή βροχή, λόγω της δημοτικότητάς και του καθαρού ουρανού του, σύμφωνα με την Japan Today. Ο Okajima δήλωσε στο εν λόγω έντυπο, πως οι άνθρωποι βλέπουν κυρίως προς το έδαφος στις μέρες μας, κοιτάζοντας τα smartphone τους και μόνο. Το εγχείρημα αυτό έχει ως στόχο να κάνει τον κόσμο να κοιτάξει ξανά τον έναστρο ουρανό.

Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι η εταιρεία λαμβάνει υποστήριξη από το Πανεπιστήμιο Tohoku και το Metropolitan University του Τόκιο, καθώς και τη χρηματοδότηση από την FamilyMart και την JAL για την επίτευξη αυτού του μεγαλόπνοου εγχειρήματος. Το κόστος για κάθε πεφταστέρι υπολογίζεται στο αστρονομικό ποσό των $8,000 ή £5,000.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “newatlas.com”
  • ibtimes.co.uk  άρθρο  “Japanese startup to create world’s first artificial meteor shower over Hiroshima”
  • ibtimes.co.in  άρθρο  “World’s first man-made meteor shower scheduled for 2019; shooting stars to dazzle night sky over Hiroshima”
  • newatlas.com  άρθρο  “Artificial meteor shower planned for Japan in 2019”

 

Το Ραδιοτηλεσκόπιο του Arecibo και το Μήνυμα του 1974

in Astronomy by

Το μεγαλύτερο Ραδιοτηλεσκόπιο μονού δίσκου παγκοσμίως, είναι το Ραδιοτηλεσκόπιο του Αρεσίμπο και βρίσκεται εγκατεστημένο κοντά στην ομώνυμη πόλη του Πουέρτο Ρίκο. Τα ραδιοτηλεσκόπια είναι ειδικά όργανα δέκτες ραδιοκυμάτων που χρησιμοποιούνται στη Ραδιοαστρονομία. Διαφέρουν από τα συνηθισμένα (οπτικά) τηλεσκόπια, στο γεγονός ότι ανιχνεύουν ραδιοκύματα αντί για ορατό φως.

 

Ιστορία και Τεχνικά Χαρακτηριστικά

Το Ραδιοτηλεσκόπιο του Αρεσίμπο κατασκευαζόταν από τα μέσα του 1960 μέχρι τον Νοέμβριο του 1963, από τον Γουίλιαμ Ε. Γκόρντον του Πανεπιστημίου Κορνέλ, που σκόπευε να το χρησιμοποιήσει για να μελετήσει την ιονόσφαιρα της Γης. Η κατασκευή του έγινε μέσα σε μία φυσική κοιλότητα του εδάφους.

Έκτοτε έχει αναβαθμισθεί αρκετές φορές. Αρχικώς, η μέγιστη αναμενόμενη συχνότητα λειτουργίας ήταν περί τα 500 MHz και η επιφάνεια του αποτελείτο από ένα δίχτυ από γαλβανισμένο σύρμα της μισής ίντσας. Η σημερινή του μορφή έχει διάμετρο 305 μέτρα και αποτελείται από 38.778 πλάκες αλουμινίου, 1 επί 2 μέτρα περίπου η καθεμιά, που υποστηρίζονται από ένα δίχτυ χαλύβδινων καλωδίων. Αυτή η τεράστια επιφάνεια (εμβαδού 73 στρεμμάτων) έχει σχήμα σφαιρικό και όχι παραβολοειδές, όπως στα περισσότερα ραδιοτηλεσκόπια.

Εξαιτίας της εντυπωσιακής του εμφάνισης, αυτό το ραδιοτηλεσκόπιο έχει εμφανισθεί σε κινηματογραφικές ταινίες και τηλεοπτικές παραγωγές. Κέρδισε πρόσθετη αναγνώριση το 1999, όταν άρχισε να συλλέγει δεδομένα για το πρόγραμμα SETI@home.

 

Επιτυχίες του Τηλεσκοπίου

Πολλές σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις έγιναν χάρη στο Ραδιοτηλεσκοπίο του Αρεσίμπο.

  • Στις 7 Απριλίου 1964, λίγο μετά την έναρξη της λειτουργίας του, η ομάδα του Γκόρντον Πέτεντζιλ το χρησιμοποίησε για να ανακαλύψει ότι η περίοδος περιστροφής του πλανήτη Ερμή γύρω από τον άξονά του δεν ήταν 88 γήινες ημέρες, όπως πιστευόταν ως τότε, αλλά μόλις 59.
  • Το 1968, η ανακάλυψη της περιόδου του Pulsar Μ1 (33 msec) προσέφερε την πρώτη ισχυρή ένδειξη για την ύπαρξη αστέρων νετρονίων στο πραγματικό Σύμπαν.
  • Το 1974, οι Χαλς και Τέιλορ ανεκάλυψαν τον πρώτο διπλό Pulsar (PSR B1913+16), ένα επίτευγμα για το οποίο τιμήθηκαν αργότερα με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής.
  • Το 1982 ανακαλύφθηκε ο πρώτος πάλσαρ με περίοδο χιλιοστών του δευτερολέπτου (ένας millisecond pulsar γνωστός ως PSR B1937+21), από τους Ντόναλντ Μπάκερ, Σρίνιβας Κουλκάρνι, Καρλ Χέιλς, Μάικλ Ντέιβις και Μίλερ Γκος. Το σώμα αυτό περιστρέφεται 642 φορές το δευτερόλεπτο και μέχρι την ανακάλυψη του PSR J1748-2446ad το 2005, ήταν το ταχύτερα περιστρεφόμενο γνωστό ουράνιο σώμα.
  • Τον Αύγουστο του 1989 το Αστεροσκοπείο του Αρεσίμπο απεικόνισε απευθείας έναν αστεροειδή για πρώτη φορά στην Ιστορία: τον 4769 Κασταλία.
  • Το επόμενο έτος ο Πολωνός αστρονόμος Αλεκσάντερ Βόλσταν ανεκάλυψε τον πάλσαρ PSR B1257+12 και τους τρεις πλανήτες του, που υπήρξαν οι πρώτοι εξωηλιακοί πλανήτες που ανακαλύφθηκαν ποτέ.
  • Το 1994 ο Τζων Χάρμον χαρτογράφησε με τη βοήθεια του Ραδιοτηλεσκοπίου την κατανομή πάγου στους πόλους του Ερμή.
  • Τον Ιανουάριο του 2008 η ανίχνευση των οργανικών μορίων μεθανιμίνη και Υδροκυάνιο αναφέρθηκε από ραδιοφασματοσκοπικές παρατηρήσεις του μακρινού γαλαξία Arp220.
Image Credit: Arecibo Observatory/NSF via slate.com

Το Μήνυμα του Αρεσίμπο (1974)

Παρόλα αυτά, το Ραδιοτηλεσκόπιο του Αρεσίμπο έμεινε γνωστο για το πολυφημισμένο μήνυμα που έστειλε το 1974. Το «Μήνυμα του Αρεσίμπο» αποτελεί μία απόπειρα για επικοινωνία με πιθανή ευφυή εξωγήινη ζωή και εκπέμφθηκε προς το Σφαιρωτό Σμήνος (Μ13) του Ηρακλέους, περίπου 25.000 έτη φωτός μακριά. Αποτελείτο από μία διάταξη 1679 μπιτ (23 επί 73 πίξελ), που περιείχε αριθμούς, μορφές, χημικούς τύπους, αλλά και μία εικόνα του ίδιου του ραδιοτηλεσκοπίου. Το μήνυμα σε δυαδικό σύστημα (σύστημα αρίθμησης που αναπαριστά αριθμητικές τιμές χρησιμοποιώντας μόνο δύο σύμβολα, το 0 και το 1) ήταν το ακόλουθο:

00000010101010000000000001010000010100000001001000100010001001011001010101010101010100100100000000000000000000000000000000000001100000000000000000001101000000000000000000011010000000000000000001010100000000000000000011111000000000000000000000000000000001100001110001100001100010000000000000110010000110100011000110000110101111101111101111101111100000000000000000000000000100000000000000000100000000000000000000000000001000000000000000001111110000000000000111110000000000000000000000011000011000011100011000100000001000000000100001101000011000111001101011111011111011111011111000000000000000000000000001000000110000000001000000000001100000000000000010000011000000000011111100000110000001111100000000001100000000000001000000001000000001000001000000110000000100000001100001100000010000000000110001000011000000000000000110011000000000000011000100001100000000011000011000000100000001000000100000000100000100000001100000000100010000000011000000001000100000000010000000100000100000001000000010000000100000000000011000000000110000000011000000000100011101011000000000001000000010000000000000010000011111000000000000100001011101001011011000000100111001001111111011100001110000011011100000000010100000111011001000000101000001111110010000001010000011000000100000110110000000000000000000000000000000000011100000100000000000000111010100010101010101001110000000001010101000000000000000010100000000000000111110000000000000000111111111000000000000111000000011100000000011000000000001100000001101000000000101100000110011000000011001100001000101000001010001000010001001000100100010000000010001010001000000000000100001000010000000000001000000000100000000000000100101000000000001111001111101001111000

Η εικόνα αυτή δημιουργήθηκε με την τοποθέτηση των παραπάνω 1679 bits σε 23 στήλες επί 73 σειρές. Τα 23 και 73, είναι δύο πρώτοι αριθμοί, οι οποίοι όταν πολλαπλασιάζονται μαζί ισούνται με το 1679. Το κουτάκι που αντιπροσωπεύει το “ένα” έχει χρώμα μαύρο, ενώ αυτό για το “μηδέν” έχει χρώμα λευκό. Δημιουργήθηκε με σάρωση από αριστερά προς τα δεξιά, δηλαδή το πρώτο bit του μηνύματος καταλαμβάνει στην άνω σειρά, το αριστερό κελί.   

 

Επεξήγηση του Μηνύματος

 

  • Οι αριθμοί

Το πρώτο μοτίβο των bit λέει στους εξωγήινους πώς οι άνθρωποι υπολογίζουν σε δυαδικό σύστημα από 1-10.

 

 

  • Τα άτομα της ζωής

Ακριβώς κάτω από τους αριθμούς, οι οποίοι παρέχουν το κλειδί για την ερμηνεία του νοήματος, είναι ένας κατάλογος τεσσάρων αριθμών που δίνουν τους ατομικούς αριθμούς των πέντε χημικών στοιχείων από τα οποία αποτελείται το DNA και είναι τα κύρια στοιχεία σε όλα τα μόρια των ζωντανών πραγμάτων.  Από αριστερά προς τα δεξιά (με την ίδια σειρά που βρήκαμε στους παραπάνω αριθμούς) έχουμε:

Τα δυαδικά ψηφία “1” που αντιπροσωπεύουν αυτά τα πέντε στοιχεία, είναι χρωματισμένα με διαφορετικό τρόπο, ώστε να γίνουν πιο ευδιάκριτα. Του υδρογόνο είναι χρώματος γκρι, του άνθρακα λευκό, του αζώτου κυανό, του οξυγόνου κόκκινο και του φωσφόρου magenta.

 

  • Η Χημεία του DNA

Αυτό το τμήμα του μηνύματος προϋποθέτει ότι έχουμε καταλάβει την παραπάνω ενότητα και μας δίνει τα στοιχεία από τα οποία αποτελείται το DNA.

Οι χημικοί τύποι για τα μοριακά συστατικά του DNA δίδονται στον πίνακα στα αριστερά. Για να βοηθήσει στην ερμηνεία κάθε κωδικοποιημένου τύπου, η στήλη που δίνει τον αριθμό των ατόμων για κάθε στοιχείο χρωματίζεται με την αντίστοιχη στήλη στον κατάλογο των παραπάνω στοιχείων. Αφού υπολογίσουμε τα μόρια από τον κωδικοποιημένο τύπο (ο οποίος μπορεί να είναι δύσκολος, δεδομένου ότι μόνο ο αριθμός των ατόμων κάθε στοιχείου δίνεται χωρίς ένδειξη της δομής), μπορούμε να μάθουμε περισσότερα για τη συνολική δομή του DNA από όπου εμφανίζονται οι ομάδες εικόνα. Καταρχάς, παρατηρούμε ότι η ακολουθία δεοξυριβόζης-φωσφορικών επαναλαμβάνεται δύο φορές τόσο στην αριστερή όσο και στην δεξιά πλευρά της εικόνας. Σε κάποιον εξοικειωμένο με πολυμερή, αυτό υποδηλώνει ότι η αλυσίδα μπορεί να έχει αυθαίρετο μήκος, με τη βασική μονάδα να επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.

Τα συμπληρωματικά ζεύγη βάσεων φαίνονται συνδεδεμένα με τις ομάδες δεοξυριβόζης.

Εάν ο αποδέκτης του μηνύματος κατάφερε να καταλάβει τον δομικό τύπο για κάθε μία από τις ομάδες, η περαιτέρω διερεύνηση της χημείας θα αποκάλυπτε ότι αυτοί ήταν οι μόνοι δυνατοί συνδυασμοί και συνεπώς υποδεικνύει ότι το DNA είναι ένα μόριο που μπορεί να αποθηκεύσει ένα μεγάλο όγκο δεδομένων σε κωδικοποιημένα μορφή (ο γενετικός κώδικας) καθιστώντας δυνατή την κληρονομικότητακαι την εξέλιξη.

 

 

 

  • Η Δομή του DNA και το Μέγεθος του Ανθρώπινου Γονιδιώματος

 

Κάτω από τους τύπους για το DNA είναι ένα σχηματικό σχήμα που σημαίνει ότι η δομή του είναι διπλή έλικα. Υποθέτοντας ότι οι εξωγήινοι γνωρίζουν κάποια χημεία, αυτό το σχήμα θα επιβεβαιώσει την ερμηνεία των μοριακών συνιστωσών που μόλις συνήγαγαν. Γνωρίζοντας το μόριο σχηματίζει μια ελικοειδή δομή θα παρείχε περιορισμούς χρήσιμους για τη μείωση της ασάφειας στη δομή των συστατικών του DNA. Για παράδειγμα, αν συνθέσουν το μόριο χρησιμοποιώντας αυτά τα συστατικά, θα δουν ότι το DNA όντως σχηματίζει μια διπλή έλικα, η οποία θα παρείχε ισχυρή επιβεβαίωση ότι η δομή του είχε αποκωδικοποιηθεί σωστά.

Στη μέση της έλικας είναι ένας αριθμός 32-bit, προσανατολισμένος κατά μήκος του άξονα της έλικας, που υποδηλώνει το μήκος του συνολικού μορίου. Ο αριθμός αυτός (περίπου έξι δισεκατομμύρια) δίνει τον κατά προσέγγιση αριθμό νουκλεοτιδίων στο ανθρώπινο γονιδίωμα.

 

 

  • Ανθρώπινη μορφή, μέγεθος και πληθυσμός

Ακριβώς κάτω από την έλικα είναι ένα σχέδιο που απεικονίζει έναν άνθρωπο (η τοποθέτηση αυτή υποδηλώνει τη σχέση μεταξύ του DNA και των ανθρώπων).

Αριστερά του αριθμού που αντιπροσωπεύει τον άνθρωπο είναι τα δυαδικά ψηφία 0111, που αντιπροσωπεύουν τον αριθμό 14 (θυμηθείτε, το λιγότερο σημαντικό κομμάτι, το 0, ξεκινάει δίπλα στον δείκτη ροζ θέσης). Ο αριθμός είναι γραμμένος στη μέση ενός “ράβδου” που έχει το ίδιο ύψος με τον άνθρωπο. Αυτό μεταφράζεται πως υποδηλώνει το ύψος του ανθρώπου. Έτσι ο άνθρωπος είναι 14 μονάδες ψηλός. Τι μονάδες όμως; Ο εξωγήινος πρέπει να υπολογίσει τη μονάδα μήκους στην οποία αναφέρεται η τιμή 14. Η μόνη δυνατή επιλογή κλίμακας βασίζεται στην καθολικότητα της ταχύτητας του φωτός c. Στις μονάδες μας, είναι c = 300000 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο. Δεδομένου ότι το σήμα μεταδόθηκε στη συχνότητα f = 2380 Mhz, ο παραλήπτης γνωρίζει το μήκος κύματος του ληφθέντος μηνύματος.  L = c / f = 12,6 εκατοστά, που ισούται με μία μονάδα μας. Αυτό παρέχει μια κλίμακα μέτρησης μήκους για τον παραλήπτη, εφόσον δεκατέσσερις από αυτές τις μονάδες είναι 176 εκ. (τόσο είναι ακριβώς το ύψος του Frank Drake).

Στα δεξιά του αριθμού είναι ένας άλλος αριθμός 32-bit, ο οποίος αντιστοιχεί στο τέσσερα δισεκατομμύρια, που προορίζονται να δώσουν τον κατά προσέγγιση ανθρώπινο πληθυσμό (τόσος ήταν περίπου ο ανθρώπινος πληθυσμός το 1974 – σήμερα ο ανθρώπινος πληθυσμός είναι περίπου 7,45 δισεκατομμύρια).

 

  • Το ηλιακό σύστημα

Το επόμενο κομμάτι του μηνύματος είναι μια σχηματική απεικόνιση του Ηλιακού μας συστήματος, το οποίο είναι χρωματισμένο για να είναι σαφέστεροι οι πλανήτες που απεικονίζονται. Οι γίγαντες του φυσικού αερίου είναι όλοι μεγαλύτεροι από τους γήινους πλανήτες, με τον Δία και τον Κρόνο να δείχνουν ότι είναι μεγαλύτεροι από τον Ουράνιο και τον Ποσειδώνα στα δεξιά τους. Η Γη εμφανίζεται ακριβώς κάτω από την εικόνα του ανθρώπου και αντισταθμίζεται προς αυτή την κατεύθυνση, αναγνωρίζοντάς την ως τον πλανήτη όπου ζουν οι άνθρωποι (τρίτος βράχος από τον Ήλιο).

 

  • Η κεραία

Το τελικό στοιχείο είναι μια απεικόνιση της κεραίας Arecibo που χρησιμοποιήθηκε για τη μετάδοση του μηνύματος (με ράβδους διαστάσεων, όπως χρησιμοποιείται με την απεικόνιση της ανθρώπινης μορφής) και ένας αριθμό στο κάτω μέρος που δίνει το κατά προσέγγιση μέγεθος της στο δυαδικό σύστημα 100101111110 (εδώ διαβάζοντας τον κανονικό τρόπο από τη ροζ θέση ο δείκτης είναι το κάτω δεξιά εικονοστοιχείο του αριθμού μεταξύ των γραμμών διαστάσεων). Οι 2430 μονάδες επί το μήκος κύματος 12,6 εκατοστών. Αυτό δίνει το μέγεθος της κεραίας ως 30.618 εκατοστά ή περίπου 306 μέτρα.

 

 

 

 

Πηγές:

  • Οι φωτογραφίες που δεν έχουν πηγή προέρχονται από το physics.utah.edu
  • physics.utah.edu  άρθρο  “The Arecibo Message”
  • strangerdimensions.com  άρθρο  “the arecibo message”
  • wikipedia.org

 

Η μακροχρόνια έκθεση σε μικροβαρύτητα επηρεάζει την πλαστικότητα του εγκεφάλου

in Astronomy by

Τα ταξίδια στο Διάστημα εξάπτουν τη φαντασία των ανθρώπων εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια, όμως η ώρα που θα τα βιώσει ένα κομμάτι του πληθυσμού, μόλις έφθασε. Ωστόσο η έκθεση σε περιβάλλον μικροβαρύτητας, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, ενέχει πολλούς κινδύνους από μεταβολές που συμβαίνουν στη βιολογία μας (όπως μείωση στο σχηματισμό των οστών και το σύνδρομο VIIP Vision Impairment and Intracranial Pressure).

Το σύνδρομο VIIP θεωρείται ότι σχετίζεται με την ανακατανομή του σωματικού υγρού προς το κεφάλι κατά τη μακροπρόθεσμη έκθεση σε μικροβαρύτητα, αλλά η ακριβής αιτία είναι άγνωστη. Για το λόγο αυτό, η NASA έχει θέσει σε πρώτη προτεραιότητα την έρευνα της αιτίας του συνδρόμου VIIP και την επίλυση των επιπτώσεών του.

Πριν από την προγραμματισμένη αποστολή της NASA στον Άρη (το 2033), οι επιστήμονες προσπαθούν να βρουν ακριβώς ποια είναι τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα αλλαγών στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια εκτεταμένων αποστολών στο διάστημα. Και όπως αποκαλύπτουν νέες έρευνες, το διαστημικό ταξίδι αλλάζει την πλαστικότητα του ανθρωπίνου εγκεφάλου (η ικανότητα του νευρικού συστήματος να αλλάζει τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου καθ ‘όλη τη ζωή του, ως αντίδραση στην ποικιλομορφία του περιβάλλοντος).

Ο νευροακτινολόγος Δρ Donna Roberts διενήργησε μια μελέτη των επιδράσεων της μακροχρόνιας έκθεσης σε περιβάλλον μικροβαρύτητας πάνω στον εγκέφαλο, η οποία δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine. Ο ίδιος δήλωσε πως η έκθεση στο διαστημικό περιβάλλον έχει μόνιμες επιδράσεις στους ανθρώπους που απλά δεν καταλαβαίνουμε.

Με τη βοήθεια μαγνητικών τομογραφιών σε αστροναύτες μετά από διαστημική πτήση, ανακαλύφθηκαν λεπτές ανατομικές αλλαγές στους εγκεφάλους τους, που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της διαστημικής πτήσης. Αυτές οι αλλαγές θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του συνδρόμου VIIP.

Σύμφωνα με την έρευνα, εξέτασαν τους εγκεφάλους και τις μυϊκές αντιδράσεις των συμμετεχόντων που παρέμειναν σε ένα κρεβάτι για 90 ημέρες. Κατά τη διάρκεια αυτών, απαιτείται να διατηρούν συνεχώς τα κεφάλια τους σε κλίση προς τα κάτω, για να προσομοιώνουν τις επιδράσεις της μικροβαρύτητας.

Με τη χρήση μαγνητικών τομογραφιών, ο Roberts αξιολόγησε την νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου, μελετώντας φλοιό του εγκεφάλου πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη μακροχρόνια ανάπαυση στο κρεβάτι.

Διαπιστώθηκαν στοιχεία μετατόπισης του εγκεφάλου και στένωση του χώρου μεταξύ της κορυφής του εγκεφάλου και του εσωτερικού πίνακα του κρανίου (inner table of the skull). Η απορία του όμως ήταν εάν το ίδιο πράγμα μπορεί να συμβεί με τους αστροναύτες κατά τη διάρκεια της διαστημικής πτήσης.

Προς επιλυσή της, μελέτησε σαρώσεις MRI (μαγνητικές τομογραφίες) του εγκεφάλου και σχετικά δεδομένα από το πρόγραμμα Lifetime Surveillance of Astronaut της NASA για δύο ομάδες αστροναυτών: 18 που είχαν περάσει μικρό χρονικό διάστημα στο διαστημικό λεωφορείο των ΗΠΑ και 16 που ήταν στο διάστημα για μεγαλύτερες περιόδους (έως και μήνες) στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).

Οι ερευνητές συνέκριναν τις εικόνες του εγκεφάλου των δύο ομάδων αστροναυτών και τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τη στένωση του κεντρικού σχήματος του εγκεφάλου (ενός αυλακιού στον φλοιό κοντά στην κορυφή του εγκεφάλου που διαχωρίζει τους βρεγματικούς και μετωπιαίους λοβούς) στο 94% των αστροναυτών που συμμετείχαν σε μακρινές πτήσεις και στο 18,8% των αστροναυτών που συμμετείχαν σε πτήσεις μικρής διάρκειας.

Κινητικες, αισθητικες και συνειρμικες περιοχες του εγκεφαλου. Image Credit: slideplayer.gr

Με βάση τα ευρήματά της σύγκρισης, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι συμβαίνουν “σημαντικές αλλαγές” στη δομή του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια διαστημικών πτήσεων μεγάλης διάρκειας. Και τα μέρη του εγκεφάλου που επηρεάζονται περισσότερο (οι μετωπικοί και βρεγματικοί λοβοί), είναι αυτά που ελέγχουν την κίνηση του σώματος και την ανώτερη εκτελεστική λειτουργία.

Όσο περισσότερο παραμένει ένας αστροναύτης στο διάστημα, τόσο χειρότερα αναμένονται να είναι τα συμπτώματα του συνδρόμου VIIP. Προς περαιτέρω κατανόηση των αποτελεσμάτων της μελέτης, ο Roberts σχεδιάζει να συγκρίνει την επανειλημμένη σάρωση των εγκεφάλων των αστροναυτών (που έχουν συμμετέχει σε μακροχρόνια πτήση), για να διαπιστώσει εάν οι αλλαγές είναι μόνιμες ή αν θα επανέλθουν στα φυσιολογικά επίπεδα, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα στη Γη.

Ευελπιστούν να φέρουν στο φως τα τελικά αποτελέσματα πολύ πριν την προγραμματισμένη αποστολή ανθρώπων στον Άρη το 2033. Οι εθελοντές που θα αποσταλλούν εκεί, θα παραμείνουν σε μικροβαρύτητα και σε μειωμένη βαρύτητα (σε σχέση με τη Γήινη) για περίπου 3 χρόνια, εφόσον ένα ταξίδι στον Άρη μπορεί να διαρκέσει τρεις έως έξι μήνες, στην καλύτερη περίπτωση, ενώ το πλήρωμα θα παραμείνει στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη για 2 χρόνια (η βαρύτητα στον Άρη είναι περίπου το ένα τρίτο της Γης).

Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, ο Δρ. Michael Antonucci, πρόσθεσε πως γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι η μικροβαρύτητα επηρεάζει το σώμα με πολλούς τρόπους. Ωστόσο, αυτή η μελέτη αντιπροσωπεύει την πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση των επιπτώσεων των παρατεταμένων διαστημικών ταξιδιών στον εγκέφαλο.

Οι αλλαγές που παρατηρήσαν μπορούν να εξηγήσουν τα ασυνήθιστα συμπτώματα που αντιμετωπίζουν οι αστροναύτες όταν επιστρέφουν από τους διαστημικούς σταθμούς και να βοηθήσουν στον εντοπισμό βασικών ζητημάτων σχετικά με τον προγραμματισμό διαστημικής εξερεύνησης μεγαλύτερης διάρκειας, όπως οι μελλοντικές αποστολές στον Άρη.

 

 

Πηγές:

  • Article’s image  “braining.gr”
  • nypost.com  άρθρο  “Space travel permanently changes the brain”
  • nature.com  άρθρο  “Brain structural plasticity with spaceflight”
  • nasa.gov  άρθρο  “Vision Impairment and Intracranial Pressure (VIIP)”
  • wikipedia.org

Βροχή Διαττόντων – Λεοντίδες 17 Νοεμβρίου

in Astronomy by

Καθώς η Γη ταξιδεύει γύρω από τον Ήλιο, έλκει διάφορα συντρίμμια τα οποία εισέρχονται στην ατμόσφαιρα με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες, παγιδευμένα από το βαρυτικό της πεδίο. Είναι γεγονός ότι κάθε ημέρα που περνάει, πάνω από 100 τόνοι λεπτής σκόνης πέφτουν στην επιφάνεια της Γης χωρίς καν αυτό να γίνει αντιληπτό. Τα περισσότερα (συντρίμια) όμως, είναι μικρότερα από έναν κόκκο άμμου, οπότε σχεδόν όλα τους αποσαθρώνονται και δεν χτυπούν ποτέ την επιφάνεια της Γης.

Εξαιτίας της τριβής τους με τα μόρια της ατμόσφαιρας, αναφλέγονται και εμφανίζονται σε μας σαν πεφταστέρια (γνωστά ως διάττοντες αστέρες). Παρόλα αυτά, υπολογίζεται ότι 1.000 περίπου από τους διαστημικούς αυτούς “επιδρομείς” είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να αντέξουν το ταξίδι μέσα από την ατμόσφαιρα του πλανήτη μας κάθε χρόνο και φτάνουν στην επιφάνεια της Γης ως μετεωρίτες. Επειδή όμως τα 2/3 του πλανήτη μας είναι καλυμμένα με νερό οι πτώσεις αυτές σπάνια γίνονται αντιληπτές.

Ενώ σε καθημερινή βάση ο αριθμός τους είναι περιορισμένος, κάποιες περιόδους του έτους παρατηρείται  βροχή διαττόντων (Meteor Shower) εστιασμένη σε συγκεκριμένες περιοχές του ουρανού. Αυτό σημαίνει πως ο χώρος από τον οποίο περνάει η Γη την περίοδο αυτή, έχει πληθώρα συντριμμιών. Τα συντρίμμια αυτά προέρχονται κυρίως από κομήτες που κατα το πέρασμά τους δίπλα από τον Ήλιο, θερμάνθηκαν και άφησαν πίσω τους υλικό.

 

Οι τροχιες των περισσοτερων πεφταστερων, φαινονται να προερχονται απο το ιδιο σημειο, γνωστο ως ακτινοβολο σημειο. Image Credit: sciencythoughts.blogspot.gr

Επειδή οι μετεωροειδείς κινούνται σε παράλληλες τροχιές και με την ίδια περίπου ταχύτητα, εμφανίζονται στον γήινο παρατηρητή σαν να «προέρχονται» από ένα συγκεκριμένο σημείο της ουράνιας σφαίρας, που ονομάζεται ακτινοβόλο σημείο (radiant point) και είναι μοναδικό και χαρακτηριστικό για κάθε βροχή διαττόντων. Η ύπαρξη του ακτινοβόλου σημείου οφείλεται στην Προοπτική, όπως για παράδειγμα οι σιδηροδρομικές γραμμές φαίνεται να «συγκλίνουν» σε ένα σημείο του ορίζοντα.

Μάλιστα, το ακτινοβόλο σημείο δίνει στη βροχή αυτή το όνομά της, συνήθως του αστερισμού στον οποίο περιέχεται αυτό. Ιδιαίτερα αυτή η περίοδος (μέσα Νοεμβρίου) είναι ιδανική για την ευχάριστη θέαση των Λεοντίδων (Leonids).

Τα σημεια στα οποια η τροχια της Γης συνανταει την τροχια του κομητη Tempel-Tuttle. Image Credit: minerva.union.edu

Ο λόγος για τη φθινοπωρινή βροχή διαττόντων που παρατηρείται κυρίως στον αστερισμό του Λέοντα. Αποτελείται από συντρίμμια που άφησε στο πέρασμά του ο κομήτης  55P/Tempel-Tuttle, ο οποίος επισκέφθεται το εσωτερικό Ηλιακό μας Σύστημα κάθε 33 χρόνια. Ανακαλύφθηκε ανεξάρτητα από τους αστρονόμους  Ερνστ Τέμπελ στις 19 Δεκεμβρίου 1865 και Χόρας Παρνέλ Τατλ στις 6 Ιανουαρίου 1866.

Καθώς η Γη περιφέρεται στην τροχιά της γύρω από τον Ήλιο, συναντάει κάθε Νοέμβριο το σύννεφο των σωματιδίων του κομήτη Tempel-Tuttle. Έτσι καθώς η Γη μας τρέχει με 108.000 χιλιόμετρα την ώρα, πέφτει πάνω στο σύννεφο των σωματιδίων. Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια, με βάρος ενός γραμμαρίου, χτυπάνε τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιράς μας σε ύψος 100 περίπου χιλιομέτρων και αναφλέγονται. Η ανάφλεξη αυτή ιονίζει τα γύρω στρώματα της ατμόσφαιρας, σχηματίζοντας έτσι μια φωτεινή σφαίρα 2 έως 3 μέτρων που κινείται με ταχύτητα 30 έως 60 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.

Ορισμένες φορές οι «βροχές διαττόντων» μπορεί να μετατραπούν σε «καταιγίδες». Στη διάρκεια μιας τέτοιας καταιγίδας, μέχρι και 700.000 περίπου μετέωρα εμφανίζονται κάθε ώρα, όπως συνέβη και το 1966 όταν επί 20 συνεχόμενα λεπτά καταμετρήθηκαν 200 διάττοντες αστέρες το δευτερόλεπτο που εμφανίστηκαν σαν μια πραγματική φιέστα “κοσμικών πυροτεχνημάτων”. Η συμπεριφορά, όμως, των σωματιδίων αυτών είναι ιδιαίτερα απρόβλεπτη λόγω των διαταραχών που υφίστανται από τις βαρυτικές δυνάμεις των πλανητών.

 

Πότε είναι καλύτερα ορατές οι Λεοντίδες;

Η συγκεκριμένη βροχή διαττόντων είναι ορατή από 10-20 Νοεμβρίου, αλλά κορυφώνεται την 17η Νοεμβρίου. Αν δεν καταφέρετε να την απολαύσετε τη συγκεκριμένη ημέρα, θα έχετε την ευχαρίστηση να απολαύσετε μερικά μετέωρα την προηγούμενη νύχτα της Πέμπτης, 16 Νοεμβρίου και το ξημέρωμα του Σαββάτου, 18 Νοεμβρίου.

Το θέαμα αυτό είναι αρκετά έντονο με την εμφάνιση μερικών δεκάδων διαττόντων κάθε ώρα (οι παρατηρητές έχουν την ευκαιρία να δουν μέχρι και 15 μετεωρίτες την ώρα). Εμφανίζονται γύρω από τον αστερισμό του Λέοντα (χαμηλός στον ορίζοντα του πρωινού).

Η μεγαλύτερη «Καταιγίδα Διαττόντων» που παρατηρήθηκε ποτέ ήταν η «Καταιγίδα των Λεοντιδών» στις 12 προς 13 Νοεμβρίου του 1833, όταν τα μετέωρα έμοιαζαν με πυροτεχνήματα από μια ροή δεκάδων μετεώρων κάθε δευτερόλεπτο που διήρκεσε επί ώρες.

Leonids. Image Credit: express.co.uk

Ποια ώρα της ημέρας και πώς θα τις απολαύσω;

Η κατάλληλη στιγμή για να απολαύσετε τους μετεωρίτες, είναι τις πρώτες πρωινές ώρες. Και, όπως και με κάθε παρατήρηση, είναι καλύτερο να βρίσκεστε μακριά από παρεμβαλλόμενα φώτα (όπως τα φώτα του δρόμου ή των σπιτιών). Αν βρίσκεστε σε μεγάλες πόλεις, καλό είναι να φθάσετε όσο το δυνατόν πιο μακριά από περιοχές με έντονη φωτορύπανση. Φαίνονται καλύτερα όσο το δυνατόν πιο βόρεια βρίσκεστε.

Για την καλύτερη δυνατή θέα ξαπλώστε στο έδαφος και παρατηρείστε το Λέοντα. Είναι η περιοχή του ουρανού που κυριαρχείται από τα φωτεινά αστέρια Βασιλίσκος και Ντενέμπολα. Η βροχή  είναι ορατή με γυμνό μάτι και εύκολα εντοπίσιμη.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “apod.nasa.gov”
  • mirror.co.uk  άρθρο  “Leonid Meteor Shower 2017: When is it, where to watch in the UK and what to expect from the dazzling night time display”
  • wikipedia.org

Η Μεγάλη Και Η Μικρή Άρκτος – Μύθοι Και Άστρα

in Astronomy by

Οι Άρκτοι αποτελούν δύο αστερισμούς πυξίδα του νυχτερινού ουρανού για τους βόρειους πολιτισμούς.

Η Μεγάλη Άρκτος (Λατινικά: Ursa Major, γενικά: Ursae Majoris με αστρονομικό σύμβολο: UMa). Είναι αειφανής στην Ελλάδα (είναι πάντοτε ορατός) και αποτελείται από 138 άστρα (2ου έως 6ου μεγέθους). Υπήρξε ανέκαθεν ο γνωστότερος αστερισμός, λόγω του χαρακτηριστικού σχήματος της «κατσαρόλας» ή το λεγόμενο «άροτρο».

Αν ενώσουμε με νοητές γραμμές τα 7 λαμπρότερα άστρα της, θα εντοπίσουμε τη λεγόμενη κατσαρόλα. Είναι επίσης ο μεγαλύτερος βόρειος αστερισμός και ο τρίτος μεγαλύτερος σε έκταση αστερισμός του ουράνιου θόλο. Συνορεύει με οκτώ άλλους αστερισμούς: Δράκων, Καμηλοπάρδαλις, Λυγξ, Μικρός Λέων, Λέων, Κόμη Βερενίκης, Θηρευτικοί Κύνες και Βοώτης.

Η Μικρή Άρκτος (Λατινικά: Ursa Minor, γενικά: Ursae Minoris με αστρονομικό σύμβολο: UMi). Είναι αειφανής στην Ελλάδα και αποτελείται από 23 άστρα. Τα επτά φωτεινότερα άστρα της Μικράς Άρκτου δίνουν την εντύπωση ότι σχηματίζουν μια κουτάλα, όμως τα 4 είναι αμυδρά. Το σημαντικότερο ξεχωριστό γνώρισμα της Μικράς Άρκτου είναι ότι στα χρόνια μας περιέχει το Βόρειο Ουράνιο Πόλο. Συνορεύει μόνο με τους αστερισμούς Καμηλοπάρδαλη, Δράκοντα και Κηφέα.

Αμφότεροι είναι αστερισμοί που σημειώθηκαν στην αρχαιότητα από τον Πτολεμαίο και αποτελούν επίσης δύο από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση.

 

Η Μυθολογία γύρω απ’ τις Άρκτους.

Image Credit: youtube.com

Η Μεγάλη Άρκτος είναι ένας πολύ γνωστός και σημαντικός αστερισμός σε πολλούς πολιτισμούς. Η ιστορία του ξεκινάει από την αρχαιότητα και έχει συνυφανθεί με έναν μεγάλο αριθμό παραμυθιών και θρύλων σχετικά με αρκούδες, σε ολόκληρο τον κόσμο. Επιπροσθέτως, αναφέρεται στον Όμηρο και στη Βίβλο.

Η πλούσια σε φαντασία ελληνική μυθολογία συνδέει την Μεγάλη Άρκτο με τον Δία και τις ερωτικές του δραστηριότητες. Ο Δίας λοιπόν έβαλε στο μάτι την πανέμορφη νύμφη Καλλιστώ, την μονάκριβη κόρη του Λυκάονα, το βασιλιά της Αρκαδίας με τους 50 γιούς.

Η Καλλιστώ από την επαφή της με τον Δία γέννησε τον ήρωα Αρκάδα, γενάρχη των αρκάδων. Όμως όπως ήταν φυσικό η παράνομη αυτή σχέση προκάλεσαι τη ζήλια και την οργή της θεάς ‘Ηρας. Για να πάρει εκδίκηση λοιπόν μεταμόρφωσε την πεντάμορφη Καλλιστώ σε αρκούδα, το πιο άσχημο απ’όλα τα ζώα.  Η αρκούδα περιπλανιώταν για χρόνια μέσα στα πυκνά δάση της Αρκαδίας ώσπου κάποτε συνάντησε τον γιό της τον Αρκάδα, καθώς αυτός κυνηγούσε άγρια ζώα.

Η Καλλιστώ επηρεασμένη από την μητρική της αγάπη, ξέχασε πως ήταν αρκούδα και έτρεξε να τον αγκαλιάσει. Όπως ήταν φυσικό, ο Αρκάδας δεν αναγνώρισε την μητέρα του και βλέποντας μια αρκούδα να του επιτίθενται σήκωσε το δόρι να την σκοτώσει. Όμως ο πανταχού παρών Δίας, για να προλάβει την μητροκτονία, μεταμόρφωσε και τον Αρκάδα σε άρκτο. Τότε το μικρό αρκουδάκι αναγνώρισε την μητέρα του και έτρεξε χαρούμενο να κυλιστεί στα πόδια της. Ο παντοδύναμος Δίας για να τους  γλιτώσει απο την οργή της Ήρας, έστειλε και τους δύο στον ουρανό και τους έκανε αστερισμούς. Η μητέρα έγινε ο αστερισμός της Μεγάλης Άρκτου και ο γιός της ο Αρκάδας, ο αστερισμός της Μικρής Άρκτου.

Παρ’όλα αυτά αυτά η ζήλια της Ήρας δεν σταμάτησε. Αφού έκανε μια ζωηρή σκηνή ζηλοτυπίας στον Δία, έστειλε την Θέτιδα να διατάξει τον Ωκεανό, να μην επιτρέψει ποτέ στους αστερισμούς αυτούς να ξεκουραστούν στους κόλπους του. Απαγόρευσε λοιπόν, στους δύο εχθρούς της ν’ ανατέλλουν και να δύουν, για να μην λούζονται ποτέ στα υγρά βασίλεια του Ωκεανού. Έγιναν δηλαδή αειφανείς αστερισμοί.

Έτσι οι δύο Άρκτοι δεν ξεκουράζονται ποτε, ενώ τους καταδιώκει ο Αρκτούρος, ο επικεφαλής των Θηρευτικών Κυνών.

Επίσης η Μεγάλη Άρκτος συνδέεται και με έναν αρκαδικό μύθο. Στους αρχαίους χρόνους ο ουρανός ήταν κολλημένος με τη Γη. Κάποιοι κυνηγοί σε ένα κυνήγι μια αρκούδα και κάρφωσαν το αρκουδοτόμαρο στον ουρανό. Έτσι σχηματίστηκε η Μεγάλη Άρκτος, ενώ τα καρφιά έγινα τα άστρα της.

Σύμφωνα με τον Άρατο, οι δύο Άρκτοι είναι οι νύμφες Ελίκη και Κυνόσουρα (ή οι Αδράστεια και Ίδη), που έθρεψαν το νεογέννητο Δία με το γάλα της Κατσίκας Αμάλθειας και τον φρόντισαν όσο έμεινε στην Κρήτη. Εκεί στο Δικταίο Άντρο,  είχε κρυψει η Ρέα το νεογέννητο βρέφος, για να γλιτώσει από τον πατέρα του τον Κρόνο, που έτρωγε τα παιδιά του. Ο Δίας από ευγνωμοσύνη, μετέτρεψε τις νύμφες στις δύο Άρκτους στον ουρανό, για να μείνουν αιώνια δοξασμένες.

Στους θρύλους των Ινδουιστών, τα πιο φωτεινά αστέρια της Μεγάλης Άρκτου αντιπροσωπεύουν τους Επτά Σοφούς και ο αστερισμός είναι γνωστός ως Saptarshi. Οι εν λόγω σοφοί είναι οι Bhrigu, Atri, Angirasa, Vasishta, Pulastya, Pulalaha και Kratu.

Οι Ρωμαίοι ονόμαζαν τον αστερισμό Septentrio ή “επτά βόδια που σέρνουν άροτρο“, αν και μόνο δύο από τα επτά αστέρια αντιπροσώπευαν βόδια, ενώ οι άλλοι σχηματίζουν ένα βαγόνι.

Σε κάποιες ιστορίες των Ιθαγενών της Αμερικής, η κούπα της Μεγάλης Άρκτου αντιπροσωπεύει μια μεγάλη αρκούδα και τα αστέρια που σηματοδοτούν τη λαβή είναι οι πολεμιστές που την κυνηγούν.

Τα σημαντικότερα Άστρα της Μεγάλης Άρκτου

Image Credit: skyandtelescope.com via constellation-guide.com
  • Alioth – ε Ursae Majoris (Ο ε της Μεγάλης Άρκτου)

Ο Alioth (Αλιόθ) είναι το πιο φωτεινό αστέρι της Μεγάλης Άρκτου και το 31ο φωτεινότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό. Έχει φαινόμενο μέγεθος 1,76 και απέχει περίπου 81 έτη φωτός. Το παραδοσιακό όνομα του αστεριού (Alioth) προέρχεται από την αραβική λέξη “alyat, που σημαίνει “λιπαρή ουρά ενός προβάτου”. Ο Alioth είναι το αστέρι στην ουρά της αρκούδας που βρίσκεται πιο κοντά στο σώμα της.

Ανήκει στο Ursa Major Moving Group, μια ομάδα αστέρων που περιλαμβάνει τα περισσότερα από τα πιο λαμπρά αστέρια στον αστερισμό Ursa Major. Τα άστρα που ανήκουν στην ομάδα αυτή, φαίνεται πως κινούνται με κοινές ταχύτητες στο διάστημα και πιστεύεται ότι έχουν κοινή προέλευση.

  • Dubhe – α Ursae Majoris (Ο α της Μεγάλης Άρκτου)

Ο Dubhe (Ντουμπέ) έχει φαινόμενο μέγεθος 1,79 και απέχει 123 έτη φωτός από το ηλιακό μας σύστημα. Είναι το δεύτερο λαμπρότερο αστέρι στον αστερισμό. Το όνομα του προέρχεται από το αραβικό “dubb, το οποίο σημαίνει “αρκούδα“.

Είναι ένας διπλός αστέρας, που ο σύντροφός του συμπληρώνει μια πλήρη τροχια γύρω από τον Dubhe κάθε 44,4 χρόνια, από απόσταση 23 αστρονομικών μονάδων. Ο Dubhe δεν ανήκει στο Ursa Major Moving Group.

  • Merak – β Ursae Majoris (Ο β της Μεγάλης Άρκτου)

Το όνομα Merak (Μεράκ) προέρχεται από το αραβικό “al-maraqq, το οποίο σημαίνει “τα φιλέτα“. Είναι ένα αστέρι κύριας αλληλουχίας, περίπου 79,7 έτη φωτός μακριά, με οπτικό μέγεθος 2,37. Ανήκει στη φασματική κλάση A1 V. Το αστέρι έχει ένα δίσκο σκόνης σε τροχιά γύρω από αυτό.

Ο Merak έχει 2,7 φορές τη μάζα του Ήλιου μας και 2,84 φορές την ακτίνα του. Ανήκει στο Ursa Major Moving Group και είναι ένα μεταβλητό αστέρι.

  • Alkaid (Benetnash) – η Ursae Majoris (Ο η της Μεγάλης Άρκτου)

Ο Alkaid (Αλκάιντ) είναι το ανατολικότερο αστέρι του αστερισμού. Είναι επίσης γνωστός ως Elkeid και Benetnash. Είναι ένα νεαρό αστέρι κύριας ακολουθίας που ανήκει στη φασματική κλάση B3 V και βρίσκεται περίπου 101 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Έχει φαινόμενο μέγεθος 1,85 και είναι το τρίτο πιο φωτεινό αστέρι στον αστερισμό και επίσης το 35ο φωτεινότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό.

Ο Alkaid είναι ένα από τα πιο ζεστά αστέρια που μπορεί κανείς να δει χωρίς κιάλια. Έχει θερμοκρασία επιφάνειας 20.000 kelvins. Η μάζα του είναι όσο έξι ηλιακές μάζες και είναι περίπου 700 φορές πιο φωτεινό από τον Ήλιο. Όπως και ο Dubhe, ούτε ο Alkaid ανήκει στο Ursa Major Moving Group.

  • Phecda – γ Ursae Majoris (Ο γ της Μεγάλης Άρκτου)

Ο Phecda (Φέκντα) είναι το κάτω αριστερά άστρο στο μπωλ της «κατσαρόλας». Το όνομα του προέρχεται από την αραβική φράση “fakhð ad-dubb“, που σημαίνει “ο μηρός της αρκούδας“. Είναι ένα αστέρι κύριας ακολουθίας, με οπτικό μέγεθος 2,438 και απέχει περίπου 83.2 έτη φωτός.

Η εκτιμώμενη ηλικία του άστρου είναι 300 εκατομμύρια χρόνια και βρίσκεται μόλις 8,55 έτη φωτός μακριά από το σύστημα αστέρων Mizar-Alcor. Ο Phecda ανήκει στο Ursa Major Moving Group.

  • Megrez – δ Ursae Majoris (Ο δ της Μεγάλης Άρκτου)

Ο Megrez (Μεγκρέζ) είναι το μικρότερο από τα επτά φωτεινά αστέρια του αστερισμού. Είναι και αυτό ένα αστέρι κύριας ακολουθίας, με οπτικό μέγεθος 3,312 και απέχει περίπου 58.4 έτη φωτός από το ηλιακό μας σύστημα.

Το όνομα του Megrez προέρχεται από την αραβική λέξη “al-maghriz“, που σημαίνει “η βάση” (βάση της ουράς της αρκούδας). Είναι 14 φορές πιο φωτεινό από τον Ήλιο και έχει μόνο 63% περισσότερη μάζα.

  • Mizar – ζ Ursae Majoris (Ο ζ της Μεγάλης Άρκτου)

Το ζ της Μεγάλης Άρκτου, ο Mizar (Μιζάρ), είναι ένα σύστημα που αποτελείται από δύο δυαδικά αστέρια. Είναι το δεύτερο αστέρι από το τέλος στη λαβή της «κατσαρόλας». Το όνομα Mizar προέρχεται από το αραβικό “mīzar“, που σημαίνει “ζώνη“.

Το συγκεκριμένο αστέρι έχει φαινόμενο μέγεθος 2,23 και απέχει περίπου 82,8 έτη φωτός από μας. Ο συνοδός του είναι ο Alcor, με οπτικό μέγεθος 3,99. Ο Alcor βρίσκεται σε απόσταση 81,7 έτη φωτός από το ηλιακό μας σύστημα.

 

Τα σημαντικότερα Άστρα της Μικρής Άρκτου

Image Credit: skyandtelescope.com via constellation-guide.com
  • Polaris – North Star – α Ursae Minoris (Ο α της Μικρής Άρκτου)

Ο Πολικός (Αστέρι του Βορρά), είναι το πλησιέστερο φωτεινό αστέρι στον βόρειο ουράνιο πόλο από τον Μεσαίωνα και είναι το λαμπρότερο αστέρι της Μικρής Άρκτου. Έχει φαινόμενο μέγεθος 1,985 και απέχει περίπου 434 έτη φωτός από τη Γη.

Ο Πολικός Αστέρας είναι ένας φωτεινός υπεργίγαντας επιφανειακής θερμοκρασίας 7.200 K με απόλυτο μέγεθος -3,64 (δηλαδή στην πραγματικότητα είναι 2.200 φορές λαμπρότερος από τον Ήλιο) και απομακρύνεται από το Ηλιακό μας Σύστημα με ταχύτητα 17 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Η μάζα του είναι εξαπλάσια της ηλιακής και ο όγκος του 27.000 φορές μεγαλύτερος του δικού μας άστρου.

Λόγω της φωτεινότητας και της εγγύτητάς του στον βόρειο ουράνιο πόλο, ο Polaris είναι ένα σημαντικό αστέρι στην ναυσιπλοΐα. Είναι επίσης γνωστός με πολλά διαφορετικά ονόματα, μεταξύ των οποίων: Stella Maris, Alruccabah, Phoenice, Lodestar και Cynosūra.

  • Kochab – β Ursae Minoris (Ο β της Μικρής Άρκτου)

Ο Kochab (Κοτσάμπ) είναι ο δεύτερος σε φωτεινότητα αστέρας του αστερισμού μετά τον Πολικό Αστέρα, με τον οποίο έχει μικρή διαφορά στη φωτεινότητα (μόλις 10,7%) και απέχει από αυτόν 16,5 μοίρες περίπου (όπως φαίνεται από τη Γη). Έχει οπτικό μέγεθος 2,08 και απέχει 130,9 έτη φωτός από το ηλιακό μας σύστημα. Είναι το πιο λαμπερό αστέρι στο μπολ του Μικρού Άρκτου.

Το παραδοσιακό όνομα του αστεριού προέρχεται από το αραβικό “al-kawkab“, το οποίο σημαίνει “το αστέρι“. Είναι 130 φορές πιο φωτεινό από τον Ήλιο και έχει μέγεθος περίπου 2.2 ηλιακές μάζες.

Ο Kochab και ο Pherkad (ο γ της Μικρής Άρκτου), καλούνται μερικές φορές “Κηδεμόνες του Πόλου“, επειδή εμφανίζονται να περιστρέφονται γύρω από την Polaris. Από το 1500 π.Χ. έως το 500 μ.Χ., τα δύο αστέρια ήταν γνωστά ως “δίδυμα πολικά αστέρια“, εφόσον ήταν τα πλησιέστερα φωτεινά αστέρια στον βόρειο ουράνιο πόλο. Κανένα από τα δύο, όμως, δεν ήταν τόσο κοντά στον πόλο, όσο είναι σήμερα ο Πολικός.

  • Pherkad – γ Ursae Minoris (Ο γ της Μικρής Άρκτου)

Ο Pherkad (Φερκάντ) είναι ένα αστέρι τύπου A, με φαινόμενο μέγεθος 3,05 και λάμπει περίπου 487 έτη φωτός μακριά. Πρόκειται για ένα πολύ γρήγορο περιστρεφόμενο αστέρι, με ταχύτητα περιστροφής που υπολογίζεται σε 180 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Η ακτίνα του είναι 15 φορές μεγαλύτερη από την ηλιακή και είναι επίσης 1.100 φορές πιο φωτεινό από τον Ήλιο.

Το αστέρι αυτό είναι ταξινομημένο ως “shell star“, ένα αστέρι δηλαδή το οποίο έχει ένα δίσκο αερίου που περιβάλλει τον ισημερινό του και προκαλεί διακυμάνσεις στο μέγεθος του αστέρα. Το παραδοσιακό όνομα του αστεριού “Pherkad“, προέρχεται από το αραβικό “farqad“, που σημαίνει “μοσχάρι“,

  • Yildun – δ Ursae Minoris (Ο δ της Μικρής Άρκτου)

Ο Yildun (Γιλντούν) είναι ένας λευκός νάνος κύριας ακολουθίας περίπου 183 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Έχει οπτικό μέγεθος 4,35. Το παραδοσιακό όνομα του Yildun, προέρχεται από την τουρκική λέξη για το “yıldız“, που σημαίνει “αστέρι“.

  • Akhfa al Farkadain – ζ Ursae Minoris (Ο ζ της Μικρής Άρκτου)

Ο Akhfa al Farkadain είναι ένας νάνος κύριας ακολουθίας που ανήκει στον φασματικό τύπο A3Vn. Είναι στην πραγματικότητα στα πρόθυρα να γίνει ένα γιγαντιαίο αστέρι, με 3,4 φορές τη μάζα του Ήλιου, 200 φορές τη φωτεινότητα και με θερμοκρασία επιφάνειας 8.700 kelvins. Έχει οπτικό μέγεθος 4,32 και απέχει 380 έτη φωτός από τη Γη.

Το παραδοσιακό όνομα του αστεριού, Akhfa al Farkadain, προέρχεται από το αραβικό “aḫfa al-farqadayn“. το οποίο σημαίνει “ο αμυδρός των δύο μόσχων“.

  • Anwar al Farkadain – η Ursae Minoris (Ο η της Μικρής Άρκτου)

Ο Anwar al Farkadain είναι ένα κίτρινο-λευκό αστέρι νάνος κύριας ακολουθίας που ανήκει στην φασματική κλάση F5 V. Βρίσκεται 97,3 έτη φωτός μακριά από τη Γη και έχει οπτικό μέγεθος 4,95. Είναι επίσης ορατός με γυμνό μάτι.

Το παραδοσιακό του όνομα, Anwar al Farkadain, προέρχεται από την αραβική φράση “anwar al-farqadayn“, που σημαίνει “το λαμπρότερο των δύο μόσχων“.

  • ε Ursae Minoris (Ο ε της Μικρής Άρκτου)

Ο ε της Μικρής Άρκτου είναι ένα σύστημα τριπλού άστρου αποτελούμενο από τον Epsilon Ursae Minoris A, έναν κίτρινο γίγαντα τύπου G και ένα άλλο αστέρι 11ου μεγέθους, το Epsilon Ursae Minoris B. Το Epsilon Ursae Minoris απέχει περίπου 347 έτη φωτός από τη Γη.

 

 

Πηγές:

  • Image Article’s  “davidrumsey.com”
  • constellation-guide.com
  • wikipedia.org
  • skyandtelescope.com

Σελήνη ή Άρη; Τι θα επιλέγατε ως αποικία;

in Astronomy by

Ο ιδρυτής της γνωστής πλέον SpaceX, Elon Musk, έχει ανακοινώσει πως θέλει και σκοπεύει να στείλει ανθρώπους να αποικήσουν τον Άρη. Στην τελευταία μάλιστα ανακοίνωση που προέβη, δήλωσε πως θα μπορούσαν να στείλουν έως και 1 εκατ. ανθρώπους στον κόκκινο πλανήτη, έως το 2060. Όμως η κυβέρνηση Trump σημείωσε πρόσφατα ότι ενδιαφέρεται περισσότερο για την αποστολή αστροναυτών πίσω στο Φεγγάρι.

Αν τελικά οι άνθρωποι βρεθούν μπροστά σε αυτό το δίλημμα, εξαιτίας ίσως μιας πυρηνικής καταστροφής στη Γη, ποια θα ήταν η καλύτερη επιλογή για αποίκηση; Πάνω σε αυτό, μπορούμε να εξετάσουμε αυτά τα δύο μέρη (Σελήνη και Άρη) σχετικά με τα πλεονεχτήματα και τα μειονεχτήματα που έχουν σε κάποιους βασικούς για τον άνθρωπο τομείς.

 

Διάρκεια Ημέρας

Ο Άρης περιστρέφεται σε αρκετά λογικούς για τον άνθρωπο ρυθμούς. Η μέρα του είναι λίγο περισσότερο από 24 ώρες, σχεδόν ισοδύναμη δηλαδή με μια ημέρα στη Γη. Έτσι δεν θα διαταραχθούν πολύ οι βιορυθμοί των μελλοντικών αποίκων.

Σε αντίθεση όμως με τον Άρη, μια ημέρα στη Σελήνη διαρκεί έως και 28 Γήινες ημέρες, κάτι που απαιτεί από τους μελλοντικούς αποίκους σοβαρή προσαρμογή.

 

Ατμόσφαιρα

Ο Άρης έχει μια ατμόσφαιρα. Μπορεί να μην είναι σε κανένα βαθμό συγκρίσιμη με τη Γήινη, όμως τουλάχιστον υπάρχει. Αποτελεί ασπίδα προστασίας από τα μικρά μετέωρα που εισβάλλουν στον πλανήτη εγκλωβισμένα στο βαρυτικό του πεδίο. Επίσης είναι ικανή να σταματήσει κάποιο μέρος της βλαβερής Ηλιακής ακτινοβολίας. Αποτελείται ως επί το πλείστον από διοξείδιο του άνθρακα (CO2), το οποίο είναι καλό για τα φυτά, αλλά πραγματικά χάλια για τους ανθρώπους. Σαν μειονέκτημα μπορεί να προστεθεί πως μεταφέρεται πολύ σκόνη με τους ανέμους, λόγω της λεπτής κόκκινης σκόνης που καλύπτει το Αρειανό έδαφος.

Το Φεγγάρι μας, από την άλλη πλευρά, δεν έχει σχεδόν καθόλου ατμόσφαιρα. Λόγω του μικρού του βαρυτικού πεδίου, δεν είναι ικανό να συγκρατήσει ικανή ατμόσφαιρα. Λόγου χάρη, σε επίπεδο θάλασσας στη Γη, αναπνέουμε σε ατμόσφαιρα όπου κάθε κυβικό εκατοστό περιέχει 10.000.000.000.000.000.000 μόρια, ενώ η Σεληνιακή ατμόσφαιρα έχει λιγότερα από 1.000.000 μόρια στον ίδιο όγκο.

 

Διαφορά Θερμοκρασίας Επιφάνειας

Καταρχάς, η ατμόσφαιρα (όταν υπάρχει) επιτρέπει να φυσάει ο άνεμος, γεγονός που συμβάλλει στην εξισορρόπηση των διαφορών θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας. Δεδομένου ότι το φεγγάρι έχει τόσο μικρή ατμόσφαιρα, δεν θα υπάρχει άνεμος που να μπορεί πραγματικά να μετακινήσει τη θερμότητα από την καυτή ημέρα στην άλλη πλευρά του Φεγγαριού (εκεί όπου έχει πέσει κρύα νύχτα).

Αν αυτό συνδυαστεί με την τεράστια διαφορά στη διάρκεια της ημέρας, όπως είδαμε παραπάνω, αντιλαμβανόμαστε πως η διαφορά στις θερμοκρασίες μεταξύ ημεράς και νύχτας στη Σελήνη, είναι τεράστιες σε σχέση με τον Άρη και με αυτές που έχουμε συνηθίσει εδώ στη Γη. Για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι, η επιφανειακή θερμοκρασία στον Άρη κυμαίνεται από -87 °C έως 20 °C (186 K – 293 K, έχοντας μια διαφορά 107 βαθμών) ενώ στη Σελήνη από -233.15 °C έως 122.85 °C (40 K – 396 K, έχοντας μια διαφορά 356 βαθμών). Μια τόσο μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας από τη μέρα στη νύχτα μπορεί να καταστήσει πραγματικά δύσκολη την κατασκευή όχι μόνο των κατάλληλων ζωντανών οικοσυστημάτων, αλλά και οχημάτων και στολών για εξωτερικές εργασίες.

 

Αποθέματα Νερού

Όπως δείχνουν τα στοιχεία, υπάρχει η πιθανότητα να βρίσκεται αρκετό νερό αποθηκευμένο κάτω από την επιφάνεια του Άρη. Σε αντίθεση οι ενδείξης για την ύπαρξη νερού στη Σελήνη είναι πολύ περιορισμένες και μόνο σε ορισμένα σημεία της.

Η πρόσβαση σε έτοιμο νερό αποτελεί σημαντικό παράγοντα, όχι μόνο γιατί θα παρέχει στους αποίκους πόσιμο νερό, αλλά και γιατί θα μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν ώστε να δημιουργήσουν το οξυγόνο που αναπνέουν.

 

Βαρυτικό Πεδίο

Το βαρυτικό πεδίο του Άρη, είναι πολύ πιο ισχυρό από αυτό της Σελήνης. Για παράδειγμα, αν κάποιος στη Γη ζυγίζει 91 κιλά, τότε στον Άρη θα ζυγίζει 34, ενώ στη Σελήνη μόλις 15 κιλά.

Το μεγαλύτερο βαρυτικό πεδίο του Άρη εκτός του ότι τον βοηθάει να συγκρατήσει αέρια και να διατηρήσει κάποια ατμόσφαιρα στον πλανήτη, είναι επίσης χρήσιμο για την παραμονή των αντικειμένων στο έδαφος και για τη διατήρηση των οστών μας πιο ισχυρών. Σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, τα υγρά μετατοπίζονται προς τα πάνω προκαλώντας ρινική συμφόρηση και πρήξιμο του προσώπου. Τα οστά χάνουν ασβέστιο, σχηματίζονται πέτρες στα νεφρά, οι μύες ατροφούν και η καρδιά συρρικνώνεται.

 

Επιστημονική Αξία

Σύμφωνα με την επικρατέστερη θεωρία, το Φεγγάρι αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι της Γης, το οποίο χωρίστηκε πριν από πολύ καιρό, εξαιτίας μιας κατακλυσμιαίας σύγκρουσης. Από την άλλη πλευρά, ο Άρης αποτελεί ένα εντελώς ξεχωριστό σώμα/πλανήτη με πολύ έντονη και ενδιαφέρουσα γεωλογία. Αν και λίγο μικρότερος από τη Γη, κατέχει το μεγαλύτερο βουνό στο Ηλιακό μας Σύστημα (Mount Olympus), καθώς και το μεγαλύτερο φαράγγι (Valles Marineris), που έχει βάθος 10 χλμ.

Επιπλέον πολλοί πιστεύουν πως στην πραγματικότητα μπορεί να υπάρχει ζωή εκεί. Άνετα, θα μπορούν να επιβιώνουν μικρά βακτήρια ή άλλοι μικροσκοπικοί οργανισμοί, παρόμοιοι με κάποιους στη Γη. Αυτή η δυνατότητα για εξερεύνηση που μας προσφέρει, τον καθιστά επιστημονικά πολύ καλύτερο και ενδιαφέροντα προορισμό από το Φεγγάρι.

 

Απόσταση

Η Σελήνη είναι το κοντινότερο ουράνιο σώμα στη Γη. Απέχουν κατά μέσο όρο μόλις 384.403 χλμ. (356.410 χλμ. στο περίγειο και 406,740 χλμ. στο απόγειο) καθιστώντας την τον πιο οικονομικό προορισμό (από άποψη καυσίμων και ενέργειας). Έχουμε πυραύλους αυτή τη στιγμή που μπορούν να προσγειώσουν πολλά πράγματα στο Φεγγάρι άμεσα. Θα μπορούσαμε να εφοδιάσουμε με επαρκείς προμήθειες το φυσικό μας δορυφόρο, μόνο μέσα σε λίγους μήνες.

Από την άλλη ο Άρης αποτελεί μακρινό και ακριβό προορισμό. Καταρχάς για να ξεκινήσει η αποίκηση του χρειάζονται ακόμα χρόνια έρευνας. Επιπροσθέτως, για να φτάσουμε στον Άρη, πρέπει να απομακρυνθούμε εντελώς από τη Γη, να μετακινηθούμε μέχρι τον κόκκινο πλανήτη και στη συνέχεια να προσγειωθούμε απαλά στην επιφάνεια του πλανήτη (παρά την ελκτική του δύναμη που θα μας επιταχύνει). Αυτή η διαδικασία της μετάβασης στον Άρη απαιτεί πολλή ενέργεια και ένα τεράστιο πύραυλο, ώστε να μεταφερθεί ακόμη και μια μικρή ποσότητα υλικού στην επιφάνεια του πλανήτη.

Μελλοντικος σταθμος μεταφορων στον Αρη.   Image Credit: elonmusk – Mars City via instagram

 

Μεταφορές και Επικοινωνία

Χρειάζονται μόνο τρεις μέρες για να φτάσουμε στο φεγγάρι, ενώ περίπου έξι μήνες για να πάμε στον Άρη. Και δεδομένου ότι ένα Αρειανό έτος είναι πολύ μεγαλύτερο από ένα Γήινο έτος, οι πλανήτες ευθυγραμμίζονται με τον σωστό τρόπο για ταξίδια μία φορά κάθε δύο χρόνια. Υπάρχει περίπου μια περίοδος δύο εβδομάδων κατά την οποία μπορούμε να ξεκινήσουμε μια αποστολή από τη Γη στον Άρη, που ονομάζεται “παράθυρο εκκίνησης“.

Το Φεγγάρι από την άλλη, είναι εύκολα και γρήγορα προσβάσιμο. Στην πραγματικότητα, από τη στιγμή που η Σελήνη περιστρέφεται γύρω από τη Γη, μπορούμε να πάμε εκεί σχεδόν κάθε φορά που θέλουμε. Αυτό παρέχει μεγάλα οφέλη στην ασφάλεια, καθώς η διάσωση ανθρώπων από τη Σελήνη θα χρειαζόταν μόνο λίγες μέρες, ενώ στον Άρη, οι άνθρωποι θα έπρεπε να περιμένουν για χρόνια.

Εκτός των μεταφορών μας, η απόσταση επηρεάζει και την επικοινωνία με τον πλανήτη Γη. Έτσι αν συνομιλείτε με κάποιον στο Φεγγάρι, θα έχετε μόνο μερικά δευτερόλεπτα καθυστέρησης. Η καθυστέρηση όμως στον Άρη είναι μεταξύ 4 και 24 λεπτών, ανάλογα με το αν ο Άρης βρίσκεται στην ίδια μεριά με τη Γη ή στην αντίθετη πλευρά του Ήλιου.

 

Οικονομικά Οφέλη

Ακριβώς όπως είναι ευκολότερο να στείλετε αναλώσιμα στο φεγγάρι από ό, τι είναι στον Άρη, είναι εξίσου ευκολότερο να επιστρέψουμε πρώτες ύλες πίσω στη Γη. Αν για παράδειγμα εξορύξουμε ουσίες που είναι απαραίτητες για πυρηνική σύντηξη στη Σελήνη, θα μπορούσαμε να φέρουμε το υλικό πίσω στη Γη, χωρίς σχεδόν καθόλου κόστος. Αρκεί να εκτοξευθεί ένα σκάφος με τη σωστή γωνία και ταχύτητα. Τότε θα πέσει κυριολεκτικά στη Γη.

Αν από την άλλη εξορύξουμε υλικά και μέταλλα στον Άρη, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να τα χρησιμοποιήσουμε εκεί. Έτσι, από μια καθαρά εμπόρικά προσανατολισμένη άποψη, μια αποικία στο Φεγγάρι είναι μια πολύ οικονομικότερη επιχείρηση.

 

Ηλιακός άνεμος και ακτινοβολίες

Θυμηθείτε το εξάμηνο ταξίδι για τον Άρη. Είναι ασύγκριτα μεγαλύτερο με το αντίστοιχο της Σελήνης και θέτει σε κίνδυνο τους αστροναύτες. Αν υπήρχε ένα μεγάλο ηλιακό γεγονός που προκαλούσε σημαντική αύξηση της ακτινοβολίας, τότε θα πεθάνουν ή θα αρρωστήσουν σχεδόν όλοι, εκτός και αν το πλοίο είχε υπερβολικά ισχυρή προστασία ακτινοβολίας. Ενώ η 3ήμερη μετάβαση στο Φεγγάρι βοηθάει στο να αποφύγουμε τα ταξίδια όταν αναμένουμε ηλιακή δραστηριότητα.

Η Γη απ’ το Φεγγαρι.     Image Credit: nasa.gov

 

Ανατολή Γης ή δύο Φεγγαριών;

Παρακολουθώντας την ανατολή της Γης, ενώ καθόμαστε στο σαλόνι μας στο Φεγγάρι θα ήταν πραγματικά τρομερή εμπειρία. Αντ’ αυτού, οι άποικοι του Άρη θα απολαμβάνουν την ανατολή 2 διαφορετικών Φεγγαριών (Φόβος και Δείμος) στον Αρειανό ουρανό.

 

Συνοψίζοντας, τα πλεονεκτήματα μιας αποικίας στη Σελήνη βασίζονται κυρίως στα οικονομικά οφέλη λόγω της μικρής της απόστασης από τη Γη. Τα οφέλη όμως που θα έχουμε στον Άρη έιναι ζωτικής σημασίας. Είναι ένας τεράστιος συγκριτικά με το Φεγγάρι πλανήτης, που παρέχει ικανοποιητικό βαρυτικό πεδίο και μια υποτυπώδη ατμόσφαιρα.

Ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει στη Σελήνη, όμως για να εξασφαλίσει τη διαιώνιση του θα χρειαστεί ένα μέρος σαν τον Άρη.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “arstechnica.com”
  • qz.com  άρθρο  “Is it better to live on the moon or on Mars? A scientific investigation”
  • therocketscienceblog.wordpress.com  άρθρο  “Mars vs Moon”
  • news.nationalgeographic.com  άρθρο  “Elon Musk: In Seven Years, SpaceX Could Land Humans on Mars”
  • wikipedia.org

Βροχή Διαττόντων – Ωριωνίδες 20-21 Οκτωβρίου

in Astronomy by

Καθώς η Γη ταξιδεύει γύρω από τον Ήλιο, έλκει διάφορα συντρίμμια τα οποία εισέρχονται στην ατμόσφαιρα με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες, παγιδευμένα από το βαρυτικό της πεδίο. Είναι γεγονός ότι κάθε ημέρα που περνάει, πάνω από 100 τόνοι λεπτής σκόνης πέφτουν στην επιφάνεια της Γης χωρίς καν αυτό να γίνει αντιληπτό. Τα περισσότερα (συντρίμια) όμως, είναι μικρότερα από έναν κόκκο άμμου, οπότε σχεδόν όλα τους αποσαθρώνονται και δεν χτυπούν ποτέ την επιφάνεια της Γης.

Εξαιτίας της τριβής τους με τα μόρια της ατμόσφαιρας, αναφλέγονται και εμφανίζονται σε μας σαν πεφταστέρια (γνωστά ως διάττοντες αστέρες). Παρόλα αυτά, υπολογίζεται ότι 1.000 περίπου από τους διαστημικούς αυτούς «επιδρομείς» είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να αντέξουν το ταξίδι μέσα από την ατμόσφαιρα του πλανήτη μας κάθε χρόνο και φτάνουν στην επιφάνεια της Γης ως μετεωρίτες. Επειδή όμως τα 2/3 του πλανήτη μας είναι καλυμμένα με νερό οι πτώσεις αυτές σπάνια γίνονται αντιληπτές.

Ενώ σε καθημερινή βάση ο αριθμός τους είναι περιορισμένος, κάποιες περιόδους του έτους παρατηρείται  βροχή διαττόντων (Meteor Shower) εστιασμένη σε συγκεκριμένες περιοχές του ουρανού. Αυτό σημαίνει πως ο χώρος από τον οποίο περνάει η Γη την περίοδο αυτή, έχει πληθώρα συντριμμιών. Τα συντρίμμια αυτά προέρχονται κυρίως από κομήτες που κατα το πέρασμά τους δίπλα από τον Ήλιο, θερμάνθηκαν και άφησαν πίσω τους υλικό.

Οι τροχιες των περισσοτερων πεφταστερων, φαινονται να προερχονται απο το ιδιο σημειο, γνωστο ως ακτινοβολο σημειο. Image Credit: astrobob.areavoices.com

Επειδή οι μετεωροειδείς κινούνται σε παράλληλες τροχιές και με την ίδια περίπου ταχύτητα, εμφανίζονται στον γήινο παρατηρητή σαν να «προέρχονται» από ένα συγκεκριμένο σημείο της ουράνιας σφαίρας, που ονομάζεται ακτινοβόλο σημείο (radiant point) και είναι μοναδικό και χαρακτηριστικό για κάθε βροχή διαττόντων. Η ύπαρξη του ακτινοβόλου σημείου οφείλεται στην Προοπτική, όπως για παράδειγμα οι σιδηροδρομικές γραμμές φαίνεται να «συγκλίνουν» σε ένα σημείο του ορίζοντα.

Μάλιστα, το ακτινοβόλο σημείο δίνει στη βροχή αυτή το όνομά της, συνήθως του αστερισμού στον οποίο περιέχεται αυτό. Ιδιαίτερα αυτή η περίοδος (αρχές Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου) είναι ιδανική για την ευχάριστη θέαση των Ωριωνίδων (Orionids).

Τα σημεια στα οποια η τροχια της Γης συνανταει την τροχια του κομητη Χαλευ. Image Credit: skyandtelescope.com

Ο λόγος για τη φθινοπωρινή βροχή διαττόντων που παρατηρείται κυρίως στον αστερισμό του Ωρίωνα. Αποτελείται από συντρίμμια που άφησε στο πέρασμά του ο γνωστός κομήτης Halley, ο οποίος επισκέφθεται το εσωτερικό Ηλιακό μας Σύστημα κάθε 74-79 χρόνια. Ο ίδιος κομήτης είναι επίσης υπεύθυνος και για την ανοιξιάτικη βροχή διαττόντων Ήτα Υδροχοΐδες (Eta Aquaridsστον αστερισμό του Υδροχόου), που αποκορυφώνεται στις αρχές Μαίου.

Ορισμένες φορές οι «βροχές διαττόντων» μπορεί να μετατραπούν σε «καταιγίδες». Στη διάρκεια μιας τέτοιας καταιγίδας, μέχρι και 700.000 περίπου μετέωρα εμφανίζονται κάθε ώρα, όπως συνέβη και το 1966 όταν επί 20 συνεχόμενα λεπτά καταμετρήθηκαν 200 διάττοντες αστέρες το δευτερόλεπτο που εμφανίστηκαν σαν μια πραγματική φιέστα “κοσμικών πυροτεχνημάτων”. Η συμπεριφορά, όμως, των σωματιδίων αυτών είναι ιδιαίτερα απρόβλεπτη λόγω των διαταραχών που υφίστανται από τις βαρυτικές δυνάμεις των πλανητών.

Πότε είναι καλύτερα ορατές οι Ωριωνίδες;

Η συγκεκριμένη βροχή διαττόντων είναι ορατή όλο τον Οκτώβριο, αλλά κορυφώνεται τις νύχτες της 20ής και 21ης Οκτωβρίου. Τότε μπορεί κανείς να δει από 15 έως και 30 μετέωρα την ώρα (ορισμένες χρονιές φθάνουν τα 70), που ταξιδεύουν στην ατμόσφαιρά μας με ηλιγγιώδεις ταχύτητες που αγγίζουν τα 66 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο (περίπου 237.000 km/h). Επειδή τα θραύσματα ταξιδεύουν τόσο γρήγορα, καίγονται σύντομα και λαμπρά στον ουρανό.

Orionids. Meteor Shower   Image Credit: wearewildness.com

Ποια ώρα της ημέρας και πώς θα τις απολαύσω;

Η κατάλληλη στιγμή για να απολαύσετε τους μετεωρίτες, είναι ακριβώς πριν από την αυγή. Και, όπως και με κάθε παρατήρηση, είναι καλύτερο να βρίσκεστε μακριά από παρεμβαλλόμενα φώτα (όπως τα φώτα του δρόμου ή των σπιτιών). Αν βρίσκεστε σε μεγάλες πόλεις, καλό είναι να φθάσετε όσο το δυνατόν πιο μακριά από περιοχές με έντονη φωτορύπανση.

Για την καλύτερη δυνατή θέα ξαπλώστε στο έδαφος και παρατηρείστε τον Ωρίωνα. Είναι η περιοχή του ουρανού που κυριαρχείται από τα φωτεινά αστέρια Rigel και Betelgeuse. Η βροχή  είναι ορατή με γυμνό μάτι και εύκολα εντοπίσιμη.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “astrobob.areavoices.com”
  • mirror.co.uk  άρθρο  “When is the Orionid meteor shower 2017? Peak times and where to see this month’s dazzling astronomical display”
  • wikipedia.org

Πώς η πτώση ενός αστεροειδούς μπορεί να πλήξει τον ανθρώπινο πληθυσμό;

in Astronomy by

Εκατομμύρια βράχοι περιστρέφονται γύρω από το μητρικό μας αστέρι. Ο αριθμός μόνο των γνωστών αστεροειδών της Κύριας Ζώνης (μεταξύ του Άρη και του Δία) με διάμετρο μεγαλύτερη από 1 χλμ, ξεπερνάει τις 500.000, ενώ ο αριθμός των αντικειμένων πλησίον της Γης (NEOsNear Earth Objects, αντικείμενα των οποίων οι τροχιές τους τα φέρνουν πολύ κοντά στη Γη, σε απόσταση πλησίον του 0,5AU) που έχει ανιχνευθεί αγγίζει τις 16.000.

Σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη, η μαζική εξαφάνιση των μη ιπταμένων δεινοσαύρων που συνέβη πριν 65 εκατομμύρια έτη, ήταν απόρροια της πτώσης ενός ικανού (σε μέγεθος) αστεροειδή. Ο λόγος για έναν αστεροειδή διαμέτρου 10-15 χλμ, που έπεσε κοντά στη χερσόνησο Γιουκατάν (Μεξικό) πριν από περίπου 65,5 εκατομμύρια έτη, δημιουργώντας τον κρατήρα διαμέτρου 170 χλμ.

Ο κρατήρας στη χερσόνησο Yukatan    Image Credit: news.nationalgeographic.com

Μια τέτοια σφοδρή σύγκρουση στις μέρες μας, θα μπορούσε να αποβεί μοιραία για την ανθρωπότητα. Βρετανοί ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον έχουν εκθέσει επτά διαφορετικούς κινδύνους που κρύβει μια σύγκρουση με αστεροειδή.

Δημοσίευσαν ένα έγγραφο που ασχολείται με τις επιπτώσεις (άμεσες και έμμεσες) που θα επιφέρει η πτώση κάποιου αστεροειδούς, καθώς και τους κινδύνους του για τους ανθρώπινους πληθυσμούς. Η ομάδα χρησιμοποίησε προσομοιώσεις υπολογιστών για να αξιολογήσει τον κίνδυνο που αντιπροσωπεύουν 50.000 διαφορετικά μεγέθη αστεροειδών.

Μέσω της μελέτης τους, διαπίστωσαν ότι οι αστεροειδείς που συντρίβονταν στο έδαφος ή εκρήγνυτο στον ουρανό (πάνω από την επιφάνεια της Γης), προκάλεσαν πολύ περισσότερη καταστροφή από αυτούς που συντρίβονταν στη θάλασσα και προκαλούσαν τσουνάμι. Όπως θα περίμενε κανείς, οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι μεγαλύτεροι αστεροειδείς ενέχουν περισσότερο κίνδυνο από τους μικρότερους. Ωστόσο, οι διαστημικοί βράχοι που ήταν μικρότεροι από περίπου 131 μέτρα σε διάμετρο, ήταν πιο πιθανό να εκραγούν στον αέρα, θέτοντας ένα διαφορετικό είδος κινδύνου για τους ανθρώπους.

Έθεσαν λοιπόν επτά διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι διαστημικοί βράχοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν καταστροφή και απώλεια ανθρωπίνων ζωών:

 

Thermal radiation

Image Credit: nypost.com

Η θερμική ακτινοβολία που εκλύεται κατά την πτώση ενός αστεροειδούς μέσα από τα στρώματα της ατμόσφαιρας, καθώς και από τη σύγκρουση με το έδαφος είναι ικανή να προκαλέσει ασταμάτητες πυρκαγιές.

Εάν ένας μικρού σχετικά μεγέθους αστεροειδής χτυπήσει μια πόλη ή εκραγεί από πάνω της, τότε οι εκτινασσόμενοι βράχοι θα σκορπίσουν φωτιά σε όλα τα κτήρια, όμως τα καταφύγια θα είναι αρκετά ασφαλή. Εάν όμως ο διαστημικός βράχος είναι μεγάλος (διαμέτρου μερικών χιλιομέτρων), ολόκληρη η πόλη θα κατακαεί στην κυριολεξία.

 

Wind blast

Ο άνεμος που παράγεται όταν ένας αστεροειδής πέσει στη Γη ή ανατιναχθεί στον αέρα σε χαμηλό υψόμετρο, αποτελεί μία από τις πιο επικίνδυνες επιδράσεις. Τα κύματα αέρα που δημιουργούνται, είναι τόσο έντονα ώστε όχι μόνο να εκτοπίζουν αντικείμενα, αλλά είναι ικανά να σχίσουν τα σώματα των ανθρώπων κυριολεκτικά και να τραντάξουν ολόκληρα κτήρια συθέμελα.

Ένας αστεροειδής αρκεί να έχει πλάτος μόνο 59 πόδια, για να προκαλέσει απώλειες με αυτόν τον τρόπο, όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές.

 

Overpressure

Αυτός είναι ο επιστημονικός όρος για το κρουστικό κύμα (όταν ο αέρας κινείται υπό πίεση γρηγορότερα από την ταχύτητα του ήχου) που προκαλείται όταν ένας αστεροειδής εκρήγνυται στον αέρα ή συντρίβεται στο έδαφος ή στη θάλασσα.

Επίσης, αυτός ήταν ο λόγος που προκάλεσε τραυματισμούς όταν ένας μετεωρίτης εξερράγη στον ουρανό πάνω από τη ρωσική πόλη Chelyabinsk (στις 15 Φεβρουαρίου 2013).

Οι ερευνητές έγραψαν πως οι περισσότερες ζημιές και τραυματισμοί κατά τη διάρκεια του γεγονότος αυτού προκλήθηκαν από το κρουστικό κύμα που χτύπησε τους ανθρώπους στο έδαφος και τις κατεστραμμένες κατασκευές, προκαλώντας έμμεσους τραυματισμούς με πετάσματα από γυαλί.

 

Cratering

Image Credit: nypost.com

Όταν ένας μετεωροειδής (κάποιο βραχώδες σώμα) χτυπά έναν πλανήτη, προκαλεί συνήθως έναν τεράστιο κρατήρα. Μερικές φορές η ενέργεια που εκλύεται από τη σύγκρουση είναι τόσο μεγάλη, που ο αστεροειδής λιώνει στιγμιαία.

Ωστόσο, ο κίνδυνος να χάσει κάποιος τη ζωή του απ’ αυτό είναι αρκετά μικρός, εκτός και αν είναι τόσο άτυχος, ώστε να βρίσκεται στην ακριβή περιοχή όπου έχει σχηματιστεί ο κρατήρας. Αλλά από τη στιγμή που κάποιος βράχος φθάσει ως το έδαφος, πιθανότατα θα είχε βιώσει κάποια από τις προηγούμενες δολοφονικές επιδράσεις.

 

Ejecta

Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ενός αστεροειδή, μια τεράστια ποσότητα πετρωμάτων και συντριμμιών θα τιναχθούν στον αέρα. Ορισμένα από αυτά τα θραύσματα είναι πιθανό να είναι καυτά, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να ξεκινήσουν πολλές νέες εστίες πυρκαγιών. Ωστόσο, τόσο οι εκτινασσόμενοι βράχοι όσο και οι δηλητηριώδεις εξατμίσεις των λιωμένων πετρωμάτων θεωρούνται χαμηλού κινδύνου, επειδή οι άνθρωποι θα είχαν ήδη σκοτωθεί από τις άλλες επιπτώσεις των αστεροειδών.

Επιπροσθέτως, εάν το αντικείμενο είναι αρκετά μεγάλο, θα έστελνε υλικό αρκετά ψηλά στον αέρα, το οποίο θα αιωρούταν στην ατμόσφαιρα και θα μείωνε την εισερχόμενη ηλιακή ακρινοβολία. Εάν αυτό το υλικό παραμείνει στην ατμόσφαιρα αρκετό καιρό, θα προκαλέσει ραγδαία μείωση της θερμοκρασίας στον πλανήτη, καθώς και το θάνατο των φυτών και των περισσότερων ζωντανών οργανισμών.

 

Seismic shaking

Μια σύγκρουση με αστεροειδή μπορεί να προκαλέσει σεισμό. Αλλά ο αριθμός των θυμάτων από τους σεισμούς είναι πολύ μικρότερος σε σχέση με τις υπόλοιπες επιδράσεις μιας πτώσης αστεροειδούς.

Επιπροσθέτως, οι σεισμικές δονήσεις έχουν μικρή περιοχή επιρροής, έως λίγα χιλιόμετρα. Εκτός αυτού, ο άνθρωπος είναι συνηθισμένος σε σεισμούς και σε αρκετές περιοχές οι πληθυσμοί είναι εκπαιδευμένοι ώστε να αντιδρούν ακαριαία σε τέτοιες περιπτώσεις.

 

Tsunami

Image Credit: nypost.com

Εάν ένας αστεροειδής προσκρούσει στον ωκεανό, θα προκαλέσει αναπόφευκτα ένα μαζικό κύμα, γνωστό ως τσουνάμι. Αυτό έχει τη δυνατότητα να σκοτώσει ανθρώπους που είναι αρκετά μακριά από την περιοχή προσκρουσης.

Όμως, το τσουνάμι χρειάζεται αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα για να εξαπλωθεί σε ένα μεγάλο ωκεανό, δίνοντας μας την ευκαιρία να σώσουμε τους εαυτούς μας, εφόσον μετακινηθούμε σε υψηλότερο έδαφος.

Το τσουνάμι πλήττει μόνο παράκτιους πληθυσμούς, οπότε ο κίνδυνος απ’ αυτή την επίδραση είναι αρκετά περιορισμένος.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “wakingtimes.com”
  • nypost.com  άρθρο  “All the ways an asteroid could destroy humanity”
  • wikipedia.org

Mars Science City in Dubai

in Astronomy by

Το Ντουμπάι, η μεγαλύτερη πόλη των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, είναι συνηθισμένο να κατέχει ρεκόρ σε υπερ-κατασκευές. Έχοντας ήδη κατασκευάσει το υψηλότερο κτήριο του κόσμου (Burj Khalifaτο κτήριο 163 ορόφων που αγγίζει τα 828μ. ύψος), καθώς και το μεγαλύτερο  Shopping Mall του κόσμου (Dubai Mall – έχει πάνω από 1.200 καταστήματα, ενώ η κατασκευή του κόστισε πάνω από 20 δισεκατομμύρια δολάρια), δεν θα περιμένε κανείς να έμενε εκτός από τον αγώνα κατάκτησης του Διαστήματος.

Την Τρίτη, 26 Σεπτεμβρίου, ο κυβερνήτης του Ντουμπάι (Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum) και ο αναπληρωτής Aνώτατος Διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΑΕ (Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan) ανακοίνωσαν πως ξεκινούν τη δημιουργία της μεγαλύτερης προσομοίωσης διαστημικής αποικίας στη Γη. Ο λόγος για το Mars Science City, μια κυριολεκτικά τρισδιάστατη εκτυπωμένη πόλη, που θα καλύψει 1.9 εκατομμύρια τετραγωνικά πόδια (176.516 τ.μ.) και θα φιλοξενήσει επιστήμονες από όλο τον κόσμο για πάνω από ένα χρόνο.

Parts of the city will be 3D printed using sand from the Emirati desert.   Image Credit: Dubai Media Office via mediaoffice.ae

Ως βασικό δομικό υλικό θα χρησιμοιηθεί η άμμος από την έρημο των ΗΑΕ, υλικό περίπου παρόμοιο με το πιο άφθονο δομικό υλικό στον Άρη. Η πόλη που θα θα εκτείνεται σε αρκετούς θόλους, εκτιμάται πως θα προσφέρει ένα βιώσιμο και ρεαλιστικό μοντέλο για την προσομοίωση της ζωής στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη.

Το έργο, το οποίο παρουσιάστηκε στην ετήσια συνάντηση για την κυβέρνηση των ΗΑΕ στο Αμπού Ντάμπι, περιλαμβάνει εργαστήρια για τρόφιμα, ενέργεια και νερό, καθώς και γεωργικές δοκιμές και μελέτες σχετικά με την επάρκεια τροφής και ενέργειας στο μέλλον. Κατά τις συναντήσεις, ο Σεΐχης Μωάμεθ Μπιν Ράσιντ δήλωσε ότι «τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιδιώκουν να καθιερώσουν διεθνείς προσπάθειες για την ανάπτυξη τεχνολογιών που ωφελούν την ανθρωπότητα και να δημιουργήσουν το θεμέλιο για ένα καλύτερο μέλλον για τις επόμενες γενιές, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ζωής στη Γη και στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων σε πολλές από τις παγκόσμιες προκλήσεις».

Το Mars Science City αναμένεται να βοηθήσει την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, ώστε να οδηγήσει τους ανθρώπους στον Άρη και αποτελεί μέρος του σχεδίου του Mars 2117. Το σχέδιο αυτό ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της πέμπτης παγκόσμιας διάσκεψης κυβερνήσεων (World Government Summit) και επιδιώκει να οικοδομήσει τον πρώτο οικισμό στον Άρη μέσα στα επόμενα 100 χρόνια.

The city will host simulations testing long term living on the Red Planet.   Image Credit: Dubai Media Office via mediaoffice.ae

Η πόλη θα αποτελείται από αρκετούς θόλους με καινοτόμες τεχνικές κατασκευής. Μια ομάδα επιστημόνων, μηχανικών και σχεδιαστών των Εμιράτων, με επικεφαλής μια ομάδα από το διαστημικό κέντρο Mohammed Bash Rashid Space, θα πραγματοποιήσει το έργο σε συνεργασία με τον διεθνώς αναγνωρισμένο αρχιτέκτονα Bjarke Ingels (BIGBjarke Ingels Group).

Η χώρα ελπίζει να προσελκύσει τα καλύτερα επιστημονικά μυαλά από όλο τον κόσμο. Δεν υπάρχει ακόμα καμία αναφορά για το αν η πόλη θα έχει τελικά μόνιμους κατοίκους, όμως προς ρο παρόν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σκοπεύουν να έχουν μια αφοσιωμένη ομάδα ερευνητών εκεί μέσα για ένα ολόκληρο χρόνο.

Ακολουθούν μερικές απόψεις σχετικά με τον προτεινόμενο σχεδιασμό, που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα.

 

  • Ένα αγρόκτημα υδροβίων.

An Aquaponic farm.  Image Credit: popsci.com

Το πρόβλημα της σίτισης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια αποίκηδηε του αφιλόξενου Άρη. Μια ρεαλιστική διευθέτηση του θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από την απογείωση. Πάνω σε αυτό, το σχέδιο του Mars Science City σχεδιάζει να ασκήσει διάφορες μεθόδους καλλιέργειας που είναι ελαφριές για τους πόρους που διαθέτει ο Άρης, όπως το νερό και το φυσικά θρεπτικό χώμα. Οι μέθοδοι ανακύκλωσης των αποβλήτων και των υδάτων θα δοκιμαστούν επίσης για να αξιοποιήσουν στο έπακρο τους ελάχιστους πόρους του συστήματος.

 

  • Προστασία από ακτινοβολίες.

Several domes will stretch out into the desert.   Image Credit: Dubai Media Office via mediaoffice.ae

Η πόλη θα είναι κατασκευασμένη από διασυνδεδεμένες δομές θόλου. Τα ΗΑΕ σχεδιάζουν υλικά δοκιμών για τον θόλο που μπορεί να εμποδίσουν την ανεπιθύμητη ηλιακή ακτινοβολία. Αυτή η ακτινοβολία είναι πιο ισχυρή στον Άρη από ό, τι εδώ στη Γη, χάρη στην έλλειψη προστατευτικής ατμόσφαιρας και μαγνητικού πεδίου στον κόκκινο πλανήτη.

 

  • Προσαρμοσμένο φως.

Lights out.   Image Credit: popsci.com

Φαίνεται ότι η πόλη θα έχει επίσης τη δυνατότητα να φιλτράρει περισσότερο ή λιγότερο το ηλιακό φως, ίσως για να προσαρμόσουν το φωτισμό έτσι ώστε οι ημέρες εκεί να ταιριάζουν με την ώσρα και την εποχή στον Άρη.

 

  • Ένα μουσείο θα λειτουργεί στην πόλη.

Inspiring future Martian settlers is a priority.   Image Credit: popsci.com

Εκτός από τα εργαστήρια, η Mars Science City προβλέπει επίσης τη λειτουργία ενός μουσείου. Το μουσείο θα εκθέτει «τα μεγαλύτερα» διαστημικά επιτεύγματα της ανθρωπότητας. Επιπλέον, θα περιλαμβάνει εκπαιδευτικές περιοχές που θα εμπλέκουν τη νεολαία με το χώρο του Άρη και θα εμπνέουν σε αυτά το πάθος για εξερεύνηση και ανακάλυψη. Άλλωστε, δεν μπορούμε να χτίσουμε μια αποικία στον Άρη, χωρίς μια γενιά που θα είναι πρόθυμη να εγκατασταθεί εκεί.

 

  • Θέατρο στον Άρη;

A movie theater on Mars.   Image Credit: popsci.com

Η αναψυχή δεν είναι μια επιπόλαιη πτυχή του διαστημικού ταξιδιού. Είναι σημαντικό οι αστροναύτες να διατηρούν καλή ψυχική υγεία και αυτό είναι δύσκολο τόσο μακριά από το φυσικό τους χώρο. Οι γενιές που θα εγκατασταθούν στον Άρη πρέπει να διδαχθούν τέχνες και ιστορία, ώστε να έχουν εκτός από σωματική και φυσιολογική ψυχική δραστηριότητα. Εκτός από τα σχέδια για ένα αμφιθέατρο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί πιθανώς για αναψυχή καθώς και για εκπαίδευση, τα έντυπα τύπου υποδηλώνουν ότι μια πισίνα που θα εντάσσεται στο μεγάλο πρόγραμμα ανακύκλωσης νερού, είναι επίσης στα έργο. 

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image   “Dubai Media Office via mediaoffice.ae”
  • mediaoffice.ae  άρθρο  “VP, Abu Dhabi Crown Prince launch Mars Science City”
  • popsci.com  άρθρο  “Check out the United Arab Emirates’ plans for building a Martian city—on Earth”
  • newatlas.com  άρθρο  “Dubai announces giant Mars city simulation designed by Bjarke Ingels”
  • wikipedia.org

50 Νανο-διαστημοσυσκευές θα επισκεφθούν 300 αστεροειδείς σε ταξίδι 3,2 ετών

in Astronomy by

Οι αστεροειδείς (μικρά σώματα-βράχοι που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο) έχουν πολλά να μας διδάξουν για τις πρώτες μέρες του Ηλιακού Συστήματος. Θεωρούνται κατάλοιπα από το σχηματισμό του Ηλιακού συστήματος και υπολογίζεται πως υπάρχουν εκατομμύρια, όμως η νομαδική τους φύση, τους καθιστά δύσκολο να μελετηθούν.

Για να μελετήσουμε καλύτερα ένα ευρύ φάσμα διαστημικών πετρωμάτων-βράχων, μια ευρωπαϊκή ομάδα προτείνει τη δημιουργία της αποστολής που ονομάζεται Asteroid Touring Nanosat Fleet. Η αποστολή αυτή περιλαμβάνει τη χρήση 50 μικροσκοπικών διαστημικών οχημάτων, τα οποία θα επισκεφτούν εκατοντάδες αστεροειδείς, προτού επιστρέψουν στη Γη με τα δεδομένα στο φορτίο τους.

Προς το παρόν στη μελέτη των αστεροειδών έχουμε δύο σημαντικές αποστολές. Ο ανιχνευτής Hayabusa2 βρίσκεται καθοδόν για συνάντηση με τον αστεροειδή Ryugu, όπου θα συλλέξει δείγματα από την επιφάνεια και θα τα επαναφέρει για εξέταση. Παράλληλα, η NASA σχεδιάζει μια πιο φιλόδοξη αποστολή, θέλει να απομακρύνει ένα βράχο και να τον μεταφέρει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, όπου θα μπορούμε να τον μελετήσουμε με την ησυχία μας. Όμως όσο διορατικές και αν είναι αυτές οι αποστολές, θα μελετήσουν μόνο δύο αστεροειδείς εκεί. Αυτό δεν αποτελεί πολύ μεγάλο δείγμα για να αντλήσουμε αρκετές πληροφορίες. Έτσι η νέα αποστολή στοχεύει σε 300 διαφορετικούς αστεροειδείς, με επικεφαλής το Φινλανδικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο.

Οι αστεροειδείς είναι πολύ διαφορετικοί και, μέχρι σήμερα, έχουμε δει μόνο έναν μικρό αριθμό από κοντινή απόσταση. Για να τους κατανοήσουμε καλύτερα, χρειάζεται να μελετήσουμε έναν πολύ μεγαλύτερο αριθμό. Ο μόνος τρόπος λοιπόν, για να το κάνουμε αυτό οικονομικά, είναι με τη χρήση μικρών διαστημικών οχημάτων.

Το σχέδιο είναι να σταλεί ένας στόλος 50 μικρών διαστημόπλοιων (Νανοσυσκευών), το καθένα με βάρος περίπου 5 κιλά, σε ένα ταξίδι 3,2 ετών στη ζώνη αστεροειδών πέρα από τον Άρη και πάλι πίσω. Κάθε επιμέρους σκάφος θα πραγματοποιήσει πτήση σε έξι ή επτά αστεροειδείς από απόσταση περίπου 1.000 χιλιομέτρων (621 μιλίων), χρησιμοποιώντας ένα τηλεσκόπιο 4 εκατοστών (1,6 ιντσών) για να απεικονίσει το βράχο σε ανάλυση μικρότερη από 100 μέτρα (328 ft) ανά εικονοστοιχείο. Ένα φασματόμετρο υπέρυθρης ακτινοβολίας θα μπορούσε επίσης να αναλύσει από τι στοιχεία αποτελείται ο αστεροειδής.

Image Credit: newatlas.com

Οι νανοδορυφόροι θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν πολλές χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τους αστεροειδείς που συναντούν κατά την περιήγησή τους. Πιο συγκεκριμένα, θα μας παρέχουν στοιχεία σχετικά με το μέγεθος και το σχήμα των αστεροειδών, με το αν έχουν κρατήρες στην επιφάνεια ή σκόνη και με το αν υπάρχουν φυσικοί δορυφόροι γύρω τους. Επιπροσθέτως, θα συγκεντρώσουν στοιχεία για τη χημική σύνθεση των επιφανειακών χαρακτηριστικών (όπως το αν υπάρχει η φασματική υπογραφή του νερού), καθώς και για την φυσική προέλευση των σωμάτων.

Καθώς ο χώρος στα σκάφη θα είναι περιορισμένος και η μείωση του κόστους είναι ένας βασικός στόχος της αποστολής, ο στόλος δεν θα ήταν εφοδιασμένος με κεραίες high-gain antenna (HGA – κεραία ραδιοκυμάτων). Αντ ‘αυτού, τα δεδομένα που συλλέγουν θα αποθηκεύονται εσωτερικά σε μνήμη «flash» και θα μεταφερθούν στους επίγειους υπολογιστές καθώς το σκάφος θα εκτελεί την τελική του πτώση προς τη Γη. Ο καθένας θα συλλέγει περίπου 10 GB δεδομένων, τα οποία θα χρειαστούν περίπου τρεις ώρες για να τα αποκτήσει η ομάδα εδάφους.

Image Credit: newatlas.com

Ο στόλος «Nanosat» θα τροφοδοτείται από πανιά ηλιακού ανέμου, τα οποία χρησιμοποιούν τη σταθερή ροή φορτισμένων σωματιδίων που εκτοξεύονται στο διάστημα από τον Ήλιο. Κάθε νανο-συσκευή θα είναι δεμένη με ένα κεντρικό σκάφος πλοηγό (E-sail), που θα βρίσκεται σε απόσταση 20 χλμ και θα κατευθύνει το σκάφος. Αν και η επιτάχυνση θα είναι αρκετά μικρή (υπολογίζεται περίπου 1 mm ανά δευτερόλεπτο), δεν χρειάζεται κάποιο άλλο προωθητικό και όταν συνδυάζεται με την αρχική ταχύτητα εκτόξευσης, θα είναι αρκετό για να κάνει το ταξίδι σε λίγο πάνω από τρία χρόνια.

Η αποστολή αναμένεται να είναι πολύ φθηνότερη από άλλες επιλογές. Εκτιμάται να αγγίξει το ποσό των 60 εκατομμυρίων ευρώ (72 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και αν σκεφτούμε πως η τιμή διαχέεται σε 300 στόχους, το κόστος ανά αστεροειδή μειώνεται στα 200.000 ευρώ (240.000 δολάρια).

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image   “newatlas.com”
  • newatlas.com  άρθρο  “The plan to send 50 small spacecraft to tour 300 asteroids”
  • popularmechanics.com  άρθρο  “Finnish Scientists Push for 50 Nano-Spacecraft to Explore 300 Asteroids”
  • wikipedia.org

Οι πρωτιές στο Ηλιακό μας Σύστημα

in Astronomy by

Παρόλο που το Ηλιακό μας Σύστημα αποτελεί τη “γειτονιά” μας στις όχθες ενός αχανούς Σύμπαντος, μόνο σχετικά πρόσφατα είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε τις κινήσεις και τις συμπεριφορές των σωμάτων που το αποτελούν. Σε αυτό έπαιξε καθοριστικό ρόλο η χρήση διαστημοσυσκευών, που προσέγγισαν ακόμη και τους πιο απομακρυσμένους πλανήτες. Και η ανάλυση των δεδομένων μας έδειξε την ποικιλομορφία που συμαντάμε ακόμα και εντός του συστήματος μας.

Εύκολα λοιπόν, μπορούμε να δημιουργήσουμε μια λίστα με τα ρεκόρ στο Ηλιακό μας Σύστημα. Ρεκόρ που ισχύουν μόνο στην κοντινή γειτονιά μας, αφού η μελέτη περαιτέρω άστρων και εξωπλανητών μας δείχνει πως τα ρεκόρ είναι για να καταρρίπτονται.

Ο Ολυμπος του Αρη ξεχωριζει ακομη και απο το Διαστημα.      Image Credit: annesastronomynews.com
  • Το μεγαλύτερο όρος και ηφαίστειο του Ηλιακού μας Συστήματος βρίσκεται στον Άρη και ονομάζεται Όρος Όλυμπος. Είναι ανενεργό σήμερα και αποτελεί επίσης το πιο ψηλό γνωστό βουνό στο Ηλιακό Σύστημα. Το πλάτωμα της κορυφής βρίσκεται σε υψόμετρο 26 χιλιομέτρων πάνω από το μέσο επίπεδο της επιφάνειας του Άρη, σχεδόν τρεις φορές το υψόμετρο του Έβερεστ (8.848 μέτρα). Αν βρισκόταν στη Γη, η βάση του θα κάλυπτε όλο τον ελληνικό ηπειρωτικό χώρο μαζί με το Αιγαίο.

 

  • Το μεγαλύτερο γνωστό ηφαίστειο πάγου (γνωστά ως κρυοηφαίστεια, αντί για λιωμένους βράχους εκτοξεύουν πάγο, αμμωνία και μεθάνιο) ανακαλύφθηκε από το διαστημικό σκάφος «Cassini», που εξερεύνησε τον Κρόνο και τα φεγγάρια του. Βρίσκεται στο δορυφόρο του Κρόνου, τον Τιτάνα και μάλιστα νότια του ισημερινού του Τιτάνα, σε μια έρημο με αμμόλοφους την οποία οι επιστήμονες έχουν ονομάσει Sotra Facula. Εχει ύψος 1.500 μέτρων και η διαμόρφωση του τοπίου γύρω από αυτό σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι παρόμοια με εκείνη του ηφαιστείου Αίτνα στην Ιταλία και του ηφαιστείου Λάκι στην Ισλανδία.
Ηφαιστεια παγου υπαρχουν και σε αλλους κοσμους, οπως στον αστεροειδη Δημητρα (Αχουνα Μονς), το οποιο εκτιμαται οτι δημιουργηθηκε σχετικα προσφατα, πριν απο περιπου 200 εκατομμυρια χρονια.                                                                              Image Credit: sciencemanblog.blogspot.com
  • Τη μεγαλύτερη σε έκταση οροσειρά την εντοπίζουμε στον φυσικό δορυφόρο της Γης, τη Σελήνη. Ονομάζεται Κολδιέρες και βρίσκεται στα όρια της Ανατολικής Θάλασσας (Mare Orientale). Το μήκος της είναι 1.500 χλμ, σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερη από αυτή των Απεννίνων (600 χλμ) και του Καυκάσου (520 χλμ).

 

  • Η μεγαλύτερη χαράδρα που έχουμε παρατηρήσει, βρίσκεται στον κόκκινο πλανήτη (Άρη). Πιο συγκεκριμένα, εντοπίζεται στην κοιλάδα του Μάρινερ (Valles Marineris μτφ. κοιλάδα του ναύτη). Η τεράστια αυτή χαράδρα εκτείνεται σε μήκος 4.500 χλμ, με μέγιστο πλάτος 600 χλμ και μέγιστο βάθος 7 χλμ. Αν βρισκόταν στη Γη, θα εκτεινόταν από την Πορτογαλία μέχρι τα Ουράλια όρη.

 

  • Η μεγαλύτερη κοιλάδα με κρατήρες βρίσκεται επίσης στον Άρη και ονομάζεται “Ελλάς“. Η διάμετρός της φθάνει τα 2.000 χλμ. Η Ελλάς (Hellas) είναι μία τεράστια πεδιάδα και κυκλική-ελλειπτική λεκάνη από πρόσκρουση αστεροειδούς που βρίσκεται στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη `Αρη. Ο πυθμένας της λεκάνης βρίσκεται 7152 μ. κάτω από το μέσο επίπεδο της αρειανής επιφανείας, 3000 μ. βαθύτερα δηλαδή, από ό,τι η παρόμοια Λεκάνη Νοτίου Πόλου της Σελήνης (Άιτκεν).

 

  • Ο μεγαλύτερος κρατήρας που δημιουργήθηκε από πρόσκρουση με αστεροειδή βρίσκεται στη Σελήνη. Πρόκειται για την τεράστια λεκάνη Αϊτκέν που έχει διάμετρο 2.500 χλμ, βάθος 3 χλμ και εντοπίζεται στον Νότιο Πόλο της.
Η Ιω βγαζει 100 φορες περισσοτερη λαβα απο ολα τα ηφαιστεια της Γης μαζι, κι αυτο απο μια επιφανεια με εκταση μολις το 1/12 του μεγεθους της Γης. Image Credit: physics4u.wordpress.com
  • Το πιο δραστήριο γεωλογικά σώμα στο ηλιακό μας σύστημα είναι η Ιω (ένας από τους 4 δορυφόρους του Δία που ανακάλυψε ο Γαλιλαίος). Βρίσκεται «αιχμαλωτισμένη» σε μια «βαρυτική παγίδα» ανάμεσα στον Δία και στους γειτονικούς της δορυφόρους, Ευρώπη, Γανυμήδη και Καλλιστώ, που την έλκουν υπό διαφορετικές συνεχώς γωνίες. Μέσα σε αυτές τις παλιρροϊκές δυνάμεις, η επιφάνεια του εδάφους της Ιούς ανεβοκατεβαίνει συνεχώς.

 

  • Ο μεγαλύτερος πλανήτης στη γειτονιά μας είναι με διαφορά ο Δίας. Πήρε το όνομά του από τον πατέρα των θεών εξαιτίας του μεγέθους του. Είναι τόσο μεγάλος που θα μπορούσε να περιλάβει στο εσωτερικό του όλους τους άλλους πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος. Η μάζα του είναι 318 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα της Γης, και 2,5 φορές μεγαλύτερη του συνόλου των πλανητών και δορυφόρων. Αυτός ο αέριος γίγαντας αποτελείται κυρίως από υδρογόνο, με το ένα τέταρτο της μάζας να είναι ήλιο.

 

  • Τη μεγαλύτερη ημέρα πλανήτη (δηλαδή διάρκεια μίας πλήρους περιστροφής γύρω από τον άξονα του) στο Ηλιακό σύστημα, την παρατηρούμε στην αργόστροφη Αφροδίτη. Μια ημέρα της ισοδυναμεί με 243,16 γήινες ημέρες. Σε αντίθεση, τη μικρότερη ημέρα κατέχει ο ταχύστροφος Δίας, που ολοκληρώνει μία πλήρη περιστροφή περί του άξονά του σε 9 ώρες, 50 λεπτά και 30 δευτερόλεπτα γήινου χρόνου.

 

  • Το μεγαλύτερο έτος πλανήτη (η διάρκεια μιας πλήρους περιφοράς γύρω από τον Ήλιο) στο Ηλιακό σύστημα κατέχει ο πλέον απομακρυσμένος πλανήτης Ποσειδώνας. Ολοκληρώνει μια περιφορα κάθε 164,8 γήινα χρόνια. Αντίθετα τη μικρότερη διάρκεια περιφοράς περί τον Ήλιο (το μικρότερο έτος) κατέχει ο Ερμής, που την ολοκληρώνει σε 87,97 γήινες ημέρες. Βέβαια αυτό συμβαίνει από το γεγονός ότι ο Ερμής απέχει από τον Ήλιο μόλις 57,9 εκατ. χλμ, σε αντίθεση με τον Ποσειδώνα που απέχει 4,5 δισεκατ. χλμ.

 

  • Τη μεγαλύτερη ταχύτητα περιφοράς γύρω από τον Ήλιο την κατέχει ο “φτεροπόδαρος” Ερμής, με μέση ταχύτητά 172.332 χλμ την ώρα. Σε αντίθεση, τη μικρότερη ταχύτητα περιφοράς την έχει ο Ποσειδώνας με μέση ταχύτητα 19.548 χλμ την ώρα.
Η σκια και τα δαχτυλιδια του Κρονου. Η φωτογραφια τραβηχτηκε στο οπτικο φασμα απο τη διαστημοσυσκευη Cassini στις 22 Οκτωβριου 2013.                           Image Credit: jpl.nasa.gov
  • Οι περισσότεροι δακτύλιοι περιφερομένων υλικών βρίσκονται στον Κρόνο. Υπολογίζονται σε 10.000 διαφορετικούς που περικλείουν τον πλανήτη. Αποτελούνται από μικρά σώματα σκόνης, πάγου και βράχων μεγέθους μέχρι λεωφορείου. Αρχίζουν από το επίπεδο των νεφών του Κρόνου και φθάνουν σε απόσταση μέχρι 275.000 χλμ μακριά. Συγκριτικά μοιάζουν με πίτα διαμέτρου 1.400 μέτρων και πάχους 5 χιλιοστών. Αν θεωρηθούν αυτά δορυφόροι τότε ο Κρόνος κατέχει τους περισσότερους. Ωστόσο ο Κρόνος δεν είναι ο μοναδικός πλανήτης με δακτυλίους.

 

  • Τους περισσότερους δορυφόρους κατέχει πάλι ο Δίας, γύρω από τον οποίο περιστρέφονται τουλάχιστον 67 φεγγάρια, συμπεριλαμβανομένων των τεσσάρων μεγάλων φεγγαριών του Γαλιλαίου (όπως ονομάζονται τα φεγγάρια που ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά από τον Γαλιλαίο το 1610).

 

  • Τη θέση του μεγαλύτερου δορυφόρου στο ηλιακό σύστημά κατέχει ο Γανυμήδης, που είναι ο πιο ογκώδης, φωτεινός και μεγαλύτερος φυσικός δορυφόρος του πλανήτη Δία, με διάμετρο 5.268 χιλιόμετρα. Είναι ένας από τους 4 δορυφόρους που ανακάλυψε ο Γαλιλαίος, καθώς έιναι τόσο μεγάλος που έχει διάμετρο μεγαλύτερη από τον πλανήτη Ερμή και τον πλανήτη νάνο Πλούτωνα.

 

  • Τη μακροβιότερη γνωστή καταιγίδα την έχουμε παρατηρήσει και πάλι στον Δία. Ονομάζεται Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα και αποτελεί μια τεράστια στροβιλιζόμενη θύελλα, έναν αντικυκλώνα υψηλών πιέσεων στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη, που είναι γνωστό ότι υπήρχε τουλάχιστον από τον 17ο αιώνα, οπότε και παρατηρήθηκε για πρώτη φορά με τηλεσκόπιο. Με βάση εικόνες που πήρε το διαστημικό τηλεσκόπιο «Hubble», υπολογίστηκε πως η κηλίδα έχει πλέον διάμετρο σχεδόν 16.500 χιλιομέτρων, έναντι περίπου 12.700 χιλιομέτρων της διαμέτρου της Γης. Πάντως στα τέλη του 19ου αιώνα, η κηλίδα εκτιμάτο ότι είχε διάμετρο σχεδόν 41.000 χιλιομέτρων (αρκετά μεγάλη για να χωρέσει τρεις πλανήτες σαν τη Γη).
Ενας μονιμος αντικυκλωνας που βρισκεται 22 μοιρες νοτια του ισημερινου του Δια. Καλυπτει περιπου το 1% της επιφανειας του Δια, και φαινεται να μετατοπιζεται αργα. Image Credit: xalazi.gr
  • Οι ισχυρότεροι άνεμοι που έχουν παρατηρηθεί στο Ηλιακό σύστημα είναι αυτοί που συμβαίνουν στον πλανήτη Ποσειδώνα, η ταχύτητα των οποίων φθάνει τα 2.200 χλμ. την ώρα. Κάτι ανάλογο θα ρήμαζε κυριολεκτικά τη ζωή πάνω στη Γη.

 

  • Αν και η Αφροδίτη βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση από τον ήλιο σε σχέση με τον Ερμή, ωστόσο η μέση θερμοκρασία της βρίσκεται γύρω στους 460 βαθμούς Κελσίου, καθιστώντας την το θερμότερο πλανήτη του Ηλιακού συστήματος. Η θερμοκρασία αυτή παραμένει σταθερή, ανεξάρτητα από το σημείο του πλανήτη στο οποίο βρίσκεστε και ανεξαρτήτως μέρας η νύχτας. Οφείλεται στα αέρια της ατμόσφαιρας, που δημιουργούν ένα ακραίο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αντίθετα, η χαμηλότερη θερμοκρασία επιφάνειας καταγράφεται στο δορυφόρο του Ποσειδώνα, τον Τρίτωνα, καθιστώντας τον ως το ψυχρότερο σώμα στο Ηλιακό μας Σύστημα.  Η θερμοκρασία επιφάνειάς του φθάνει τους -235 βαθμούς Κελσίου.

 

  • Τη μεγαλύτερη διαφορά θερμοκρασίας την έχουμε καταγράψει στον Ερμή. Ο Ερμής βρίσκεται κοντύτερα στον Ήλιο από κάθε άλλο πλανήτη, με αποτέλεσμα την ημέρα φθάνει τους 427 βαθμούς Κελσίου ενώ κατά την νύκτα κατέρχεται στους -183 βαθμούς Κελσίου. Η διαφορά αγγίζει τους 610 βαθμούς Κελσίου.
Ανακαλυφθηκε τυχαια την Πρωτοχρονια του 1801 (την πρωτη νυχτα του αιωνα) απο τον Τζουζεπε Πιατζι, στο αστεροσκοπειο του Παλερμο της Σικελιας. Image Credit: businessinsider.com
  • Ο μεγαλύτερος αστεροειδής και πρώτος που ανακαλύφθηκε, είναι ο 1 Δήμητρα με διάμετρο 952,4 χιλιόμετρα. Έχει μάζα περίπου ίση με το 40% όλων των αστεροειδών της Κύριας Ζώνης και υπολογίζεται ότι είναι γύρω στο 3-4% της μάζας της Σελήνης. Συνήθως οι αστεροειδείς έχουν ακανόνιστο σχήμα που μοιάζει με πατάτα, οι μεγαλύτεροι όμως έχουν σφαιρικό ή ελλειπτικό σχήμα, καθώς η βαρύτητα που δημιουργεί η μάζα τους στην επιφάνειά τους υπερισχύει. Οι αστεροειδείς της Κύριας ζώνης αποτελούνται κυρίως από πυριτικούς βράχους και μέταλλα, όμως η Δήμητρα αποτελεί εξαίρεση, καθώς ένα μεγάλο μέρος της είναι πάγος νερού.

 

  • Ο συχνότερος κομήτης (δηλαδή με συντομότερη περίοδο εμφάνισης) είναι ο κομήτης Ένκε, που ανακαλύφθηκε το 1786 και που επισκέπτεται το Ηλιακό σύστημα ανελλιπώς κάθε 3,31 χρόνια. Μάλιστα ο κομήτης αυτός είναι και ο πρώτος που παρατηρήθηκε με ραντάρ το 1980.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image   “wikipedia.org”
  • nasa.gov
  • jpl.nasa.gov
  • wikipedia.org

Ηλιακή Δραστηριότητα στο Maximum

in Astronomy by

Αν έχετε γυαλιά παρατήρησης ηλίου, ή ακόμα καλύτερα τηλεσκόπιο, τότε αυτή είναι η καλύτερη περίοδος να παρατηρήσετε τον Ήλιο. Θα δείτε δύο μεγάλες σκοτεινές περιοχές στο ορατό μας. Αυτά τα τεράστια ηλιακά σημεία είναι περιοχές έντονων και περίπλοκων μαγνητικών πεδίων όπου πραγματοποιούνται τεράστιες εκρήξεις και ονομάζονται Ηλιακές Κηλίδες.

 

Τι είναι οι Ηλιακές Κηλίδες και οι Ηλιακές Εκλάμψεις και πώς δημιουργούνται;

Οι ηλιακές κηλίδες όπως προαναφέραμε, είναι μικρές μαύρες περιοχές στην επιφάνεια του ήλιου. Αποτελούν παροδικά φαινόμενα που εμφανίζονται στη φωτόσφαιρα και θεωρούνται οι περισσότερο εντυπωσιακοί και ενδιαφέροντες σχηματισμοί της.

Ο λόγος που οι ηλιακές κηλίδες φαίνονται μαύρες, είναι η χαμηλή θερμοκρασία τους σε σχέση με τη θερμοκρασία της φωτόσφαιρας που τις περιβάλει (υπολογίζεται ότι η θερμοκρασία της σκιάς είναι περίπου 4100 οΚ, ενώ της φωτόσφαιρας είναι περίπου 5800 οΚ). Αν μία ηλιακή κηλίδα μπορούσε να παρατηρηθεί απομονωμένη από την περιβάλλουσα φωτόσφαιρα, θα ήταν φωτεινότερη από το νήμα ενός αναμμένου λαμπτήρα πυρακτώσεως.

Ο αριθμός των κηλίδων στην επιφάνεια αυξάνεται γρήγορα και μετά μειώνεται με βραδύτερο ρυθμό κάθε περίπου 11 χρόνια. Αυτή η περιοδικότητα, την οποία ακολουθεί η γενικότερη ηλιακή δραστηριότητα, αποκαλείται «ενδεκαετής ηλιακός κύκλος» ή «ενδεκαετής κύκλος της ηλιακής δραστηριότητας». Οι κηλίδες είναι σπάνιες όταν ο ‘Ήλιος βρίσκεται στο ελάχιστό του. Τότε συμβαίνουν πολύ λίγες ηλιακές εκλάμψεις. Όταν όμως ο ‘Ήλιος φτάνει προς το μέγιστό του, οι εκλάμψεις όλο και αυξάνονται μαζί με τις κηλίδες.

 

Ο ενδεκαετης κυκλος της Ηλιακης δραστηριοτητας. Image Credit: nasa.gov

 

Το προηγούμενο απόγειό (ηλιακό μέγιστο – η περίοδος με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα εντός του κύκλου) του ήταν το 2012 όπου υπήρξε τεράστια στεμματική εκπομπή μάζας, φαινόμενο που απορρέει των δυνατών εκλάμψεων. Σήμερα, εν έτη 2017, το αστέρι μας βρίσκεται στο ηλιακό του ελάχιστο (η περίοδος όπου έχει τη μικρότερη δραστηριότητα).

Oι κηλίδες είναι τα ορατά αντίστοιχα σωλήνων μαγνητικής ροής και χαρακτηρίζονται από υψηλό ποσοστό μαγνητικής ενέργειας. Πρόσφατες παρατηρήσεις από τη διαστημοσυσκευή SOHO δείχνουν ότι κάτω από την κηλίδα υπάρχει ισχυρό καθοδικό ρεύμα που σχηματίζει μία δίνη, η οποία συγκεντρώνει το μαγνητικό πεδίο (σαν να είναι ένα ανάλογο των γήινων κυκλώνων).

Ο μέσος χρόνος ζωής μιας ηλιακής κηλίδας είναι περίπου δύο εβδομάδες. Μέσα σε αυτό το διάστημα συμβαίνουν απότομες εκρήξεις, οι ηλιακές εκλάμψεις, όταν η έντονη δραστηριότητα στο εσωτερικό του Ηλίου διαταράσσει τα μαγνητικά του πεδία. Χτυπούν τη Γη μόνο όταν γίνονται στη μεριά του Ήλιου που βλέπει προς αυτήν. Οι εκρήξεις αυτές εξαπολύουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και λαμπρότητας, ενώ τα ηλιακά ενεργειακά σωματίδια που απελευθερώνονται, επηρεάζουν τη Γη με φαινόμενα του διαστημικού καιρού (ηλιακές καταιγίδες, στεμματικές εκπομπές μάζας, γεωμαγνητικές καταιγίδες, σέλας). Παρόλα αυτά, στην πλειοψηφία τους δεν διαπερνούν τη γήινη ατμόσφαιρα ώστε να είναι επικίνδυνες για εμάς.

Καθως ο ηλιακος ανεμος (ρευμα φορτισμενων σωματιδιων που εκτοξευεται απο την ανωτερη ατμοσφαιρα ενος αστρου και αποτελειται κυριως απο ηλεκτρονια και πρωτονια) φθανει στη Γη, εκτρεπεται απο το μαγνητικο της πεδιο. Ωστοσο σημαντικο μερος τους εισχωρει στη γηινη μαγνητοσφαιρα, οπου διεγειρουν ατομα οξυγονου και αζωτου. Με την επανοδο στην αρχικη τους κατασταση, αυτα τα ατομα εκπεμπουν την περισσεια ενεργειας με τη μορφη φωτος. Το χρωμα του φωτος εξαρταται απο το ειδος του ατομου που διεγειρεται και απο την ενεργειακη διαφορα των στοιβαδων διεγερσης και ηρεμιας των ηλεκτρονιων του ατομου.

 

Οι εκλάμψεις κατηγοριοποιούνται, ανάλογα με την ισχύ της ενέργειάς τους:

Κατηγορία

W/m2 ανάμεσα σε 1 και 8 Άνγκστρομς (Ångströms)

Α

<10-7

B

≥10-7 <10-6

C

≥10-6 <10-5

M

≥10-5 <10-4

X

≥10-4

Ένας λογάριθμος καθορίζει το μέγεθος μιας ηλιακής έκλαμψης και ειδικότερα το πλάτος που μετριέται σε Άνγκστρομς (μονάδα μήκους ίση με ένα δεκάκις χιλιοστό του μικρού (μικρόν) και συμβολίζεται με το σουηδικό γράμμα Å ~ 1Å = 1 * 10-10m).

Οι ακτίνες Χ και η υπεριώδη ακτινοβολία που διαφεύγει από τις ηλιακές εκλάμψεις μπορεί να επηρεάσει την ιονόσφαιρα της Γης και να δημιουργήσει επιπλοκές σε συστήματα με εκπομπές σημάτων που καλύπτουν μήκη κυμάτων όλου του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Για το λόγο αυτό, υπάρχουν ανησυχίες από την πρόσφατη δραστηριότητα του Ήλιου, διότι δεν περίμενε κανείς αυτή τη μεγάλη δραστηριότητα από τον ήλιο τη δεδομένη στιγμή. Ο τελευταίος κύκλος, ο οποίος κορυφώθηκε το 2014, ήταν αρκετά μικρός και υπήρξαν λίγες μεγάλες γεωμαγνητικές καταιγίδες. Τώρα που βρισκόμαστε κοντά στο ηλιακό ελάχιστο, όλοι θα ανέμεναν μια ήσυχη περίοδο. Παρόλα αυτά η δραστηριότητά του είναι τόσο έντονη, που ανήκει στην κατηγορία X.

Πιο συγκεκριμένα:

Στις 4 Σεπτεμβρίου, ο ήλιος άρχισε να εκτοξεύει ύλη από τη μάζα του με στόχο τη Γη. Η έκλαμψη αυτή (ταξινομημένη ως M) ξέσπασε περίπου στις 18:30 UTC.

Η έντονη δραστηριότητα συνέχισε και την επόμενη ημέρα. Ο ηλιακός άνεμος από την δραστηριότητα της προηγούμενης ημέρας έφθασε στη Γη, όπου πιθανόν επηρέασε τις ραδιοεπικοινωνίες καθώς και την υγεία των δορυφορικών συστημάτων.

Στις 6 Σεπτεμβρίου, ο ήλιος παρήγαγε δύο μαζικές εκλάμψεις X-κατηγορίας. Η NASA ανακοίνωσε ότι η μία ήταν η πιο ισχυρή τουλάχιστον από το 2008.

Image Credit: nasa.gov

Την επόμενη μέρα, τα ίδια ηλιακά σημεία (ηλιακές κηλίδες) συνέχισαν να παράγουν περισσότερες ηλιακές εκλάμψεις. Χρειάστηκε περίπου μία ώρα για τα ηλιακά ενεργειακά σωματίδια ώστε να φτάσουν στη Γη. Αυτά τα πρωτόνια είναι απίστευτα γρήγορα. Μπορούν να επηρεάσουν τα συστήματα επικοινωνίας, συνήθως στις πολικές περιοχές όπου είναι πιο πιθανό να εισέλθουν στην ατμόσφαιρα της Γης. Όπως και με όλες τις αυξήσεις της ακτινοβολίας στο διάστημα, μπορούν επίσης να επηρεάσουν τα δορυφορικά συστήματα και την υγεία των αστροναυτών.

Στις πρωινές ώρες της 7ης Σεπτεμβρίου στις Η.Π.Α., το πρώτο κομμάτι μάζας που εκτινάχθηκε από τον ήλιο τρεις ημέρες νωρίτερα, έφτασε στη Γη. Λόγω του τρόπου με τον οποίο το μαγνητικό του πεδίο ευθυγραμμίστηκε με τη Γη, παράγει μόνο μια μικρή γεωμαγνητική καταιγίδα.

Όλη αυτή η ηλιακή δραστηριότητα έχει ήδη προκαλέσει μερικές καταιγίδες ακτινοβολίας στις περιοχές μεγάλου γεωγραφικού πλάτους της Γης, οι οποίες εξασθένησαν τη ραδιοεπικοινωνία σε ορισμένες συχνότητες. Οι καταιγίδες ακτινοβολίας μπορούν επίσης να αναγκάσουν τις πτήσεις στις πολικές περιοχές να ανακατευθύνουν για να αποφευχθούν οι αυξημένες εκθέσεις ακτινοβολίας για τους επιβάτες και πιθανή απώλεια συστημάτων επικοινωνίας και πλοήγησης για τα αεροσκάφη σε αυτές τις διαδρομές.

Με τη σύγκρουση της απότομης εκτοξευμένης μάζας από αυτή την έκλαμψη κλάσης Χ με τη Γη, έρχονται και άλλες επιπτώσεις. Οι γεωμαγνητικές καταιγίδες, όπως αυτή που βρίσκεται σε εξέλιξη, είναι γνωστό ότι καταστρέφουν μια σειρά δορυφορικών και επίγειων τεχνολογιών επικοινωνίας, καθώς και ηλεκτρικά δίκτυα, GPS / GNSS, καθώς και τις προβλέψεις τροχιάς των δορυφόρων και των διαστημικών συντριμμιών. Είναι επίσης πολύ πιθανό να παράγει εκθαμβωτική δραστηριότητα σέλας (aurora) τόσο μακρύτερα όσο η βόρεια ΗΠΑ και η Ευρώπη στο βόρειο ημισφαίριο και τόσο βόρεια, όσο είναι η νότια Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία στο νότιο ημισφαίριο.

 

Image Credit: giphy.com

Δεν κατανοούμε πλήρως τα πάντα που συμβαίνουν. Όμως, η δραστηριότητα κατά τις τελευταίες ημέρες, όταν ο ήλιος πρέπει να βρίσκεται εντός της πιο ήρεμης περιόδου του, μας δείχνει ότι είναι δυνατά σημαντικά διαστημικά καιρικά φαινόμενα σε οποιοδήποτε στάδιο του ηλιακού κύκλου 11 ετών.

Μπορείτε να μας βοηθήσετε να μελετήσουμε αυτήν και άλλες ηλιακές καταιγίδες ως επιστήμονας-πολίτη (citizen science). Εγγραφείτε στο aurorasaurus.org και ενημερώστε μας αν παρατηρήσετε aurora με αυτό το γεγονός. Το aurorasaurus αποτελεί ένα citizen science site, όπου ο καθένας από εμάς μπορεί να προσφέρει στην επιστήμη, αναφέροντας τις δικές του παρατηρήσεις του σέλας.

Πηγές:

  • Article’s Image  “sciencemag.org”
  • theconversation.com  άρθρο  “Massive sunspots and huge solar flares mean unexpected space weather for Earth”
  • newsweek.com  άρθρο  “MASSIVE SUNSPOTS AND SOLAR FLARES: THE SUN HAS GONE WRONG AND SCIENTISTS DON’T KNOW WHY”
  • space.com  άρθρο  “Solar Flares May Affect Earth, But the Space Station Will Be Just Fine”
  • mirror.co.uk  άρθρο  “Best way to see Northern Lights in the UK after Sun unleashes strongest solar flare in a DECADE”
  • birminghammail.co.uk  άρθρο  “This is why stunning aurora views have been visible across UK”
  • slashgear.com  άρθρο  “Solar flares may bring stunning auroras for the rest of the week”
  • bgr.com  άρθρο  “The sun is acting pretty strange right now”
  • astronomia.gr
  • wikipedia.org

Ζώα – Οι πρώτοι ταξιδιώτες του Διαστήματος

in Astronomy by

Στο χρονικό της κατάκτησης του Διαστήματος, ο άνθρωπος πριν στείλει τον εαυτό του στο Διάστημα, έστειλε μια πληθώρα από πειραματόζωα για ερευνητικούς σκοπούς. Είτε ταξίδεψαν ως προπομποί επανδρωμένων πτήσεων, είτε παρέμειναν απλά για καιρό στο διάστημα, τελικά δεν είχαν όλα ένα ευτυχισμένο τέλος.

Οι πρώτοι γνωστοί οργανισμοί που ταξίδεψαν στο διάστημα ήταν κοινές μύγες. Οι μικροσκοπικοί αυτοί αστροναύτες τοποθετήθηκαν μέσα σε ένα πύραυλο V2, μαζί με λίγους σπόρους καλαμποκιού και εκτοξεύτηκαν από τις ΗΠΑ τον Ιούλιο του 1946 για μια υποτροχιακή πτήση suborbital flight, θεωρείται η πτήση που φτάνει περίπου 100χλμ από την επιφάνεια της θάλασσας και το σκάφος επιστρέφει πίσω – δεν ξεφεύγει της βαρύτητας, ούτε μπαίνει σε τροχιά). Σκοπός της αποστολής ήταν να εξετάσουν την έκθεση στις ακτινοβολίες σε πολύ μεγάλα υψόμετρα. Ο πύραυλος έφτασε τα 109 χιλιόμετρα μέσα σε 3 λεπτά και 10 δευτερόλεπτα και οι μύγες επέστρεψαν σώες και αβλαβείς.

Ο Αλμπερτ Β’ προετοιμαζεται για την πτηση του.     Image Credit: universetoday.com

Το 1948 έντυσαν αστροναύτη μια μαϊμού που την ονόμασαν Άλμπερτ, η οποία δυστυχώς πέθανε από ασφυξία πριν να φτάσει ο πύραυλος στα 100 χιλιόμετρα ύψος. Την αμέσως επόμενη χρονιά ξαναέστειλαν μια μαϊμού, τον Άλμπερτ Β’, που έφτασε μέχρι τα 134 χιλιόμετρα. Και αυτός δυστυχώς απεβίωσε όταν δεν λειτούργησε το αλεξίπτωτο κατά την επιστροφή. Η πρώτη λοιπόν μαϊμού, που κατάφερε να επιστρέψει ζωντανή ήταν ο Άλμπερτ Στ’, το 1951. Πέθανε όμως και αυτός δύο ώρες μετά την προσγείωση.

Στην άλλη πλευρά της Γης, οι Σοβιετικοί προτίμησαν να στείλουν σκύλους στις πρώτες τους απόπειρες, τα αποκαλούμενα Soviet Space Dogs. Οι σκύλοι φορούσαν στολές σταθεροποίησης της πίεσης με κράνος σε σχήμα φυσαλίδας από ακρυλικό γυαλί (PMMA). Πιο αναλυτικά:

  • Την περίοδο 1951 έως 1956 πραγματοποιήθηκαν 15 επιστημονικές υποτροχιακές πτήσεις με σκύλους με R-1 πυραύλους.
  • Την περίοδο 1957 έως 1960 πραγματοποιήθηκαν 11 πτήσεις με σκύλους με R-2A πυραύλους σε ύψος περίπου 200 χλμ.
  • Το 1958 πραγματοποιήθηκαν 3 πτήσεις με σκύλους με R-5A σε ύψος περίπου 450 χλμ.
Σκυλοι – αστροναυτες. Απο τα αριστερα προς τα δεξια: Μπελκα, Ζβιοζντοτσκα, Τσερνουσκα και Στρελκα.     Image Credit: gr.rbth.com

Οι Dezik και Tsygan ήταν οι πρώτοι σκύλοι που τέθηκαν σε υποτροχιακή πτήση (110 χλμ) στις 22 Ιουλίου 1951 και γύρισαν πίσω με ασφάλεια. Έπειτα ακολούθησαν οι Lisa και Ryzhik, που πέταξαν σε ύψος 100 χλμ. στις 02 Ιουνίου 1954. Τη σκυτάλη πήραν οι Smelaya, Malyshka και ZIB, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν οι Otvazhnaya και Snezhinka, μαζί με ένα λαγό (Marfusha), στις 2 Ιουλίου 1959. Οι Albina και Tsyganka, που ακολούθησαν, έφθασαν σε ύψος μόλις 85 χλμ. Οι υποτροχιακές ρωσικές πτήσεις με σκύλους έκλεισαν με 2 ακόμα αποστολές (Bars και Lisichka στις 28 Ιουλίου 1960, και Damka και Krasavka στις 22 Δεκεμβρίου 1960).

Μνημειο στη Λαικα.    Image Credit: eoellas.org

Παρόλα αυτά, στην ιστορία έμεινε γνωστή σε όλους η Laika, που αποτέλεσε το πρώτο σκύλο που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, στις 03 Νοεμβρίου 1957. Είχε όμως άδοξο τέλος, αφού πέθανε ενώ βρισκόταν σε τροχιά από άγχος και εξαιτίας της μεγάλης θερμοκρασίας. Τη Laika ακολούθησαν στον κύκλο των τροχιακών πτήσεων 8 ακόμα σκύλοι. Οι Belka και Strelka πέρασαν μια μέρα στο διάστημα, στις 19 Αυγούστου 1960, πριν επιστρέψουν πίσω με ασφάλεια. Έπειτα οι Pchyolka and Mushka πέρασαν και αυτοί μια μέρα στο διάστημα μαζί με άλλα ζώα, φυτά και έντομα, στις 01 Δεκεμβρίου 1960. Τον κύκλο έκλεισαν ο Chernushka (09 Μαρτίου 1961), ο Zvyozdochka (25 Μαρτίου 1961) και οι Veterok and Ugolyok (22 Φεβρουαρίου 1966).

Postcard με επιγραφη.    Image Credit: purr-n-fur.org.uk

Εκτός από τους σκύλους, δε θα έλειπαν ούτε οι γάτες από τον ανθρώπινο πειραματισμό. Μπορεί οι Αμερικανοί και οι Ρώσοι να μην τις προτίμησαν, όμως οι Γάλλοι τίμησαν το είδος, στέλνοντας στις 24 Οκτωβρίου 1963 μια γάτα με το όνομα Fèlicette, σε μια μίνι-εκδρομή 15 λεπτών σε υποτροχιακή πτήση. Η γάτα επέζησε και αφού επέστρεψε, μελετήθηκε από Γάλλους επιστήμονες στο Κέντρο Εκπαίδευσης Αεροπορίας και Ιατρικών Ερευνών (CERMA), για να δουν αν ο εγκέφαλός της επηρεάστηκε από το ταξίδι.

Τα ταξίδια ζώων στο διάστημα συνεχίζονται ακόμη και σήμερα αλλά πολύ πιο σπάνια και εξυπηρετούν πολύ ιδιαίτερους και συγκεκριμένους σκοπούς. Σχεδόν πριν τέσσερα χρόνια (Φεβρουάριος του 2013), ερευνητές από το Ιράν ανακοίνωσαν ότι έστειλαν επιτυχώς μία γκρίζα μαϊμού, τον Πίσγαμ. Ολοκληρώνοντας την ανασκόπησή μας, τον Απρίλιο του 2014, Ρώσοι επιστήμονες εκτόξευσαν την κάψουλα Bion-M απ’ το κοσμοδρόμιο Μπαϊκονούρ του Καζακστάν, μεταφέροντας στο διάστημα ποντίκια, σαύρες, γερβίλους (τρωκτικά της Μογγολίας), ψάρια και βακτήρια. Αφού επέστρεψε η κάψουλα ύστερα από ένα μήνα (Η διαστημική κάψουλα ήταν σε τροχιά γύρω από τη Γη για 30 ημέρες σε απόσταση 574 χλμ), διαπιστώθηκε πως όλοι οι γερβίλοι απεβίωσαν, όπως επίσης και τα περισσότερα ποντίκια. Επιβίωσαν μόνο κάποιες σαύρες, όπως και μερικά άλλα απ’ τα προαναφερθέντα είδη. Σκοπός της αποστολής ήταν να μελετήσουν οι επιστήμονες πως επιδρά η έλλειψη βαρύτητας στα ζώα και όπως επισημαίνουν, παρά τις απώλειες, τα αποτελέσματα ήταν ικανοποιητικά.

Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά, αφού υπάρχουν οικονομικότερες και πιο πρακτικές λύσεις για τα πειράματα αυτά. Ίσως η επόμενη φορά που αντίστοιχα κατοικίδια βρεθούν στο δρόμο προς το Διάστημα, να είναι κατά την προσπάθεια αποίκησης κάποιου πλανήτη. Αυτή η εποχή μπορεί να φαντάζει μακριά ακόμα, αλλά σίγουρα κάποια στιγμή πρέπει να γίνει πραγματικότητα, αν θέλουμε να διαιωνίσουμε το είδος μας.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “wikipedia.org”
  • universetoday.com  άρθρο  “WHO WAS THE FIRST MONKEY TO GO INTO SPACE?”
  • gr.rbth.com  άρθρο  “Οι τετράποδοι ήρωες του διαστήματος”
  • gizmodo.com  άρθρο  “How Cats (and Other Good Animals) Helped Pave the Way For Human Spaceflight”
  • wikipedia.org  άρθρο  “Soviet Space Dogs”

Απεδείχθει πειραματικά πως βρέχει διαμάντια στον Ουρανό και τον Ποσειδώνα

in Astronomy by

Εδώ και αρκετά χρόνια πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν πως οι Γίγαντες πλανήτες (Ουρανός και Ποσειδώνας) κρύβουν κάποια λαμπερά μυστικά. Πιο συγκεκριμένα πιστεύουν πως έχουν στην επιφάνειά τους τόνους διαμάντια, τα οποία κυριολεκτικά πέφτουν από τον ουρανό με τη μορφή βροχής.

Η εξαιρετικά υψηλή πίεση πιέζει το υδρογόνο και τον άνθρακα που βρίσκονται στο εσωτερικό αυτών των πλανητών για να σχηματίσουν συμπαγή διαμάντια που βυθίζονται αργά προς το εσωτερικό. Η λαμπερή βροχόπτωση υποτίθεται πως προκύπτει περίπου 5.000 μίλια κάτω από την επιφάνεια του Ουρανού και του Ποσειδώνα και δημιουργείται από μίγματα υδρογόνου και άνθρακα που υπάρχουν στου Γίγαντες πλανήτες. Οι εσωτερικοί χώροι αυτών των πλανητών είναι παρόμοιοι – και οι δύο περιέχουν συμπαγείς πυρήνες που περιβάλλονται από ένα πυκνό στρώμα διαφορετικών πάγων (ο όρος «πάγος» εδώ αναφέρεται σε μόρια υδρογόνου που συνδέονται με ελαφρύτερα στοιχεία, όπως ο άνθρακας, το οξυγόνο και / ή το άζωτο).

Οι ερευνητές προσομοίωσαν τις συνθήκες που πιστεύουν ότι υπάρχουν βαθιά μέσα στους πλανήτες – γείτονές μας, δημιουργώντας κύματα κλονισμού σε ένα πλαστικό δοκιμαστικό υλικό με έντονο οπτικό λέιζερ και απέδειξαν ότι η δημιουργία διαμαντιών είναι πραγματικά δυνατή. Το οπτικό λέιζερ που χρησιμοποιήθηκε στο πείραμα ονομάζεται Linac Coherent Light Source και το πείραμα διεξήχθη στο SLAC (National Accelerator Laboratory) του Stanford University. Το SLAC αποτελεί ένα από τα 10 εργαστήρια του Υπουργείου Ενέργειας (DOE) του Office of Science.

Στο πείραμα, οι επιστήμονες ήταν σε θέση να δουν ότι σχεδόν κάθε άτομο άνθρακα του αρχικού πλαστικού ενσωματώθηκε σε μικρές δομές διαμαντιού πλάτους μέχρι λίγων νανόμετρων (1nm = 0,000000001 m = 1×10-9 m). Σχετικά με τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα, οι συγγραφείς της μελέτης προβλέπουν ότι τα διαμάντια που δημιουργούνται θα είναι πολύ μεγαλύτερα, ίσως και εκατομμύρια καράτια σε βάρος. Πιστεύουν επίσης ότι πιθανώς πάνω από χιλιάδες χρόνια, τα διαμάντια να βυθίζονται αργά μέσω των στρωμάτων πάγου των πλανητών και να ενσωματώνονται σε ένα παχύ στρώμα γύρω από τον πυρήνα.

Ο χωρος που βρισκεται το οργανο MEC (Matter in Extreme Condition) στο SLAC.      Image Credit: www6.slac.stanford.edu

Μετατρέποντας το πλαστικό σε διαμάντι

Στο πείραμα, το πλαστικό προσομοιώνει τις ενώσεις που σχηματίζονται από το μεθάνιο (CH4 ένα μόριο με μόνο ένα άτομο άνθρακα δεσμευμένο σε τέσσερα άτομα υδρογόνου). Η ομάδα μελέτησε ένα πλαστικό υλικό, το πολυστυρένιο, το οποίο είναι κατασκευασμένο από ένα μείγμα υδρογόνου και άνθρακα, βασικά συστατικά αυτών των πλανητών.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν οπτικό λέιζερ υψηλής ισχύος για να δημιουργήσουν ζεύγη κυμάτων κρούσης στο πλαστικό, με τον σωστό συνδυασμό θερμοκρασίας και πίεσης. Ο πρώτος κλονισμός είναι μικρότερος και πιο αργός και ξεπερνιέται από τον ισχυρότερο δεύτερο κλονισμό. Όταν τα κύματα κλονισμού επικαλύπτονται, αυτή είναι η στιγμή που σχηματίζονται τα περισσότερα διαμάντια, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Κράους.

Κατά τη διάρκεια αυτών των στιγμών, η ομάδα εξέτασε την αντίδραση με παλμούς ακτίνων Χ από το LCLS (τη φωτεινότερη πηγή ακτίνων Χ στον κόσμο) που διαρκούν μόλις 50 femtoseconds (1 femtosecond = 1x10−15 s). Αυτό τους επέτρεψε να δουν τα μικρά διαμάντια που σχηματίζονται σε κλάσματα ενός δευτερολέπτου με μια τεχνική που ονομάζεται περίθλαση ακτίνων Χ femtosecond. Τα στιγμιότυπα ακτίνων Χ παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος των διαμαντιών και τις λεπτομέρειες της χημικής αντίδρασης.

 

Φυσικά, ακόμα και αν υπάρχουν μαζικά «ντους» διαμαντιών στον Ποσειδώνα και τον Ουρανό, δεν υπάρχει εφικτός τρόπος για τους ανθρώπους να πάνε και να τα φέρουν. Προς το παρόν, η έρευνα εστιάζεται περισσότερο στο δυναμικό των τεχνητών νανοδιαμαντών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε διάφορες εμπορικές και βιομηχανικές εφαρμογές.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image    “www6.slac.stanford.edu”
  • www6.slac.stanford.edu  άρθρο  “Scientists Create ‘Diamond Rain’ That Forms in the Interior of Icy Giant Planets”
  • bgr.com  άρθρο  “Diamond rain’ proven possible on Uranus and Neptune”
  • wikipedia.org

Διεθνές Σεληνιακό Παρατηρητήριο ILOA

in Astronomy by

Η Διεθνής Ένωση Σεληνιακού Παρατηρητηρίου (ILOA) και η Moon Express υπέγραψαν πρόσφατα συμφωνία για την παράδοση του πρώτου Διεθνούς Παρατηρητηρίου σε Σεληνιακό έδαφος. Σύμφωνα με τη σύμβαση αυτή, η αποστολή που ονομάζεται ILO-1 θα προσγειωθεί στο βουνό Malapert, μια ψηλή κορυφή 3,1 μιλίων στην περιοχή της λεκάνης του Aitken, που έχει άμεση οπτική επαφή με τη Γη.

Η αποστολή αναμένεται να πραγματοποιηθεί κάποια στιγμή μέσα στο 2019 και θα διεξάγει τις πρώτες αστροφυσικές παρατηρήσεις από την σεληνιακή επιφάνεια. Οι υπεύθυνοι της αποστολής ελπίζουν ότι θα προσφέρει μια ολοκαίνουργια προοπτική για την επιστήμη της αστροφυσικής παγκοσμίως.

Κύριος στόχος της είναι να «διευρύνει την ανθρώπινη κατανόηση του Γαλαξία και του Κόσμου μέσω της παρατήρησης και της επικοινωνίας από τη Σελήνη». Για να επιτευχθεί αυτό, η ILO-1 θα είναι εξοπλισμένη με ένα σύνολο οργάνων για σκοπούς οπτικής αστρονομίας και ραδιοαστρονομίας (ένα υποπεδίο της αστρονομίας που μελετά ουράνια αντικείμενα σε ραδιοσυχνότητες). Το ωφέλιμο φορτίο του παρατηρητηρίου θα περιλαμβάνει το κύριο όργανο, μια κεραία-πιάτo δύο μέτρων, για λειτουργίες παρατήρησης και επικοινωνίας. Επίσης θα περιλαμβάνει καποια δευτερεύοντα όργανα, όπως οπτικό τηλεσκόπιο, ανιχνευτή αστεριών, υπεριώδη κάμερα και άλλα.

Το ωφέλιμο φορτίο της αποστολής της ILO-1 θα χορηγηθεί από την Canadensys Aerospace Corporation με έδρα το Τορόντο. Τα όργανα θα επιτρέψουν στο παρατηρητήριο να απεικονίσει τον Γαλαξία μας και να διεξάγει διεθνείς αστροφυσικές παρατηρήσεις και επικοινωνίες από την επιφάνεια του Σεληνιακού εδάφους. Ενώ το διαστημικό σκάφος και το ωφέλιμο φορτίο του θα κατασκευαστούν από εμπορικές εταιρείες, η ίδια η αποστολή θα ξεκινήσει από το Ινστιτούτο Διαστημικής Έρευνας της Ινδίας (ISRO). Παράλληλα, έχει υπογραφεί συνεταιριστικό μνημόνιο με το Τηλεσκόπιο Καναδά-Γαλλίας-Χαβάης (CFHT) και το Εθνικό Αστρονομικό Παρατηρητήριο της Κίνας (NAOC), καθώς και μια επιχειρησιακή σύμπραξη αποτελούμενη από διεθνείς οργανισμούς και ιδρύματα που συμμετέχουν στην αποστολή.

Η αποστολή αποτελεί μια πραγματικά διεθνή προσπάθεια. Στα μελλοντικά σχέδια υπάρχει επίσης η πιθανότητα το ILOA να εξυπηρετηθεί και να αναβαθμιστεί με μεταγενέστερες ανθρώπινες αποστολές στη Σελήνη.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image  “spaceflightinsider.com”
  • spaceflightinsider.com  άρθρο  “International Lunar Observatory to offer a new astrophysical perspective”
  • wikipedia.org

Ολική Έκλειψη Ηλίου – 21 Αυγούστου

in Astronomy by

Στις 21 Αυγούστου, το σκοτεινό εσωτερικό μέρος της σκιάς του Φεγγαριού θα σαρώσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, δημιουργώντας μια πλήρη Ηλιακή έκλειψη ορατή σε 14 πολιτείες. Έκλειψη Ηλίου, ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο η Σελήνη παρεμβάλλεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, με αποτέλεσμα ορισμένες περιοχές της Γης να δέχονται λιγότερο φως από ό,τι συνήθως.

Το μονοπατι της εκλειψης στις 21 Αυγουστου 2017.     Image Credit: timeanddate.com

Επειδή η τροχιά της γης γύρω από τον ήλιο δεν είναι κυκλική αλλά ελλειπτική, και σε συνδυασμό με την επίσης ελλειπτική τροχιά της σελήνης γύρω από τη γη, για τον επίγειο παρατηρητή τα δύο σώματα αλλάζουν συνεχώς μέγεθος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία τριών ειδών εκλείψεων.

Οι τρεις κυριοι τυποι ηλιακων εκλειψεων: Κατα τον πρωτο, το Φεγγαρι καλυπτει πληρως την επιφανεια του Ηλιου. Κατα τον δευτερο (δακτυλιοειδης), το φεγγαρι βρισκεται πολυ μακρια απο τη Γη (ή η Γη πολυ μακρια απο τον ηλιο) για να καλυψει πληρως τον ηλιο. Στον τριτο εχουμε τη μερικη εκλειψη, οπου μονο η εξωτερικη σκια του φεγγαριου (παρασκια) αγγιζει τον πλανητη μας.     Image Credit: discovermagazine.com

 

Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα λάβει χώρα στις 14 Δεκεμβρίου του 2020 και θα είναι ορατή στη Ν. Αμερική, στη Ν. Αφρική και ίσως και στην Ανταρκτική.

 

Εξήγηση των εκλείψεων Ηλίου και Σελήνης

Κάθε ετερόφωτο ουράνιο σώμα του ηλιακού μας συστήματος όταν δέχεται από την μία πλευρά του το φως του Ήλιου δημιουργεί από την άλλη του πλευρά μία περιοχή που ονομάζεται κώνος σκιάς ή σκιά του σώματος αυτού. Στην περιοχή της σκιάς δεν μπορούν να φτάσουν οι ακτίνες του Ήλιου. Στην πλευρά της σκιάς δημιουργείται επίσης και μία περιοχή στην οποία αποκόπτεται τμήμα της ακτινοβολίας του Ήλιου (και όχι όλη). Η περιοχή αυτή ονομάζεται παρασκιά. Όταν κάποιος βρεθεί στον κώνο σκιάς, θα απολαύσει μια ολική έκλειψη, ενώ όταν βρεθει στην παρασκιά, θα βιώσει μια μερική έκλειψη.

Στην περιοχη που πεφτει η σκια της Σεληνης (umbra) παρατηρειται μια ολικη εκλειψη, ενω στην περιοχη που πεφτει η παρασκια (penumbra) παρατηρειται μερικη εκλειψη. Οσο πιο κοντα βρισκεται καποιος στη σκια, τοσο μεγαλυτερο ποσοστο του Ηλιου κρυβεται απο τα ματια του. Δυστυχως η περιοχη της σκιας ειναι μικρη (περιπου 100 μιλια), ενω η περιοχη της παρασκιας πολυ μεγαλυτερη (μπορει να καλυπτει εως και 4000 μιλια).     Image Credit: discovermagazine.com

Αν το επίπεδο της τροχιάς της Σελήνης γύρω από τη Γη ήταν ίδιο με το επίπεδο της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο (επίπεδο της εκλειπτικής), τότε θα είχαμε έκλειψη Σελήνης και Ηλίου κάθε μήνα, δηλαδή κάθε φορά που η Σελήνη θα βρισκόταν στη φάση της πανσέληνου και της νέας Σελήνης αντίστοιχα, καθώς κάθε μήνα θα ευθυγραμμίζονταν τα τρία ουράνια σώματα. Όμως τα δύο αυτά επίπεδα σχηματίζουν μεταξύ τους γωνία περίπου 5ο 8’ και οι δύο τροχιές τέμνονται στην ουράνια σφαίρα σε δύο σημεία που ονομάζονται αναβιβάζων σύνδεσμος και καταβιβάζων σύνδεσμος.

Η ευθεια που συνδεει τους δυο συνδεσμους ονομαζεται γραμμη των συνδεσμων. Για να ευθυγραμμιστουν λοιπον τα τρια ουρανια σωματα θα πρεπει ο Ηλιος και η Σεληνη να βρισκονται κοντα στους συνδεσμους αυτους. Οταν ο Ηλιος και η Σεληνη βρισκονται ταυτοχρονα κοντα στον ιδιο συνδεσμο (συνοδος) τοτε εχουμε εκλειψη Ηλιου, ενω οταν τα δυο ουρανια σωματα βρισκονται σε διαφορετικους συνδεσμους (αντιθεση) τοτε συμβαινει εκλειψη της Σεληνης.

Τα στάδια μιας Ολικής Έκλειψης:

First Contact – Το φεγγάρι αρχίζει να καλύπτει το δυτικό άκρο του Ήλιου. Θυμηθείτε να χρησιμοποιήσετε ασφαλή ηλιακά φίλτρα για να παρακολουθήσετε τις μερικές φάσεις της έκλειψης. Αυτή είναι η Πρώτη Επαφή.

Crescent Sun – Σε μια περίοδο περίπου μιας ώρας, το φεγγάρι καλύπτει ολοένα και περισσότερο τον ήλιο. Ο Ήλιος εμφανίζεται ως μία όλο και στενότερη ημισέληνος, σαν κάποιος να τον έχει δαγκώσει.

Light and Color Changes – Περίπου 15 λεπτά πριν από την ολότητα, όταν καλύπτεται περίπου το 80% του ήλιου, το επίπεδο φωτισμού αρχίζει να μειώνεται αισθητά και με αυξανόμενη ταχύτητα. Το τοπίο παίρνει μια μεταλλική γκρίζα-μπλε απόχρωση.

Animal and Plant Behavior – Καθώς το επίπεδο του ηλιακού φωτός πέφτει, τα ζώα μπορεί να γίνουν ανήσυχα ή να συμπεριφέρονται σαν να έχει έρθει η νύχτα. Μερικά φυτά κλείνουν.

Gathering Darkness on the Western Horizon – Περίπου 5 λεπτά πριν από την ολότητα, η σκιά που φτιάχνεται από τη Σελήνη κάνει τον σκοτεινό δυτικό ορίζοντα να μοιάζει σαν να πλησιάζει μια γιγαντιαία αλλά σιωπηρή καταιγίδα.

Temperature – Καθώς η ηλιακή ακτινοβολία εξασθενεί, η θερμοκρασία μπορεί να μειωθεί αισθητά.

Shadow Bands – Ένα ή δύο λεπτά πριν από την στιγμή της ολικότητας, κύματα φωτός μπορεί να ρέουν στο έδαφος και στους τοίχους καθώς η ταραχώδης ατμόσφαιρα της Γης αναστέλλει τις τελευταίες ακτίνες του ηλιακού φωτός.

Thin Crescent Sun – Μόνο μια λεπτή λωρίδα του ηλίου παραμένει, που στη συνέχεια γίνεται όλο και λεπτότερη .

Corona – Περίπου 15 δευτερόλεπτα πριν την στιγμή της ολικής έκλειψης, καθώς ο ήλιος γίνεται ο λεπτότερος των ημισελήνων, το στέμμα του ήλιου αρχίζει να εμφανίζεται.

Diamond Ring Effect – Όπως εμφανίζεται η κορώνα, η ήλιος σε σχήμα ημισελήνου έχει συρρικνωθεί. Μαζί σχηματίζουν ένα λαμπερό δαχτυλίδι διαμαντιών. Στη συνέχεια, το λαμπρό διαμάντι σβήνει.

Το φαινομενο του διαμαντενιου δαχτυλιδιου, στα τελευταια δευτερολεπτα πριν την ολικοτητα. Image Credit: wikipedia.org

Baily’s Beads – Περίπου 3 δευτερόλεπτα πριν την ολικότητα, το υπόλοιπο του ηλιακού φωτός σπάει σε μια χορδή από χάντρες κατά μήκος της ανατολικής άκρης του φεγγαριού. Αυτές είναι οι τελευταίες ακτίνες του ηλιακού φωτός που περνούν μέσα από βαθιές κοιλάδες και υψώματα στο άκρο του φεγγαριού. Γρήγορα, ένα προς ένα, οι χάντρες του Baily εξαφανίζονται πίσω από την προχωρημένη σελήνη καθώς αρχίζει η ολότητα.

Shadow Approaching – Παράλληλα με όλα αυτά, η σκιά του φεγγαριού στα δυτικά αυξάνεται. Τώρα βγαίνει προς τα εμπρός και σας περιβάλλει.

Second Contact Totality Begins – Ο δίσκος του ήλιου (φωτόσφαιρα) καλύπτεται πλήρως από το φεγγάρι. Τώρα μπορείτε να αφαιρέσετε τα ηλιακά φίλτρα σας και να δείτε με ασφάλεια την έκλειψη. Αυτή είναι η Δεύτερη Επαφή.

Prominences and the Chromosphere – Για μερικά δευτερόλεπτα μετά την ολική έκλειψη, το φεγγάρι δεν έχει ακόμη καλύψει τη χαμηλότερη ατμόσφαιρα του ήλιου και μια λεπτή λωρίδα της κόκκινης χρωμόσφαιρας είναι ορατή στο ανατολικό άκρο του ήλιου. Μια παρόμοια επίδραση εμφανίζεται κατά μήκος των δυτικών άκρων του ήλιου πριν ολοκληρωθεί η ολική έκλειψη.

Corona Extent and Shape – Η κορώνα και οι προεξοχές ποικίλλουν ανάλογα με κάθε έκλειψη. Πόσο μακριά (σε ηλιακούς διαμέτρους) η κορώνα επεκτείνεται; Είναι στρογγυλή ή πλαταίνει στον ισημερινό του Ήλιου; Εμφανίζονται κοντές τρίχες στους πόλους; Ψάξτε για βρόχους, τόξα και λοφίσματα που προέρχονται ηλιακά μαγνητικά πεδία.

Planets and Stars Visible – η Αφροδίτη και ο Ερμής είναι συχνά ορατοί κοντά στον Ήλιο, όπως επίσης και άλλοι φωτεινότεροι πλανήτες και αστέρια.

Landscape Darkness and Horizon Color – Κάθε έκλειψη δημιουργεί το δικό της επίπεδο σκοταδιού, ανάλογα κυρίως με το γωνιακό μέγεθος του φεγγαριού.

Temperature – Είναι ακόμα πιο δροσερά. Μια τυπική πτώση θερμοκρασίας είναι περίπου 10 ° F (6 ° C). Η θερμοκρασία συνεχίζει να μειώνεται μέχρι λίγα λεπτά μετά την τρίτη επαφή.

End of Totality Approaching – Η δυτική άκρη του φεγγαριού αρχίζει να φωτίζεται και οι έντονες κόκκινες προεξοχές και η χρωμόσφαιρα εμφανίζονται. Η ολικότητα θα τελειώσει σε δευτερόλεπτα.

Third Contact – Ένα φωτεινό σημείο της φωτόσφαιρας του ήλιου εμφανίζεται κατά μήκος της δυτικής άκρης του φεγγαριού. Η ολικότητα έχει τελειώσει. Τα στάδια της έκλειψης επαναλαμβάνονται με την αντίστροφη σειρά.

Baily’s Beads – Τα σημεία φωτός γίνονται δύο. Έπειτα μερικές χάντρες εμφανίζονται, οι οποίες συγχωνεύονται σε ένα λεπτό ημισέληνο με ένα εκθαμβωτικό φωτεινό σημείο που αναδύεται, ένα αποχαιρετιστήριο δαχτυλίδι διαμαντιών.

Το φαινομενο των δαχτυλιδιων του Baily.      Image Credit: mreclipse.com

Diamond Ring Effect and Corona – Καθώς ο δακτύλιος διαμαντιού φωτίζει, το στέμμα εξαφανίζεται. Επιστρέφει το φως της ημέρας.

Shadow Rushes Eastward and Shadow Bands Reappear Οι σκιώδεις ζώνες εμφανίζονται κατά τη διάρκεια των πρώτων 1-2 λεπτών μετά την ολοκλήρωση της ολικότητας.

Crescent Sun – Οι μερικές φάσεις συμβαίνουν με αντίστροφη σειρά. Για άλλη μια φορά, πρέπει να χρησιμοποιήσετε το ηλιακό φίλτρο σας για να παρακολουθήσετε όλες τις φάσεις της έκλειψης.

Recovery of Nature Partial Phase – Τα λουλούδια ανοίγουν, τα ζώα επιστρέφουν στην κανονική συμπεριφορά και το φως της ημέρας ανακτά τη δύναμή του.

Fourth Contact – Το φεγγάρι δεν καλύπτει πλέον κανένα μέρος του ήλιου. Η έκλειψη τελείωσε. Αυτή ήταν η Τέταρτη Επαφή.

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image   “travelsalem.com”
  • discovermagazine.com  άρθρο  “Solar Eclipse Geometry”
  • space.com  άρθρο  “Total Solar Eclipse 2017: When, Where and How to See It (Safely)”
  • earthsky.org  άρθρο  “Stages of a total eclipse”
  • timeanddate.com  άρθρο  “When Is the Next Solar Eclipse?”
  • timeanddate.com  άρθρο  “Map of Next 10 Total and Annular Solar Eclipses”
  • wikipedia.org

Πανσέληνος Αυγούστου – Full Sturgeon Moon

in Astronomy by

Η Σελήνη εδώ και χιλιάδες χρόνια οδηγεί το ανθρώπινο είδος και σηματοδοτεί τις εποχές. Η Πανσέληνος του Αυγούστου θεωρείται από πολλούς ως η ομορφότερη όλης της χρονιάς. Ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι έχει συνδεθεί έντονα με τον ρομαντισμό του καλοκαιριού, όσον αφορά το Βόρειο Ημισφαίριο.

Σήμερα το βράδυ, θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε την Πανσέληνο του Αυγούστου ή αλλιώς το Full Sturgeon Moon, όπως το αποκαλούν ιθαγενείς φυλές της Αμερικής. Ο λόγος που πήρε αυτό το όνομα, είναι γιατί κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αλλίευαν ευκολότερα κάποια ψάρια που ανήκουν στην οικογένεια των οξύρρυγχων (sturgeon).

Οι ιθαγενείς φυλές στην Αμερική δεν ακολουθούσαν το Ιουλιανό ή το Γρηγοριανό ημερολόγιο, όπως ο Ευρωπαϊκός κόσμος. Παρακολουθούσαν το πέρασμα του χρόνου παρατηρώντας τις εποχές και τους σεληνιακούς μήνες, αν και υπήρχε μεγάλη ποικιλία. Έτσι συνέδεσαν κάθε Πανσέληνο με τις ασχολίες της εποχής και τις ονομάτισαν καταλλήλως. Αργότερα, οι αμερικανοί αποικιοκράτες υιοθέτησαν μερικά από τα ονόματα της πανσελήνου των ιθαγενών και τα εφάρμοσαν στο δικό τους ημερολογιακό σύστημα (πρωτίστως Ιουλιανό, και αργότερα, Γρηγοριανό). Το φεγγάρι του Αυγούστου είναι επίσης γνωστό και ως Green Corn Moon και ως Grain Moon.

Διαφορετικες φυλες ειχαν διαφορετικες προτιμησεις για το ονομα του Αυγουστιατικου Φεγγαριου. Αλλα παραδειγματα ειναι: “Wheat Cut Moon” (San Ildefonso, and San Juan), “Moon When All Things Ripen” (Dakotah Sioux), and ”Blueberry Moon” (Ojibwe).

Ωστόσο, για τους κατοίκους της Ασίας, της Αφρικής και της Αυστραλίας θα είναι ορατή και μια Μερική Έκλειψη Σελήνης. Η μερική έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά μέσα από τη μερική σκιά της Γης (ημίφως) και ένα μόνο μέρος της περνά μέσα από την πιο σκοτεινή σκιά (umbra). Κατά τη διάρκεια αυτού του είδους της έκλειψης, το ένα μέρος της Σελήνης θα σκουραίνει καθώς κινείται μέσα από τη σκιά της Γης.

Σεληνιακο Ημερολογιο Αυγουστου. Image Credit: almanac.com

 

 

Πηγές:

  • Article’s Image   “sabbatsandsabbaths.com”
  • almanac.com  άρθρο  “Full Moon for August 2017”
  • space.com  άρθρο  “August Full Moon 2017: See the Lunar ‘Sturgeon’ Aug. 7, And a Lunar Eclipse!”
  • thesun.co.uk  άρθρο  “What is a Sturgeon Moon and when is the August 2017 full moon rise? Full moon names explained”
  • wikipedia.org
Go to Top